Hai sản phẩm phục vụ những phân khúc khác nhau, nhưng cùng đặt ra một bài toán: Làm sao biến sự chú ý quốc tế thành giá trị kinh tế và sức mạnh thương hiệu bền vững?
Được biết đến trên thế giới, rồi sao nữa?
Ngày 6/10/2026, Condé Nast Traveler công bố danh sách những hành trình đường sắt được độc giả yêu thích nhất trong khuôn khổ Readers’ Choice Awards lần thứ 39. Việt Nam có hai đại diện: Vietnam Central Heritage Connection, kết nối Huế – Đà Nẵng, ở vị trí thứ 10; The Vietage by Anantara, sản phẩm du lịch đường sắt cao cấp dọc khu vực duyên hải miền Trung, xếp thứ 14.
Sự hiện diện của hai cái tên Việt Nam trong một bảng bình chọn quốc tế mang đến cơ hội quảng bá. Nhưng thứ hạng là đánh giá của độc giả đối với trải nghiệm du lịch, không phải chứng nhận về hiệu quả khai thác hoặc chất lượng hạ tầng. Muốn biết danh hiệu tạo ra giá trị gì, cần nhìn xa hơn việc tên sản phẩm được nhắc tới.
Một du khách có thể biết đến chuyến tàu lần đầu qua tạp chí, nhưng họ còn phải tìm được lịch chạy, mua được vé, sắp xếp nơi lưu trú và cảm thấy trải nghiệm xứng đáng với khoản tiền bỏ ra. Cơ hội quảng bá chỉ thực sự được chuyển hóa khi những khâu đó vận hành thông suốt.
Đây cũng là lý do hai đại diện của Việt Nam đáng được xem xét dưới góc độ tổ chức sản phẩm, thay vì chỉ đặt cạnh nhau trong một bộ sưu tập cảnh đẹp.
Cùng đường ray, khác cách tạo giá trị
Ra mắt ngày 26/3/2024, đoàn tàu “Hành trình kết nối di sản miền Trung” đưa khách qua cung đường Huế – Đà Nẵng trong khoảng ba giờ. Đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, vịnh Lăng Cô và đèo Hải Vân tạo nên sức hút về cảnh quan; các hoạt động văn hóa, nghệ thuật trên tàu bổ sung lý do để hành khách lựa chọn chuyến đi như một trải nghiệm du lịch.
Condé Nast Traveler giới thiệu giá vé một chiều khoảng 11 USD và đánh giá đây là hành trình có mức giá dễ tiếp cận nhất trong danh sách. Con số ấy chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm công bố, nhưng phản ánh lợi thế của một sản phẩm không đòi hỏi du khách phải chi tiêu ở phân khúc xa xỉ.
Theo số liệu ngành đường sắt công bố nhân dịp tròn hai năm khai thác, đoàn tàu đã phục vụ hơn 440.000 lượt hành khách. Kết quả này cho thấy nhu cầu hiện hữu; tuy nhiên, lượng khách lên tàu không phản ánh đầy đủ số người tiếp tục mua tour, lưu trú hoặc sử dụng dịch vụ ở hai đầu tuyến.
The Vietage by Anantara được thiết kế cho một nhu cầu khác. Sản phẩm gồm hai toa xe cao cấp hoạt động trên các đoàn tàu thuộc mạng lưới đường sắt hiện hữu. Mỗi toa có sáu khoang ngồi riêng, tối đa 12 hành khách; trên chặng Đà Nẵng – Quy Nhơn có bữa ăn ba món lấy cảm hứng từ ẩm thực Việt Nam và Pháp, còn chặng Quy Nhơn – Nha Trang có dịch vụ trà chiều.
Điểm khác biệt không chỉ nằm ở số ghế hay tiện nghi. Với đoàn tàu di sản, một mức giá tương đối phổ thông có thể giúp mở rộng tệp khách trải nghiệm. Với The Vietage, quy mô chỗ ngồi giới hạn được kết hợp với ẩm thực, không gian riêng và dịch vụ cá nhân để gia tăng giá trị trên mỗi lượt phục vụ. Hai cách kinh doanh cần hai thước đo hiệu quả khác nhau.
Một bảng xếp hạng không thay được phép tính kinh tế
Nếu chỉ báo cáo có bao nhiêu hành khách đi tàu, bức tranh du lịch đường sắt vẫn còn thiếu những mảnh ghép quan trọng. Khách đến từ thị trường nào? Bao nhiêu người mua thêm sản phẩm tham quan tại điểm đến? Họ lưu trú bao lâu, chi tiêu cho dịch vụ gì và có muốn quay lại?
Đối với hành trình Huế – Đà Nẵng, những chỉ số như tỷ lệ đặt vé kèm chương trình tham quan, mức chi tiêu sau khi xuống ga và phản hồi về khả năng kết nối giao thông có thể hữu ích hơn việc chỉ so sánh số khách giữa các mùa. Đối với một toa xe cao cấp, doanh nghiệp lại cần tính đến công suất chỗ ngồi, chi phí vận hành, doanh thu theo chuyến và mức độ hài lòng của nhóm khách mục tiêu.
Đây là những chỉ số cần thu thập, chưa phải kết quả đã được công bố từ bảng bình chọn quốc tế. Phân biệt hai điều đó giúp tránh việc lấy một danh hiệu du lịch để suy diễn thành thành tích kinh doanh.
Một ví dụ cụ thể về cách kết nối sản phẩm là The Vietage đã giới thiệu các gói kết hợp hành trình trên toa xe với lưu trú tại hệ thống khu nghỉ dưỡng của Anantara ở miền Trung. Trường hợp này cho thấy trải nghiệm đường sắt có thể được đặt trong một chương trình du lịch dài hơn, thay vì chỉ bán riêng chặng di chuyển.
Với tuyến tàu di sản, dư địa hợp tác có thể nằm ở những sản phẩm đưa khách từ ga đến di tích, không gian văn hóa và dịch vụ địa phương. Nhưng hiệu quả phải được kiểm chứng bằng giao dịch thực tế, chứ không chỉ bằng số lượng thỏa thuận liên kết hoặc danh mục điểm đến được giới thiệu.
Từ danh hiệu đến năng lực cạnh tranh dài hạn
Đường sắt miền Trung có những lợi thế cảnh quan khó thay thế. Tuy nhiên, cảnh đẹp không giải quyết được mọi bất tiện của một chuyến đi. Nếu thông tin thiếu nhất quán, mua vé khó hoặc khâu nối tuyến không thuận tiện, sự hào hứng do truyền thông mang lại có thể nhanh chóng giảm sút.
Việc phát triển sản phẩm cần đi cùng khả năng tiếp cận thông tin đa ngôn ngữ, dịch vụ đặt vé rõ ràng, chất lượng phục vụ ổn định và phối hợp giữa ngành đường sắt với các đơn vị du lịch. Mọi phương án tổ chức hoạt động trên tàu, điểm dừng hoặc trải nghiệm ngắm cảnh cũng phải tuân thủ yêu cầu an toàn chạy tàu và điều kiện hạ tầng.
Với đoàn tàu kết nối di sản, bản sắc Huế – Đà Nẵng nên tiếp tục được thể hiện qua các trải nghiệm văn hóa có chiều sâu. Với The Vietage, sự sang trọng sẽ thuyết phục hơn khi những món ăn, cách phục vụ và câu chuyện địa phương mang đến nét riêng của Việt Nam, thay vì chỉ đáp ứng những tiêu chuẩn cao cấp có thể gặp ở bất kỳ điểm đến nào.
Đầm phá Tam Giang – Cầu Hai, vịnh Lăng Cô và đèo Hải Vân tạo nên sức hút về cảnh quan.
Hai vị trí thứ 10 và thứ 14 là dấu hiệu tích cực về sức hấp dẫn của du lịch đường sắt Việt Nam. Nhưng danh hiệu chỉ mở ra cơ hội; năng lực thiết kế sản phẩm, vận hành dịch vụ và đo lường hiệu quả mới quyết định cơ hội ấy được giữ lại bao lâu.
Một hành trình thực sự có giá trị khi du khách muốn trở lại, doanh nghiệp có thể phát triển bền vững và những điểm đến dọc tuyến nhận được lợi ích rõ ràng. Đó mới là thành quả lâu dài đáng chờ đợi sau sự ghi nhận của độc giả quốc tế.
Hoàng Hữu Quyết - Đình Lương
