Sáng 23/6, tại Hà Nội, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) tổ chức Hội nghị nghiệm thu kết quả thực hiện giai đoạn 1 đề tài “Nghiên cứu cơ hội, khả năng tham gia của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn”.
Hội nghị do Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú chủ trì với sự tham dự của Thành viên HĐTV Chu Văn Giáp, Phó Tổng Giám đốc Lê Hoàng, đại diện các ban chuyên môn của Tập đoàn, Hội đồng Khoa học, Ban Chủ nhiệm đề tài cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong lĩnh vực hóa chất và công nghệ vật liệu.
Đất hiếm – chìa khóa mở cánh cửa vật liệu chiến lược
Trong cuộc cạnh tranh công nghệ toàn cầu hiện nay, đất hiếm được xem là một trong những nguồn tài nguyên chiến lược quan trọng nhất. Đây là nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho nhiều ngành công nghệ cao như sản xuất chip bán dẫn, pin lưu trữ năng lượng, xe điện, năng lượng tái tạo, thiết bị điện tử, nam châm hiệu suất cao và công nghiệp quốc phòng.
Trên cơ sở nghiên cứu và đánh giá các lợi thế hiện có, Vinachem xác định đất hiếm là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với định hướng phát triển dài hạn của Tập đoàn. Với thế mạnh về công nghiệp hóa chất, kinh nghiệm trong chế biến khoáng sản và năng lực nghiên cứu khoa học công nghệ, Vinachem có điều kiện thuận lợi để tham gia vào các mắt xích quan trọng của chuỗi giá trị đất hiếm, đặc biệt là phát triển hóa chất phục vụ tách chiết, tinh chế và vật liệu đất hiếm cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, năng lượng mới, điện tử và bán dẫn.
Các chuyên gia tham dự hội nghị nhận định việc nghiên cứu làm chủ công nghệ chế biến sâu đất hiếm không chỉ giúp nâng cao giá trị tài nguyên trong nước mà còn góp phần xây dựng năng lực tự chủ đối với các vật liệu chiến lược – yếu tố ngày càng đóng vai trò quyết định trong năng lực cạnh tranh công nghiệp của mỗi quốc gia.
Từ vật liệu chiến lược đến chuỗi giá trị bán dẫn
Song song với định hướng đất hiếm, kết quả nghiên cứu giai đoạn 1 cũng cho thấy Vinachem có nhiều lợi thế để tham gia chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn thông qua phát triển hóa chất điện tử, vật liệu công nghệ cao, khí công nghiệp chất lượng cao và các giải pháp phục vụ sản xuất.
Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển các ngành công nghệ chiến lược, bán dẫn được xác định là lĩnh vực có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia.
Kết quả nghiên cứu cho thấy bên cạnh hoạt động thiết kế và sản xuất chip, ngành bán dẫn còn bao gồm một hệ sinh thái rộng lớn về vật liệu, hóa chất điện tử, khí công nghiệp và các dịch vụ kỹ thuật hỗ trợ. Trong đó, hóa chất điện tử có độ tinh khiết siêu cao là vật tư thiết yếu trong hầu hết các công đoạn sản xuất. 
Nhóm nghiên cứu đánh giá Vinachem có nhiều lợi thế tham gia chuỗi giá trị này nhờ sở hữu hệ sinh thái hóa chất tương đối hoàn chỉnh, từ hóa chất cơ bản, khí công nghiệp, xử lý môi trường đến nguồn nguyên liệu khoáng sản như apatit và đất hiếm. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển các dòng hóa chất điện tử và vật liệu phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn trong nước.
Đề tài cũng chỉ ra rằng Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn hóa chất điện tử nhập khẩu trong khi nhu cầu dự kiến tiếp tục gia tăng mạnh cùng với sự phát triển của ngành điện tử và làn sóng đầu tư bán dẫn vào Việt Nam. Điều này mở ra cơ hội để các doanh nghiệp trong nước từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Theo định hướng nghiên cứu, trong giai đoạn đầu Vinachem có thể ưu tiên xây dựng năng lực phân tích đạt chuẩn quốc tế, phát triển một số hóa chất điện tử chủ lực như axit sulfuric, axit clohydric và axit phosphoric cấp điện tử; đồng thời từng bước hình thành chuỗi cung ứng hóa chất bán dẫn trong nước.
Khoa học công nghệ phải trở thành động lực tăng trưởng mới
Phát biểu kết luận hội nghị, Tổng Giám đốc Vinachem Nguyễn Hữu Tú ghi nhận và đánh giá cao kết quả nghiên cứu của nhóm thực hiện đề tài, đồng thời yêu cầu các đơn vị chuyên môn tiếp tục phối hợp chặt chẽ để hoàn thiện cơ sở dữ liệu, đánh giá cụ thể khả năng tham gia của từng đơn vị thành viên đối với các lĩnh vực mới.
“Khoa học công nghệ phải trở thành động lực tăng trưởng mới của Tập đoàn. Điều quan trọng nhất là chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm cụ thể, tạo doanh thu, lợi nhuận và giá trị gia tăng cho doanh nghiệp”, Tổng Giám đốc Nguyễn Hữu Tú nhấn mạnh.
Theo Tổng Giám đốc, việc nghiên cứu tham gia chuỗi giá trị bán dẫn và đất hiếm không chỉ mở ra những hướng phát triển mới cho Vinachem mà còn góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nâng cao vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.
Tổng Giám đốc cũng yêu cầu đẩy nhanh việc xây dựng Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) cùng hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm của Tập đoàn, tạo nền tảng nghiên cứu, làm chủ công nghệ và phát triển các sản phẩm phục vụ công nghiệp bán dẫn, chế biến đất hiếm cũng như nhiều lĩnh vực công nghệ cao khác trong thời gian tới.
PV
