Cảnh báo về dã tâm của Trung Quốc TS Trần Công Trục cho hay: “Chúng ta phải nhìn nhận một vấn đề không phải họ lôi một giàn khoan khổng lồ để đi chơi, mà với mục đích thăm dò khai thác, nếu không cảnh giác và có biện pháp ngăn chặn thì rất có thể sẽ lặp lại sự việc hồi tháng 5/2014. Và thậm chí những hiện tượng sẽ nguy hiểm hơn nữa, và tiến một bước mới hơn nữa chứ không phải chỉ dừng lại như vậy”.

Mới đây, nguồn tin từ phía Cảnh sát biển Việt Nam xác nhận, giàn khoan Hải Dương 981 đang được các tàu vận tải, hộ tống kéo trên biển Ðông, gần bờ biển của Việt Nam. Giàn khoan này đang di chuyển từ bắc xuống nam biển Ðông và đã đi qua vĩ tuyến 15.

Ngay sau khi nhận được thông tin về việc di chuyển của giàn khoan Hải Dương 981, các tàu cảnh sát biển và tàu kiểm ngư của Việt Nam đã theo dõi hướng di chuyển của giàn khoan này để có các biện pháp ứng phó kịp thời..

Tuy nhiên, nguồn tin trên cũng cho biết việc di chuyển của giàn khoan Hải Dương 981 hiện nay là bình thường, đang đi trên vùng biển quốc tế hướng sang Ấn Ðộ Dương. Thông tin bước đầu xác định giàn khoan được kéo sang Ấn Ðộ Dương để thực hiện việc khoan thăm dò theo một hợp đồng với một quốc gia Ðông Nam Á vừa ký kết với phía Trung Quốc.

Trước thông tin trên, một số cựu quan chức Việt Nam cho rằng, cần theo dõi chặt chẽ những động thái mới này từ phía Trung Quốc.

Trao đổi về vấn đề này, ông Trần Công Trục, nguyên trưởng ban Biên giới Chính phủ cho rằng, chuyện giàn khoan 981 hay bất kỳ giàn khoan nào hiện diện ở Biển Đông thì không phải là chuyện gì mới mẻ. Sau khi giàn khoan 981 dời đi rồi đã có rất nhiều ý kiến nhận định và thậm chí thực tế nó vẫn tồn tại và rất nhiều giàn khoan khác được kéo chỗ này chỗ khác trên biển Đông.

Điều quan trọng nhất là các nước trong khu vực Biển Đông, đặc biệt là Việt Nam cần lưu ý và cảnh giác bởi vì chắc chắn là chỉ chờ thời gian thôi còn sớm muộn thì Trung Quốc họ cũng sẽ tiến hành các giàn khoan mà không phải họ chỉ cắm ở các khu vực như trước đây họ mang tính chất thăm dò đâu mà có nhiều khả năng họ còn tiến hành khai thác như đã tuyên bố. Sau khi họ di dời họ nói đã hoàn thành giai đoạn thăm dò họ nắm được trữ lượng dầu khí rồi bây giờ họ chỉ đi vào tiến hành khai thác. Mà khai thác vào vùng thềm lục địa, vùng đặc quyền kinh tế của các nước ven biển Đông, theo đúng công ước luật biển, điều này là một điều cực kỳ nguy hiểm. Đấy là một bước đi hết sức trắng trợn mà phía Trung Quốc họ sẽ thực hiện.

Vì vậy, ông Trục đề xuất phải bám sát theo dõi và thậm chí phải có những phương án cụ thể cần thiết để ngăn cản những hoạt động phi pháp đó. Nếu không rõ ràng, chúng ta sẽ đứng trước thực tế đánh mất tài nguyên, mất các quyền chủ quyền của mình, thậm chí là mất cả những chủ quyền các khu vực thuộc chủ quyền của chúng ta.  Các quyền và lợi ích hợp pháp của chúng ta theo đúng luật pháp quốc tế, đặc biệt là theo công ước luật biển năm 1982.

Tuyết Hoa