Hoạt động giáo dục tăng cường được định hình là các chương trình triển khai ngoài giờ học chính khóa, tập trung vào những nội dung nền tảng, cơ bản và thiết yếu mà mọi học sinh đều có quyền tiếp cận bình đẳng. Khung kiến thức này bao quát việc bồi dưỡng đạo đức, lý tưởng sống, trách nhiệm xã hội, bồi đắp văn hóa, lịch sử và rèn luyện thể chất, thẩm mỹ; trang bị kiến thức pháp luật, kỹ năng an toàn giao thông, kỹ năng phòng chống đuối nước, thương tích, ứng phó thiên tai và phòng ngừa xâm hại trẻ em. Đồng thời, chương trình còn mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ, tin học, năng lực số, trí tuệ nhân tạo, giáo dục STEM, trải nghiệm thực hành, bổ trợ tiếng Anh giao tiếp, hướng nghiệp và kỹ năng sống cơ bản. Đối với mảng hoạt động này, Thông tư 85 nghiêm cấm nhà trường thu tiền của học sinh, phụ huynh dưới bất kỳ hình thức nào. Các trường học cũng không được phép cắt xén, bỏ bớt chương trình đã phê duyệt, càng không được chuyển đổi hay tách rời các phần việc thuộc trách nhiệm Nhà nước chi trả sang dạng dịch vụ có thu tiền.
Ngược lại, hoạt động giáo dục theo nhu cầu người học được xếp lịch ngoài thời lượng của cả chương trình chính khóa lẫn chương trình tăng cường, hướng vào việc phát triển năng khiếu, sở thích riêng biệt trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện của người học và gia đình. Về phương diện tài chính, các trường tuyệt đối không được thu ngoài danh mục, không thu vượt mức trần do UBND cấp tỉnh ban hành, không được thu sai quy định. Toàn bộ kế hoạch hoạt động theo nhu cầu phải được lập thành đề án riêng biệt, tách bạch hoàn toàn với kế hoạch giáo dục chung của nhà trường, nêu rõ mục đích, nội dung giảng dạy, mức phí và phương án quản lý thu chi.
Điểm mấu chốt trong văn bản mới là việc siết chặt kỷ cương quản lý dạy và học. Bộ Giáo dục và Đào tạo nghiêm cấm việc lợi dụng cả hai hình thức nêu trên để dạy trước chương trình, tổ chức ôn thi, luyện thi hoặc biến tướng thành các lớp dạy thêm, học thêm trái phép. Mọi hành vi áp đặt, lôi kéo hay gây sức ép tinh thần để buộc học sinh đăng ký tham gia lớp học theo nhu cầu đều bị ngăn cấm. Việc học sinh có tham gia hay không tham gia các hoạt động dịch vụ này cũng không được đưa vào làm tiêu chí xếp loại rèn luyện, đánh giá học lực, bình xét thi đua khen thưởng hay phân loại đối xử, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học trong môi trường giáo dục.
Tâm An
