Phát triển sản xuất vụ Đông đang được Hà Nội xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất nông nghiệp, gia tăng giá trị sản xuất và bảo đảm nguồn cung nông sản cho thị trường. Trong điều kiện chi phí đầu vào tăng, lao động nông nghiệp có xu hướng giảm, thành phố chú trọng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mở rộng vùng sản xuất tập trung và tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Theo Báo cáo số 702/BC-SNNMT của Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, tổng diện tích gieo trồng vụ Đông năm 2025 trên địa bàn thành phố đạt 26.245,2 ha. Trong đó, rau các loại tiếp tục giữ vai trò chủ lực với diện tích 13.696,1 ha, năng suất bình quân 235,23 tạ/ha, sản lượng đạt hơn 322.176 tấn.
Bên cạnh rau màu, cây ngô đạt 4.636,8 ha, năng suất 55,56 tạ/ha; khoai tây đạt 945,5 ha, năng suất 151,4 tạ/ha; khoai lang đạt 871,6 ha. Đáng chú ý, diện tích trồng lạc tăng 16,6%, sản lượng tăng 18% so với vụ Đông năm trước. Diện tích hoa hàng năm đạt 2.544,09 ha, tăng 5,52%.
Những kết quả trên cho thấy sản xuất vụ Đông tiếp tục đóng góp tích cực vào cơ cấu ngành trồng trọt của Thủ đô. Việc mở rộng các loại cây có giá trị kinh tế, phù hợp điều kiện canh tác từng địa phương cũng tạo cơ sở để nâng cao hiệu quả sử dụng đất sau thu hoạch lúa Mùa.
Mở rộng diện tích gắn với nhu cầu thị trường
Bước sang vụ Đông năm 2026, Hà Nội phấn đấu đạt tổng diện tích gieo trồng 28.426,9 ha, tăng hơn 2.180 ha so với năm 2025. Định hướng sản xuất tập trung vào những nhóm cây có thời gian sinh trưởng phù hợp, khả năng tiêu thụ tốt và mang lại hiệu quả kinh tế cho người sản xuất.
Theo kế hoạch, diện tích rau các loại dự kiến đạt 14.043,9 ha; ngô 4.856,7 ha; khoai tây 988,6 ha; đậu tương 804 ha và hoa hàng năm 2.781,2 ha. Thành phố cũng khuyến khích phát triển các giống cây ngắn ngày, cây trồng có giá trị cao nhằm tăng hiệu quả sản xuất trên cùng diện tích đất canh tác.
Để thực hiện mục tiêu này, ngành nông nghiệp Hà Nội yêu cầu các địa phương chủ động chuẩn bị điều kiện sản xuất ngay sau khi thu hoạch lúa Mùa. Trong đó, công tác tiêu thoát nước, giải phóng đất, bố trí thời vụ và lựa chọn giống cây trồng cần được triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.
Đối với nhóm cây ưa ấm, việc sử dụng giống ngắn ngày, áp dụng phương thức làm đất tối thiểu và trồng gối được khuyến khích nhằm tận dụng thời gian sinh trưởng, hạn chế ảnh hưởng của thời tiết bất lợi.
Tại các vùng chuyên canh rau, thành phố định hướng tổ chức sản xuất rải vụ, mở rộng diện tích áp dụng quy trình VietGAP, sản xuất hữu cơ và tăng cường kiểm soát chất lượng nông sản. Cùng với đó, việc kết nối giữa hợp tác xã, doanh nghiệp và các đơn vị phân phối được chú trọng nhằm nâng cao khả năng tiêu thụ, hạn chế tình trạng sản xuất thiếu gắn kết với nhu cầu thị trường.
Công tác phòng trừ sinh vật gây hại, quản lý nguồn nước tưới và ứng dụng tiến bộ kỹ thuật tiếp tục là những nhiệm vụ quan trọng để bảo đảm năng suất, chất lượng cây trồng trong suốt vụ sản xuất.
Chính sách hỗ trợ tạo động lực cho người sản xuất
Một trong những điểm đáng chú ý trong định hướng phát triển nông nghiệp của Hà Nội là việc triển khai các chính sách hỗ trợ trực tiếp nhằm khuyến khích người dân mở rộng sản xuất, đầu tư máy móc và áp dụng phương thức canh tác hiện đại.
Theo Nghị quyết số 53/2025/NQ-HĐND ngày 26/11/2025 của HĐND thành phố Hà Nội, thay thế Nghị quyết số 08/2023/NQ-HĐND, thành phố ban hành 19 chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp.
Trong đó, đối với sản xuất vụ Đông trên đất trồng lúa, mức hỗ trợ dành cho cây khoai tây là 30 triệu đồng/ha; cây đậu tương và cây ngô được hỗ trợ 12 triệu đồng/ha. Việc thụ hưởng chính sách phải đáp ứng các điều kiện theo quy định, trong đó có yêu cầu về quy mô sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Chính sách này được kỳ vọng góp phần giảm bớt áp lực chi phí đầu tư ban đầu, khuyến khích nông dân đưa đất vào sản xuất sau thu hoạch lúa, đồng thời thúc đẩy hình thành những vùng canh tác có quy mô phù hợp với yêu cầu cơ giới hóa.
Ngoài hỗ trợ trực tiếp cho cây trồng, Hà Nội còn triển khai các chính sách hỗ trợ ứng dụng máy móc trong sản xuất nông nghiệp, bao gồm mua máy cấy, thực hiện cấy máy và sử dụng thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật.
Các nội dung hỗ trợ sản xuất trồng trọt hữu cơ, xử lý phụ phẩm cây trồng, thu gom và xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật cũng được chú trọng. Đây là những giải pháp góp phần giảm tác động đến môi trường, nâng cao chất lượng nông sản và từng bước thay đổi phương thức sản xuất theo hướng bền vững.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, việc tổ chức thực hiện tại cơ sở cần bảo đảm công khai, đúng đối tượng và phù hợp điều kiện sản xuất của từng địa phương. Đồng thời, các đơn vị liên quan cần tăng cường hướng dẫn để người dân, hợp tác xã nắm rõ điều kiện, thủ tục tiếp cận chính sách hỗ trợ.
Trong bối cảnh diện tích đất nông nghiệp ngày càng chịu áp lực từ quá trình đô thị hóa, nâng cao giá trị sản xuất trên mỗi đơn vị diện tích là yêu cầu quan trọng đối với nông nghiệp Thủ đô. Vì vậy, mở rộng diện tích vụ Đông cần đi đôi với nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết giảm chi phí và xây dựng thị trường tiêu thụ ổn định.
Với mục tiêu gieo trồng hơn 28.400 ha trong năm 2026 cùng các chính sách hỗ trợ đang được triển khai, Hà Nội hướng đến khai thác hiệu quả diện tích đất sau thu hoạch lúa, phát triển các vùng sản xuất hàng hóa và nâng cao thu nhập cho nông dân. Việc gắn sản xuất với thị trường, ứng dụng khoa học kỹ thuật và tăng cường liên kết tiêu thụ sẽ là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả kinh tế vụ Đông, góp phần phát triển nông nghiệp Thủ đô theo hướng hiện đại, bền vững.
Minh Thắm
