Việc triển khai Chiến lược không chỉ thể hiện quyết tâm chính trị của tỉnh Ninh Bình trong phát triển con người – nguồn lực quan trọng nhất của sự phát triển, mà còn là bước đi chiến lược nhằm xây dựng đội ngũ trí thức Ninh Bình có chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, đủ năng lực dẫn dắt đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Phát triển đội ngũ trí thức – nhiệm vụ chiến lược, lâu dài
Mục tiêu xuyên suốt của Kế hoạch là quán triệt và triển khai đầy đủ, nghiêm túc, hiệu quả các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Chiến lược quốc gia, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh Ninh Bình, có lộ trình hợp lý và tính khả thi cao. Phát triển đội ngũ trí thức được xác định là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, gắn chặt với yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong bối cảnh mới.
Theo đó, tỉnh Ninh Bình hướng tới xây dựng đội ngũ trí thức có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, trình độ chuyên môn cao, có tư duy đổi mới, khả năng hội nhập và tinh thần cống hiến vì sự phát triển chung của tỉnh và đất nước.
Đến năm 2030, tỉnh Ninh Bình phấn đấu phát triển đội ngũ trí thức cả về số lượng và chất lượng, đặc biệt chú trọng đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành, trí thức trẻ trong các lĩnh vực then chốt và lĩnh vực có tiềm năng phát triển trong tương lai. Nguồn nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo từng bước trở thành lực lượng sản xuất đặc biệt quan trọng.
Một số chỉ tiêu cụ thể được đặt ra như: bảo đảm tối thiểu 40% phụ nữ và người thuộc các nhóm thiểu số tham gia các vị trí nghiên cứu, giảng dạy, lãnh đạo trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; ít nhất 50% trí thức dưới 45 tuổi trong khu vực công được đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, quản lý, lãnh đạo; 100% công chức, viên chức được bồi dưỡng theo tiêu chuẩn vị trí việc làm; hệ thống giáo dục, đào tạo từng bước chuẩn hóa, tiệm cận các chuẩn mực quốc gia và khu vực.
Tầm nhìn đến năm 2045, Ninh Bình phấn đấu xây dựng đội ngũ trí thức lớn mạnh, có chất lượng cao, cơ cấu hợp lý, thuộc nhóm dẫn đầu cả nước; nhiều tổ chức khoa học – công nghệ, cơ sở giáo dục – đào tạo đạt chuẩn quốc gia và kiểm định chất lượng, đóng góp tích cực vào mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao.
Đồng bộ giải pháp, tạo đột phá thực chất
Để hiện thực hóa mục tiêu, Kế hoạch đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp toàn diện, đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm.
Trước hết là nhóm giải pháp về thể chế và quản trị, tập trung đổi mới phương thức quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học – công nghệ và giáo dục – đào tạo; hoàn thiện cơ chế chính sách phát triển nhân tài; bảo đảm quyền tự do học thuật, thực hành dân chủ; khuyến khích xã hội hóa, hợp tác công – tư; thí điểm các mô hình quản trị, sản phẩm và công nghệ mới theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
Song song với đó, tỉnh Ninh Bình chú trọng tạo nguồn nhân lực và xây dựng hệ sinh thái phát triển đội ngũ trí thức thông qua đổi mới căn bản công tác đào tạo, bồi dưỡng; phát triển giáo dục khai phóng, học tập suốt đời; đẩy mạnh đào tạo liên ngành, STEM/STEAM và tư duy phản biện; phát hiện, bồi dưỡng trí thức đầu ngành, tổng công trình sư trong các lĩnh vực trọng điểm.
Việc xây dựng môi trường nghiên cứu, môi trường làm việc hiện đại, liêm chính, tôn trọng sở hữu trí tuệ được xác định là điều kiện tiên quyết để trí thức yên tâm cống hiến. Ninh Bình ưu tiên đầu tư cho các tổ chức nghiên cứu công lập, trung tâm đổi mới sáng tạo, thư viện số, học liệu mở; đồng thời đẩy mạnh liên kết viện – trường – doanh nghiệp, thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Đặc biệt, Kế hoạch nhấn mạnh nhóm giải pháp trọng dụng và tôn vinh trí thức, lấy hiệu quả, sản phẩm cụ thể làm thước đo đánh giá; tạo điều kiện để trí thức tham gia tư vấn, phản biện, giám định xã hội; khơi dậy tinh thần yêu nước, trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến của đội ngũ trí thức, nhất là trí thức trẻ.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tỉnh Ninh Bình cũng đẩy mạnh hợp tác quốc tế, kết nối trí thức Ninh Bình trong và ngoài nước; thu hút chuyên gia, nhà khoa học tham gia các chương trình nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của tỉnh.
Kế hoạch phân công cụ thể trách nhiệm cho từng sở, ngành, địa phương, trong đó Sở Khoa học và Công nghệ giữ vai trò đầu mối, chủ trì theo dõi, tổng hợp, đánh giá và tham mưu UBND tỉnh Ninh Bình. Các sở, ngành, đơn vị liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao xây dựng kế hoạch cụ thể, tổ chức thực hiện và định kỳ báo cáo kết quả.
Công tác thông tin, tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao nhận thức xã hội về vai trò, vị trí của đội ngũ trí thức; biểu dương, tôn vinh các trí thức tiêu biểu, lan tỏa tinh thần học tập, sáng tạo và cống hiến trong toàn xã hội.
Nguyễn Kiên
