Trong định hướng phát triển nhiệm kỳ 2025-2030, Quảng Ninh xác định các nhiệm vụ trọng tâm, khâu đột phá, trong đó có tiếp tục hoàn thiện đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đa phương thức kết nối liên tỉnh, liên vùng. Quyết tâm sớm triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI, Quảng Ninh và Tập đoàn Vingroup phối hợp với UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, chính thức khởi công Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh. Qua đó đưa tỉnh Quảng Ninh sở hữu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, đa phương thức khi có cả đường bộ, đường hàng không, đường biển, đường sắt tốc độ cao.
Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh do Công ty CP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed (Tập đoàn Vingroup) làm chủ đầu tư với tổng mức đầu tư hơn 147.000 tỷ đồng, tương đương hơn 5,6 tỷ USD (chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng). Dự án đi qua 4 địa phương: Hà Nội - Bắc Ninh - Hải Phòng - Quảng Ninh với chiều dài 120,2km, được thiết kế theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435mm, điện khí hóa toàn tuyến, tốc độ tối đa lên tới 350km/h, riêng đoạn qua Hà Nội có tốc độ tối đa 120km/h. Dự án dự kiến sẽ sử dụng thế hệ tàu cao tốc mới nhất, hiện đại nhất cùng hệ thống thông tin, tín hiệu, trang thiết bị cao cấp hàng đầu thế giới do Siemens Mobility (Đức) cung cấp và sẽ từng bước chuyển giao công nghệ cho VinSpeed trong quá trình vận hành.
Điểm đầu của tuyến đặt tại ga Cổ Loa (Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Khu đô thị Vinhomes Global Gate Hà Nội), điểm cuối tại ga Hạ Long (Khu Công viên rừng Globe Hạ Long, Vinhomes Global Gate Hạ Long, Quảng Ninh). Tuyến sẽ đi qua 3 ga trung chuyển là Gia Bình (Bắc Ninh), Ninh Xá (Hải Phòng), Yên Tử (Quảng Ninh) và có 1 depot (trung tâm kỹ thuật, sửa chữa, bảo dưỡng, lưu đỗ) đặt tại ga cuối Hạ Long. Theo kế hoạch, dự án sẽ hoàn thành và chính thức đi vào vận hành, khai thác thương mại trong năm 2028, rút ngắn thời gian di chuyển từ Hà Nội tới Quảng Ninh xuống 5-7 lần, từ hơn 2 tiếng chỉ còn khoảng 23 phút.
Dự án dự kiến sử dụng khoảng 551ha đất, trong đó Hà Nội 44ha, Bắc Ninh 19ha, Hải Phòng 210ha, Quảng Ninh 278ha. Tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn qua địa bàn tỉnh Quảng Ninh sẽ đi qua địa giới các phường, xã: Mạo Khê, Hoàng Quế, Yên Tử, Uông Bí, Đông Mai, Hà An và Tuần Châu; tổng chiều dài khoảng 39,325km.
Để góp phần đẩy nhanh tiến độ Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh, ngày 15/4/2026, UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Quyết định số 1300/QĐ-UBND về việc thành lập Tổ công tác triển khai dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, do ông Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, làm Tổ trưởng.
Tổ công tác có nhiệm vụ theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo triển khai, thực hiện dự án bồi thường, hỗ trợ tái định cư để giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh đảm bảo quy định và tiến độ yêu cầu đề ra. Cùng với đó, rà soát, đánh giá toàn diện tình hình triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; xác định rõ những tồn tại, vướng mắc; đề xuất cơ chế, chính sách, giải pháp phù hợp, khả thi nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư triển khai thi công dự án; phấn đấu hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng dự án trong năm 2026…
Hiện các xã, phường của Quảng Ninh nơi tuyến đường sắt chạy qua đang tích cực triển khai các nội dung, phần việc liên quan, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng. Trong đó, mới đây UBND phường Yên Tử tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật về mục đích, ý nghĩa của Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh cũng như các quy định về trình tự thủ tục, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các khu dân cư liên quan đến dự án.
Theo đó, tuyến đường sắt tốc độ cao đoạn đi qua địa bàn phường Yên Tử có tổng diện tích đất thu hồi gần 28ha, liên quan 210 hộ dân thực hiện giải phóng mặt bằng. Toàn bộ các hộ đều có công trình trên đất, bao gồm nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt và các hạng mục khác. Dự kiến bố trí 50 ô đất tái định cư cho các hộ đủ điều kiện được bồi thường bằng đất.
Để đảm bảo tiến độ của dự án, phường Yên Tử đã thành lập ban chỉ đạo công tác GPMB và các tổ công tác. Đồng thời đã phát động chiến dịch cao điểm thực hiện hoàn thành công tác GPMB dự án. Đến thời điểm hiện tại, phường đã hoàn thành những nội dung quan trọng, như hoàn thiện toàn bộ bản đồ GPMB, trích lục các thửa đất của dự án; lập điều chỉnh cục bộ quy hoạch chung, quy hoạch phân khu và phê duyệt quy hoạch chi tiết dự án; xác định sơ bộ nguồn gốc đất; thu thập đầy đủ hồ sơ, tài liệu có liên quan đối với từng hồ sơ đất của các hộ dân; rà soát xác định nhu cầu tái định cư, bồi thường bằng đất; số lượng ngôi mộ cần di chuyển, phương án di chuyển mộ; chuẩn bị hồ sơ xây dựng giá đất bồi thường và giá đất tái định cư; chuẩn bị hồ sơ xây dựng bổ sung các đơn giá còn thiếu trong bộ đơn giá bồi thường của UBND tỉnh.
Phường Yên Tử cũng đã thông tin về dự án cho đại diện các hộ gia đình trong phạm vi GPMB; làm rõ đơn giá bồi thường về đất, đơn giá tái định cư, đơn giá bồi thường tài sản, vật kiến trúc, hoa màu và quyền, nghĩa vụ của người có đất bị thu hồi; trao đổi, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của các hộ dân để kịp thời nắm bắt, xác định các vấn đề khó khăn, vướng mắc và đề xuất UBND tỉnh các giải pháp để giải quyết đảm bảo quy định.
Cùng với Yên Tử, các xã, phường khác, đặc biệt là Tuần Châu nơi đặt ga cuối Hạ Long cũng đã và đang tích cực triển khai các nội dung, nhiệm vụ liên quan đến Dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh với tinh thần, trách nhiệm cao nhất, để dự án triển khai đúng tiến độ đề ra.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh không chỉ là dự án giao thông đặc biệt quan trọng, mà còn là trục phát triển chiến lược, mở ra không gian phát triển, tương lai mới, mở rộng cho Quảng Ninh và các tỉnh, thành phố mà tuyến đường sắt chạy qua. Đây cũng chính là một trong những lực đẩy quan trọng để Quảng Ninh sẽ có thêm điều kiện vươn lên mạnh mẽ, bứt phá hơn nữa, qua đó tiếp tục khẳng định vai trò cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc trong giai đoạn mới.
Trần Trang(t/h)
