Mỹ tiếp tục là đầu tàu xuất khẩu của Việt Nam năm 2025
Theo số liệu tổng hợp của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), năm 2025 ghi dấu một bước tiến quan trọng của thương mại Việt Nam khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt khoảng 920 tỷ USD, tăng 16,9% so với năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 470,59 tỷ USD, tăng 15,9%, còn nhập khẩu đạt 449,41 tỷ USD, tăng 18%. Với kết quả này, Việt Nam chính thức gia nhập nhóm 25 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới.
Cán cân thương mại tiếp tục duy trì trạng thái thặng dư, ước đạt 21,2 tỷ USD. Tuy nhiên, bức tranh xuất siêu vẫn cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực kinh tế. Khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) ghi nhận mức xuất siêu lên tới 48,2 tỷ USD, trong khi khu vực doanh nghiệp trong nước vẫn nhập siêu hơn 27 tỷ USD.
Trong tổng thể đó, thị trường Mỹ tiếp tục giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với thương mại Việt Nam. Năm 2025, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 8 của Mỹ và là thị trường xuất khẩu lớn thứ 4 của Mỹ trong khu vực ASEAN. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam với hai đối tác lớn nhất là Trung Quốc và Mỹ đạt khoảng 422 tỷ USD, chiếm gần 46% tổng kim ngạch thương mại cả nước và đóng góp tới 62% mức tăng trưởng chung trong năm.
Riêng với thị trường Mỹ, đây vẫn là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của hàng hóa Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 ước đạt mức kỷ lục 151,85 tỷ USD, chiếm khoảng 32% tổng trị giá xuất khẩu của cả nước và tăng thêm khoảng 32 tỷ USD so với năm trước.
Về cơ cấu ngành hàng, năm 2025 chứng kiến sự mở rộng mạnh mẽ của các nhóm hàng xuất khẩu quy mô lớn. Toàn bộ nền kinh tế có 36/45 nhóm hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD. Đáng chú ý, các nhóm hàng công nghệ cao tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Ba nhóm hàng có giá trị xuất khẩu cao nhất gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện; điện thoại các loại và linh kiện; cùng với máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng. Tổng kim ngạch của ba nhóm này đạt khoảng 222 tỷ USD, chiếm gần 47% tổng trị giá xuất khẩu và đóng góp tới 67% mức tăng xuất khẩu của cả nước trong năm.
Xuất khẩu sang thị trường Mỹ phản ánh rõ nét xu hướng chuyển dịch cơ cấu theo hướng gia tăng hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng. Nổi bật nhất là nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện. Tính đến hết tháng 10/2025, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này sang Mỹ đạt khoảng 34,1 tỷ USD, tăng gần 78% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu gia tăng đối với linh kiện máy tính, thiết bị điện tử, máy chủ và các sản phẩm phục vụ hạ tầng công nghệ, trí tuệ nhân tạo đã đưa nhóm hàng này trở thành trụ cột lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ.
Theo sau là nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng, với kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 ước đạt từ 19,6 đến 22 tỷ USD. Các sản phẩm máy móc công nghiệp, thiết bị sản xuất và phụ tùng cơ khí tiếp tục được thị trường Mỹ hấp thụ ổn định, cho thấy vai trò ngày càng rõ nét của Việt Nam trong chuỗi cung ứng sản xuất toàn cầu, đặc biệt ở những lĩnh vực có sự hiện diện lớn của doanh nghiệp FDI.
Bên cạnh các nhóm hàng công nghiệp chế biến, những ngành xuất khẩu truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng. Trong 10 tháng đầu năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dệt may sang Mỹ đạt khoảng 14,8 tỷ USD. Các sản phẩm may mặc, đặc biệt là áo quần dệt kim, đồ thể thao và thời trang thường nhật, tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn trong giỏ hàng tiêu dùng của thị trường Mỹ nhờ lợi thế về quy mô sản xuất và mức giá cạnh tranh.
Xuất khẩu giày dép sang Mỹ trong năm 2025 đạt khoảng 7,3–7,6 tỷ USD, duy trì vị thế của Việt Nam là một trong những trung tâm sản xuất giày dép lớn của các thương hiệu toàn cầu. Nhóm gỗ và sản phẩm gỗ cũng giữ vị trí đáng kể, với kim ngạch ước vượt 7,8 tỷ USD, trong bối cảnh nhu cầu đối với đồ nội thất và sản phẩm gỗ chế biến tại Mỹ vẫn cao, trong khi nguồn cung nội địa hạn chế.
Ngoài ra, điện thoại và linh kiện ghi nhận kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trên 9 tỷ USD trong năm 2025. Sau giai đoạn tăng trưởng chậm lại, nhóm hàng này đã có dấu hiệu phục hồi, gắn với chuỗi sản xuất toàn cầu của các tập đoàn công nghệ lớn. Một số mặt hàng khác như đồ chơi, dụng cụ thể thao, nông sản, thủy sản, sản phẩm nhựa, phương tiện vận tải và cao su cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, dù quy mô kim ngạch còn khiêm tốn.
Bức tranh xuất khẩu sang Mỹ năm 2025 cho thấy sự tập trung ngày càng rõ vào các nhóm hàng công nghệ cao, công nghiệp chế biến và sản phẩm tiêu dùng chủ lực. Với quy mô kim ngạch đạt mức kỷ lục, thị trường Mỹ tiếp tục là đầu tàu quan trọng, đóng góp lớn vào tăng trưởng xuất khẩu và kết quả thương mại chung của Việt Nam.
Dư địa mở rộng trong năm 2026: Từ công nghệ cao đến hàng tiêu dùng chủ lực
Bước sang năm 2026, quan hệ thương mại Việt Nam – Mỹ được đánh giá tiếp tục có nhiều dư địa phát triển, dựa trên nền tảng tăng trưởng vững chắc của năm 2025. Quy mô thị trường Mỹ, nhu cầu tiêu dùng duy trì ổn định cùng vai trò ngày càng sâu của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra cơ hội cho nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực.
Nhóm hàng công nghệ cao được kỳ vọng tiếp tục là trụ cột lớn nhất trong triển vọng xuất khẩu sang Mỹ. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đã vươn lên dẫn đầu kim ngạch trong năm 2025, phản ánh rõ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng công nghệ và nhu cầu gia tăng đối với hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, thiết bị xử lý và linh kiện phục vụ trí tuệ nhân tạo. Việc các tập đoàn công nghệ toàn cầu tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam được xem là yếu tố quan trọng giúp nhóm hàng này duy trì vai trò dẫn dắt trong năm 2026.
Song song với đó, máy móc, thiết bị và phụ tùng tiếp tục có triển vọng ổn định tại thị trường Mỹ, gắn với nhu cầu đầu tư và hiện đại hóa sản xuất. Trong bối cảnh các doanh nghiệp Mỹ đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung, Việt Nam vẫn được đánh giá là đối tác sản xuất có chi phí cạnh tranh và khả năng đáp ứng tốt các phân khúc trung và cao cấp.
Các ngành hàng truyền thống như dệt may, giày dép và gỗ được dự báo tiếp tục giữ vai trò trụ cột. Dù tốc độ tăng trưởng có thể không còn đột biến, thị trường Mỹ vẫn là điểm đến lớn nhất của các sản phẩm này nhờ nhu cầu tiêu dùng ổn định và lợi thế về năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam.
Đáng chú ý, nhóm nông sản và thủy sản được kỳ vọng có dư địa tăng trưởng rõ rệt trong năm 2026. Trong 11 tháng năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản của Việt Nam đạt hơn 64 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ. Riêng cà phê đạt gần 7,88 tỷ USD, tăng gần 60% về giá trị, chủ yếu nhờ giá xuất khẩu tăng mạnh. Thủy sản cũng duy trì đà phục hồi, tiếp tục đóng góp đáng kể vào kim ngạch chung.
Dữ liệu từ Ủy ban Thương mại Quốc tế Mỹ cho thấy nhu cầu nhập khẩu cà phê của Hoa Kỳ vẫn ở mức cao, với Việt Nam nằm trong nhóm các nhà cung cấp hàng đầu. Giá cà phê Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ tăng mạnh, phản ánh sự cải thiện về chất lượng và khả năng tiếp cận các phân khúc giá trị cao. Với thủy sản, Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn đối với tôm, cá tra và các sản phẩm chế biến, tạo dư địa để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần.
Tổng thể, triển vọng xuất khẩu hàng Việt Nam sang Mỹ trong năm 2026 được xây dựng trên nền tảng vững chắc của năm kỷ lục 2025. Sự kết hợp giữa các ngành dẫn dắt mới như công nghệ cao và các lĩnh vực xuất khẩu truyền thống có thị phần ổn định được kỳ vọng sẽ giúp hàng Việt duy trì đà tăng trưởng, qua đó tiếp tục đóng góp quan trọng vào bức tranh thương mại của nền kinh tế.
Phương Thảo(t/h)
