“Điểm rơi” chiến lược của các tập đoàn bán lẻ ngoại
Việc các doanh nghiệp bán lẻ Trung Quốc chọn Việt Nam làm điểm đến không phải là sự tình cờ. Đây là thị trường hội tụ nhiều yếu tố hấp dẫn, từ quy mô dân số gần 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ cho đến tốc độ tăng trưởng tiêu dùng ổn định trong nhiều năm.
Đáng chú ý, sự xuất hiện của Meiyijia – một trong những chuỗi cửa hàng tiện lợi lớn nhất Trung Quốc – đánh dấu bước tiến mới trong chiến lược mở rộng ra khu vực Đông Nam Á. Tại Việt Nam, doanh nghiệp này đang thử nghiệm mô hình thông qua thương hiệu Ohmee, với các cửa hàng đầu tiên đặt tại Hà Nội.
Trước đó, Miniso đã nhanh chóng phủ sóng tại nhiều trung tâm thương mại lớn, hướng đến nhóm khách hàng trẻ với các sản phẩm giá hợp lý, thiết kế bắt mắt. Trong khi đó, Pop Mart lại tạo dấu ấn riêng nhờ mô hình “blind box” – đánh trúng tâm lý sưu tầm và trải nghiệm của thế hệ Gen Z.
Một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy làn sóng này chính là tốc độ tăng trưởng của ngành bán lẻ hiện đại tại Việt Nam. Dù quy mô chưa quá lớn, nhưng phân khúc cửa hàng tiện lợi và bán lẻ chuỗi đang duy trì mức tăng trưởng hai chữ số, thuộc nhóm nhanh nhất trong khu vực.
Bên cạnh đó, cấu trúc chi tiêu của người dân cũng tạo lợi thế cho các mô hình bán lẻ hiện đại. Các mặt hàng thiết yếu, đặc biệt là thực phẩm và đồ tiêu dùng nhanh, vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi tiêu hộ gia đình. Điều này giúp các chuỗi cửa hàng tiện lợi có dư địa phát triển mạnh mẽ.
Ở góc độ dài hạn, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu và tốc độ đô thị hóa nhanh đang mở rộng quy mô thị trường tiêu dùng. Đây chính là “điểm rơi” mà các tập đoàn bán lẻ nước ngoài muốn tận dụng để gia tăng hiện diện và chiếm lĩnh thị phần.
Cuộc đua không chỉ là quy mô, mà là năng lực thích ứng
Dù sở hữu nhiều lợi thế, các doanh nghiệp bán lẻ Trung Quốc cũng phải đối mặt với không ít thách thức khi gia nhập thị trường Việt Nam. Hệ thống bán lẻ nội địa và các thương hiệu quốc tế đã hiện diện từ sớm, xây dựng được mạng lưới rộng khắp và tệp khách hàng ổn định.
Trong bối cảnh đó, cuộc cạnh tranh không còn đơn thuần là mở rộng số lượng cửa hàng. Yếu tố quyết định đang chuyển sang khả năng thấu hiểu hành vi tiêu dùng và xây dựng trải nghiệm khách hàng.
Thế hệ trẻ, đặc biệt là Gen Z, đang trở thành nhóm khách hàng trọng tâm của thị trường. Họ không chỉ quan tâm đến sản phẩm mà còn chú trọng đến không gian mua sắm, dịch vụ đi kèm và trải nghiệm tổng thể. Điều này buộc các chuỗi bán lẻ phải liên tục đổi mới, từ thiết kế cửa hàng đến danh mục sản phẩm.
Một xu hướng rõ nét là sự chuyển dịch sang mô hình “phygital” – kết hợp giữa bán lẻ truyền thống và công nghệ số. Các giải pháp như thanh toán không tiền mặt, tích điểm đa nền tảng, cá nhân hóa ưu đãi hay giao hàng nhanh đang dần trở thành tiêu chuẩn.
Ngoài ra, trong khi các đô thị lớn như Hà Nội hay TP.HCM dần bão hòa, nhiều doanh nghiệp bắt đầu hướng đến thị trường tỉnh, nơi còn nhiều dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, đây cũng là khu vực có đặc thù tiêu dùng riêng, đòi hỏi doanh nghiệp phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm và giá cả.
Một thách thức không nhỏ khác là thói quen tiêu dùng của người Việt vẫn gắn bó chặt chẽ với chợ truyền thống và cửa hàng tạp hóa. Điều này khiến các mô hình bán lẻ hiện đại cần thời gian để thay đổi hành vi tiêu dùng và xây dựng niềm tin với khách hàng.
Dù vậy, các “ông lớn” đến từ Trung Quốc có lợi thế đáng kể về công nghệ, chuỗi cung ứng và kinh nghiệm vận hành quy mô lớn. Đây là nền tảng giúp họ triển khai nhanh các mô hình mới và tối ưu chi phí.
Sự hiện diện ngày càng mạnh mẽ của các tập đoàn bán lẻ nước ngoài đang tạo ra áp lực cạnh tranh lớn, nhưng đồng thời cũng mang lại cơ hội nâng cấp thị trường. Các mô hình kinh doanh mới, công nghệ mới và cách tiếp cận khách hàng hiện đại đang góp phần định hình lại ngành bán lẻ Việt Nam.
Trong dài hạn, bài toán không chỉ là cạnh tranh thị phần, mà còn là năng lực thích ứng và đổi mới. Doanh nghiệp nào hiểu rõ thị trường bản địa, linh hoạt điều chỉnh chiến lược và tận dụng tốt công nghệ sẽ có lợi thế trong cuộc đua này.
Nam Sơn
