Theo đó, bệnh nhân thứ nhất là nữ, 24 tuổi, du học sinh, sống tại quận Bình Thạnh, trở về từ Cameroon (Trung Phi). Một ngày sau nhập cảnh, bệnh nhân sốt, uống thuốc nhưng không khỏi. Ngày thứ 6, bệnh nhân được xét nghiệm máu phát hiện ký sinh trùng sốt rét và điều trị tại bệnh viện.
Thời điểm nhập viện, bệnh nhân hôn mê, vàng da, mật độ ký sinh trùng sốt rét cao, thiếu máu và nước tiểu có màu nâu đỏ.
Bệnh nhân thứ 2 là nam, 63 tuổi, quốc tịch Trung Quốc, nhập cảnh từ Bờ Biển Ngà (Tây Phi). Khi đến sân bay Tân Sơn Nhất, ông được đưa vào một bệnh viện kiểm tra sức khỏe do có triệu chứng sốt.
Kết quả xét nghiệm cho thấy mật độ ký sinh trùng sốt rét cao, suy thận, tổn thương gan, nhiễm toan axit lactic. Các bệnh nhân được điều trị tích cực với thuốc đặc trị sốt rét và phối hợp nhiều phương tiện điều trị hỗ trợ.
Theo đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP. Hồ Chí Minh, sốt rét ác tính là bệnh cảnh nặng có suy nội tạng, nếu không điều trị kịp thời sẽ đưa đến tử vong. Bệnh nhân vào viện sớm, xử trí kịp thời, tỷ lệ cứu sống, hồi phục cao. Hiện, sốt rét vẫn là bệnh nằm trong chương trình phòng chống quốc gia, thuốc điều trị được cấp miễn phí.
Bệnh sốt rét ngày càng ít gặp nên bệnh nhân thường được phát hiện trễ. Bệnh thường chẩn đoán nhầm với bệnh sốt xuất huyết Dengue đang lưu hành ở Việt Nam. Khi khám một bệnh nhân bị sốt cần khai thác kỹ về dịch tễ. Bệnh sốt xuất huyết Dengue thường xuất hiện ở đô thị, nơi tập trung đông dân. Ngược lại, bệnh sốt rét chủ yếu xảy ra ở vùng lưu hành bệnh, đặc biệt các quốc gia Châu Phi. Tại Việt Nam, cần nghĩ đến sốt rét nếu bệnh nhân sống hoặc có lui tới vùng rừng núi, vùng ngập mặn ven biển...
Bệnh viện khuyến cáo người đi làm, trở về từ vùng lưu hành sốt rét như Bình Phước, các tỉnh vùng Tây Nguyên, Lào, Campuchia, châu Phi, người trước đó có truyền máu, hoặc có mắc sốt rét gần đây, nếu sốt thì nên đến các cơ sở y tế khám bệnh, xét nghiệm chẩn đoán sốt rét. Hiện nay, bệnh sốt rét có thể chẩn đoán dễ dàng bằng xét nghiệm phết máu máu và test nhanh.
Trước đó, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cũng vừa điều trị cho 2 bệnh nhân sốt rét về nước từ Angola. Các bác sĩ cảnh báo, khi có triệu chứng, người dân cần đi khám bởi bệnh có thể trở thành sốt rét ác tính và nguy hiểm đến tính mạng.
Tháng 10/2021, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phê duyệt vaccine đầu tiên ngăn ngừa bệnh sốt rét tại các quốc gia có mức độ lưu hành bệnh trung bình và cao.
Nguyễn Tùng
