Nhiều năm qua, nông nghiệp vẫn là trụ cột kinh tế của khu vực nông thôn, miền núi. Tuy nhiên, mô hình canh tác dựa vào kinh nghiệm, phụ thuộc nhiều vào thời tiết và lao động thủ công đã bộc lộ những hạn chế lớn, đặc biệt khi yêu cầu của thị trường ngày càng khắt khe về chất lượng, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Trước thực tế đó, nhiều địa phương đã khuyến khích nông dân mạnh dạn đầu tư công nghệ, từng bước chuyển đổi phương thức sản xuất.
Tại Hưng Yên, mô hình trồng rau trong nhà màng của gia đình chị Vũ Thu Hiền, xã Khoái Châu là một minh chứng rõ nét. Với hệ thống nhà màng khép kín, trang thiết bị hiện đại và quy trình sản xuất đạt tiêu chuẩn VietGAP, mô hình này mang lại doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm, đồng thời tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động tại địa phương. Theo chị Hiền, sản xuất trong nhà màng giúp kiểm soát tốt điều kiện sinh trưởng, bảo đảm chất lượng đồng đều và dễ dàng tiếp cận các kênh phân phối hiện đại như siêu thị, chuỗi bán lẻ.
Không chỉ riêng Hưng Yên, tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp lớn, các hệ thống tưới tự động, cảm biến nhiệt độ, độ ẩm, quản lý dinh dưỡng cây trồng bằng phần mềm đang được áp dụng ngày càng phổ biến. Nhờ đó, người nông dân có thể giám sát quá trình sản xuất từ xa, điều chỉnh kịp thời các yếu tố kỹ thuật chỉ bằng điện thoại thông minh. Việc tự động hóa giúp tiết kiệm nước, vật tư, giảm sâu bệnh và hạn chế rủi ro do thời tiết cực đoan.
Bên cạnh công nghệ trong sản xuất, chuyển đổi số cũng đang mở ra không gian mới cho tiêu thụ nông sản. Tại Ninh Bình, Hợp tác xã Nông nghiệp Đồng Phong đã chuyển đổi diện tích lúa kém hiệu quả sang trồng ổi theo quy trình chuẩn, gắn mã truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu OCOP. Nhờ đó, sản phẩm không chỉ nâng cao giá trị mà còn có đầu ra ổn định hơn, giúp người dân yên tâm đầu tư lâu dài. 
Ở Hải Phòng, nhiều hộ chăn nuôi đã đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, chủ động tiếp cận người tiêu dùng. Theo ông Đào Hữu Thuân, chủ trang trại gà đẻ trứng tại xã Mao Điền, việc tham gia giao dịch số giúp sản phẩm tiêu thụ đều đặn hơn, giảm phụ thuộc vào thương lái và hạn chế rủi ro khi thị trường biến động.
Thực tế cho thấy, khi tham gia các mô hình sản xuất số hóa, người nông dân không còn sản xuất manh mún mà trở thành một mắt xích trong chuỗi giá trị. Công nghệ giúp minh bạch chất lượng, nâng cao vị thế của nông dân và tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp bền vững. Trong dài hạn, nông nghiệp số không chỉ là giải pháp kinh tế mà còn là chìa khóa giúp khu vực nông thôn thích ứng hiệu quả với những thách thức mới, hướng tới tăng trưởng xanh và ổn định sinh kế cho người dân.
Nam Sơn (t/h)
