Nâng hạng theo MSCI đang trở thành mục tiêu tiếp theo của chứng khoán Việt Nam sau bước tiến với FTSE Russell. Theo Chứng khoán VNDIRECT, Việt Nam nhiều khả năng được MSCI đưa vào Danh sách theo dõi nâng hạng vào tháng 6/2027.
Nếu kịch bản thuận lợi xảy ra, Việt Nam có thể được MSCI nâng lên Thị trường Mới nổi vào tháng 6/2028. Trong kịch bản cơ sở, thời điểm này có thể lùi tới tháng 6/2029.
Điểm đáng chú ý là hành trình này không chỉ phụ thuộc vào quy mô vốn hóa hay thanh khoản. Điều MSCI và các tổ chức quốc tế quan tâm ngày càng nhiều là nhà đầu tư nước ngoài có thể tiếp cận, giao dịch, chuyển vốn và quản trị rủi ro trên thị trường Việt Nam thuận lợi đến đâu.
Room ngoại, ngoại hối vẫn là những nút thắt
Một trong những vấn đề cần tiếp tục xử lý là giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL). Tại nhiều ngành nghề, tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại vẫn bị giới hạn, trong khi một số cổ phiếu có chất lượng thường xuyên kín room khiến dòng vốn quốc tế khó tiếp cận các doanh nghiệp lớn.
Bên cạnh đó, thị trường ngoại hối cũng là một mắt xích quan trọng. Việt Nam chưa có thị trường giao dịch VND ngoài lãnh thổ và khả năng phòng hộ tỷ giá còn hạn chế. Đối với nhà đầu tư quốc tế, khả năng chuyển đổi tiền tệ và quản trị rủi ro tỷ giá có ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định phân bổ vốn.
Những hạn chế này cho thấy nâng hạng không đơn thuần là câu chuyện của riêng ngành chứng khoán. Đây còn là quá trình cải thiện môi trường đầu tư, cơ chế luân chuyển vốn và mức độ hội nhập của thị trường tài chính Việt Nam.
Ngoài FOL và ngoại hối, các tiêu chí về công bố thông tin bằng tiếng Anh, cho vay chứng khoán, bán khống, thanh toán và bù trừ cũng cần tiếp tục được hoàn thiện.
Hạ tầng mới quyết định khả năng “đi tiếp”
Một loạt cải cách đang được triển khai nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn này. Trong những tháng cuối năm 2026, trọng tâm là hoàn thiện cơ chế Non-Prefunding và Global Broker, đồng thời triển khai giao dịch xuyên trưa.
Sang năm 2027, việc vận hành Đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được kỳ vọng tạo bước tiến quan trọng về hạ tầng thị trường. Cùng với đó là cơ chế giao dịch chứng khoán chờ về, đơn giản hóa thủ tục cho nhà đầu tư nước ngoài và nâng chất lượng công bố thông tin bằng tiếng Anh.
Đến năm 2028, lộ trình tiếp tục mở rộng với bán khống có đảm bảo, các giải pháp xử lý tình trạng cổ phiếu kín room ngoại, đồng thời đơn giản hóa thủ tục chuyển vốn và giao dịch ngoại hối phục vụ đầu tư chứng khoán.
Nếu các cải cách được triển khai đúng tiến độ và vận hành ổn định, khả năng Việt Nam đáp ứng các tiêu chí tiếp cận thị trường quốc tế sẽ được cải thiện đáng kể. Đây cũng là cơ sở để MSCI có thể xem xét đưa Việt Nam vào danh sách theo dõi nâng hạng.
Tuy nhiên, danh sách theo dõi không đồng nghĩa với việc được nâng hạng ngay. Đây là giai đoạn MSCI tiếp tục đánh giá thực tế về mức độ cải thiện và tính ổn định của các thay đổi.
Trong kịch bản tích cực, Việt Nam có thể trở thành Thị trường Mới nổi theo MSCI vào năm 2028, còn kịch bản cơ sở là năm 2029.
Đáng chú ý, mục tiêu nâng hạng của Việt Nam không dừng ở MSCI. Sau khi trở thành Thị trường Mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, thị trường còn hướng tới nhóm Thị trường Mới nổi cao cấp. VNDIRECT dự báo mốc này có thể rơi vào năm 2029 trong kịch bản tích cực hoặc năm 2030 trong kịch bản cơ sở.
Như vậy, bước nâng hạng của FTSE Russell từ tháng 9/2026 mới chỉ là một cột mốc trong hành trình dài hơn. Thách thức phía trước là biến những cải cách trên giấy thành một hệ thống vận hành thực chất, minh bạch và thuận tiện hơn cho dòng vốn quốc tế.
Nếu làm được điều đó, nâng hạng MSCI không chỉ mang ý nghĩa về thứ hạng, mà còn có thể mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế và nâng vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong khu vực.
Nam Sơn (t/h)
