Những cống hiến âm thầm
Những người làm công tác xã hội hiện diện ở nhiều lĩnh vực, từ giáo dục, y tế đến bảo trợ xã hội. Đặc biệt trong môi trường bệnh viện và các trung tâm bảo trợ, họ đóng vai trò như “cầu nối” giúp người bệnh được chăm sóc toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Anh Nguyễn Chí Vương (sinh năm 1996), sau khi tốt nghiệp chuyên ngành công tác xã hội tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP. Hồ Chí Minh, đã trở về quê hương làm việc tại Trung tâm Bảo trợ xã hội Bình Thuận. Hơn 7 năm gắn bó với công việc hỗ trợ người khuyết tật thần kinh và tâm thần, anh đã trực tiếp đồng hành, tư vấn cho hơn 150 trường hợp.
Công việc này không hề dễ dàng. Việc tiếp xúc với bệnh nhân tâm thần luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Khi bệnh nhân lên cơn, anh phải phối hợp kịp thời với đội ngũ y tế để đảm bảo an toàn; khi ổn định, anh kiên trì trò chuyện, tư vấn và hỗ trợ phục hồi tâm lý. Trong quá trình làm việc, việc quan sát hành vi, cảm xúc của bệnh nhân là yếu tố sống còn để vừa hỗ trợ hiệu quả, vừa bảo vệ chính mình.
Chia sẻ về động lực gắn bó với nghề, anh Vương cho biết: Người làm công tác xã hội cần sự kiên nhẫn, lòng bao dung và tình thương không điều kiện. Khi được quan tâm đúng cách, người bệnh vẫn có thể giao tiếp bình thường và luôn trân trọng những người đã giúp đỡ họ.
Nhờ sự tận tâm của anh cùng tập thể nhân viên, nhiều bệnh nhân đã phục hồi và được trở về với gia đình. Sau đó, họ tiếp tục được hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng thông qua việc hướng dẫn người thân chăm sóc, điều trị đúng cách.
Hướng đến sự chuyên nghiệp và đổi mới
Hiện nay, toàn tỉnh Lâm Đồng có hàng chục cơ sở bảo trợ xã hội đang chăm sóc hàng nghìn đối tượng yếu thế, cùng với hàng trăm nghìn người hưởng chính sách an sinh. Tuy nhiên, nhận thức xã hội về nghề công tác xã hội vẫn còn hạn chế; nguồn lực đầu tư chưa tương xứng, đội ngũ nhân lực còn thiếu và chưa được phát triển bài bản.
Trước thực trạng đó, ngành y tế đã xác định rõ định hướng phát triển công tác xã hội trong giai đoạn mới với chủ đề: “Công tác xã hội Việt Nam – Sáng tạo, chuyên nghiệp – Vươn mình đột phá.”
Tinh thần này thể hiện yêu cầu cấp thiết: Sáng tạo để thích ứng với chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong quản lý, tư vấn, kết nối nguồn lực. Chuyên nghiệp nhằm chuẩn hóa kỹ năng, đạo đức và quy trình làm việc. Đột phá để đưa công tác xã hội trở thành một trụ cột quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội hiện đại.
Song song đó, các chính sách quan tâm đến đội ngũ làm nghề cũng được triển khai, như hỗ trợ, tặng quà cho viên chức và người lao động tại các trung tâm bảo trợ, cũng như chăm lo cho các đối tượng yếu thế.
Vai trò “điều trị tinh thần” trong bệnh viện
Trong môi trường y tế, người bệnh không chỉ chịu tác động từ bệnh lý mà còn bị ảnh hưởng bởi tâm lý, hoàn cảnh gia đình và xã hội. Nếu không được hỗ trợ kịp thời, quá trình điều trị có thể kéo dài và kém hiệu quả.
Chính vì vậy, nhân viên công tác xã hội đóng vai trò như một “liều thuốc tinh thần”, đồng hành cùng bác sĩ và điều dưỡng. Họ hỗ trợ từ những việc nhỏ như trò chuyện, hướng dẫn thư giãn, đến tư vấn chuyên sâu, kết nối nguồn lực và giải quyết các vấn đề phát sinh.
Họ cũng giúp người bệnh tháo gỡ khó khăn về thủ tục khám chữa bệnh, bảo hiểm y tế, giấy tờ cá nhân, đảm bảo người dân được tiếp cận đầy đủ quyền lợi. Đồng thời, tổ chức các hoạt động truyền thông, phổ biến kiến thức về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, phòng chống bệnh tật và các chính sách an sinh.
Với những trường hợp phức tạp, nhân viên công tác xã hội thực hiện quy trình chuyên sâu: tiếp cận – xây dựng mối quan hệ – thu thập thông tin – xác định vấn đề – lập kế hoạch can thiệp – đánh giá kết quả. Nhiều trường hợp cần sự kiên trì theo dõi trong thời gian dài, thậm chí kéo dài nhiều năm.
Giá trị cốt lõi: vì con người
Công tác xã hội không chỉ là một nghề, mà còn là sứ mệnh. Để thực hiện tốt vai trò của mình, người làm nghề cần tránh những biểu hiện tiêu cực như thờ ơ, thiếu trách nhiệm hay ban ơn. Mục tiêu cao nhất là không để bất kỳ ai cảm thấy cô đơn, lạc lõng khi cần được giúp đỡ.
Trong bối cảnh xã hội không ngừng thay đổi, công tác xã hội cần liên tục đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi vẫn là tấm lòng hướng đến con người – sự đồng cảm, sẻ chia và tinh thần vì cộng đồng.
Để hoạt động công tác xã hội phát triển bền vững, cần có sự chung tay của các cơ quan, tổ chức, cá nhân và đặc biệt là sự thấu hiểu, đồng hành của toàn xã hội. Khi đó, nghề công tác xã hội mới thực sự phát huy hết vai trò của mình – trở thành điểm tựa vững chắc cho những người yếu thế, góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, công bằng và tiến bộ.
Hoàng Phương
