Theo định hướng được thống nhất, Luật Công nghiệp trọng điểm sẽ đóng vai trò là khung pháp lý nền tảng nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Trong bối cảnh khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực chính của tăng trưởng, việc xây dựng một hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại là yêu cầu cấp thiết.
Luật không chỉ hướng đến phát triển các ngành công nghiệp chủ lực theo chiều rộng, mà còn thúc đẩy chuyển dịch sang chiều sâu, từ gia công, lắp ráp sang làm chủ công nghệ, nghiên cứu, thiết kế và sản xuất ngay tại Việt Nam. Đây là bước chuyển quan trọng để hình thành nền công nghiệp có giá trị gia tăng cao, giảm phụ thuộc vào bên ngoài và tăng khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu.
Hai nhóm chính sách lớn được Chính phủ cơ bản thông qua gồm: khuyến khích sản xuất, chế tạo các sản phẩm công nghiệp trọng điểm trong nước và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Trong đó, trọng tâm là tạo điều kiện để doanh nghiệp nội địa tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng, từng bước thay thế nhập khẩu và nâng cao tỷ lệ nội địa hóa.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là định hướng thiết kế các cơ chế ưu đãi gắn với quy tắc xuất xứ hàng hóa trong thương mại quốc tế. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh tại các thị trường lớn, nơi yêu cầu về nguồn gốc xuất xứ ngày càng khắt khe.
Bên cạnh đó, chính sách thu hút đầu tư nước ngoài (FDI) trong các ngành công nghiệp trọng điểm cũng sẽ được điều chỉnh theo hướng chọn lọc. Thay vì thu hút bằng mọi giá, Việt Nam sẽ ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp nền tảng, có cam kết chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước. Cách tiếp cận này kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa, góp phần nâng cao năng lực sản xuất và trình độ công nghệ của toàn ngành.
Để bảo đảm tính khả thi, Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan rà soát toàn diện hệ thống pháp luật hiện hành. Mục tiêu là xây dựng các quy định mới vừa khắc phục được những tồn tại, chồng chéo, vừa bảo đảm tính thống nhất với các luật liên quan và phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia.
Đồng thời, việc phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước về công nghiệp cũng sẽ được đẩy mạnh, đi kèm với cải cách thủ tục hành chính và ứng dụng công nghệ số. Đây được xem là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả thực thi chính sách, giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường đầu tư thông thoáng hơn cho doanh nghiệp.
Sau khi hoàn thiện hồ sơ chính sách, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục xây dựng dự thảo Luật Công nghiệp trọng điểm để trình Chính phủ xem xét. Quá trình này sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các cơ quan của Quốc hội nhằm bảo đảm các chính sách đặc thù được thiết kế đúng thẩm quyền, không chồng chéo và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Với kỳ vọng tạo đột phá về thể chế, Luật Công nghiệp trọng điểm không chỉ là công cụ pháp lý mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp Việt Nam bứt phá trong giai đoạn phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia công nghiệp hiện đại, có thu nhập cao trong tương lai.
Nam Sơn
