Theo số liệu từ Bộ Công Thương Việt Nam, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam trong tháng 2/2026 ước đạt 67,16 tỷ USD, giảm 24,1% so với tháng trước do ảnh hưởng của kỳ nghỉ lễ. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2025, con số này vẫn tăng 5,1%.
Tính chung hai tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 155,7 tỷ USD, tăng 22,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 76,36 tỷ USD, tăng 18,3%, còn nhập khẩu đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3%.
Riêng trong tháng 2/2026, xuất khẩu hàng hóa đạt khoảng 33,06 tỷ USD, giảm 23,7% so với tháng trước do yếu tố mùa vụ và số ngày làm việc ít hơn. Tuy vậy, mức tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước cho thấy nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuẩn bị đơn hàng và tổ chức sản xuất sớm nhằm hạn chế gián đoạn sau kỳ nghỉ Tết.
Xét theo khu vực kinh tế, khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt xuất khẩu. Trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của khu vực này đạt 60,4 tỷ USD, tăng 30,1% so với cùng kỳ và chiếm tới 79,1% tổng kim ngạch xuất khẩu. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp trong nước đạt khoảng 15,96 tỷ USD, giảm 12% và chiếm 20,9%.
Về cơ cấu hàng hóa, nhóm công nghiệp chế biến tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi đạt kim ngạch gần 68,55 tỷ USD, chiếm khoảng 89,8% tổng giá trị xuất khẩu. Đây vẫn là động lực quan trọng giúp duy trì tốc độ tăng trưởng thương mại của Việt Nam trong những năm gần đây.
Bên cạnh đó, nhóm nông, lâm, thủy sản tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Trong hai tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu nông sản và lâm sản đạt khoảng 5,8 tỷ USD, chiếm 7,6% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong khi thủy sản đạt 1,72 tỷ USD, chiếm 2,2%.
Trong số các mặt hàng nông sản, cà phê tiếp tục nổi lên như một điểm sáng của ngành nông nghiệp Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu cà phê trong hai tháng đầu năm đạt khoảng 2,2 tỷ USD. Theo ông Nguyễn Nam Hải – Chủ tịch Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam – năm 2025 Việt Nam đã xuất khẩu gần 1,6 triệu tấn cà phê, đạt kim ngạch khoảng 9 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Giá cà phê tăng trong những năm gần đây đã tạo điều kiện để nông dân đầu tư nâng cao chất lượng sản phẩm, góp phần củng cố vị thế của cà phê Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Tính chung hai tháng đầu năm, có 13 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu, trong đó có 4 mặt hàng vượt mốc 5 tỷ USD. Những kết quả này tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu khoảng 15–16% trong năm 2026.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hàng hóa cũng tăng mạnh, chủ yếu do nhu cầu nguyên liệu và máy móc phục vụ sản xuất. Trong tháng 2/2026, kim ngạch nhập khẩu đạt 34,1 tỷ USD, giảm 24,6% so với tháng trước. Tuy nhiên, tính chung hai tháng đầu năm, tổng kim ngạch nhập khẩu vẫn đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong cơ cấu nhập khẩu, nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 74,67 tỷ USD, tương đương 94,1% tổng kim ngạch. Điều này phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất và gia tăng đầu tư của doanh nghiệp trong nước.
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 23,8 tỷ USD trong hai tháng đầu năm. Trong khi đó, Trung Quốc vẫn là đối tác nhập khẩu lớn nhất với giá trị đạt 31,9 tỷ USD.
Do nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, cán cân thương mại trong hai tháng đầu năm ghi nhận mức nhập siêu khoảng 2,98 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 1,77 tỷ USD. Tuy nhiên, theo đánh giá của Bộ Công Thương Việt Nam, mức nhập siêu này chủ yếu mang tính chu kỳ khi doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất.
Trao đổi về triển vọng thương mại, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng quy mô thương mại của Việt Nam đang tiến gần mốc 1.000 tỷ USD, cho thấy mức độ hội nhập ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc nền kinh tế dễ chịu tác động từ các cú sốc bên ngoài như biến động giá năng lượng, chi phí logistics hay gián đoạn chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp được khuyến nghị tiếp tục đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và mở rộng hoạt động xúc tiến thương mại tại các khu vực tiềm năng như Nam Á, châu Phi, Mỹ Latinh hay Đông Âu. Việc mở rộng thị trường không chỉ giúp giảm phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống mà còn tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
