Trong khi nhiều quốc gia có ngành thủy sản phát triển như Nhật Bản hay Trung Quốc vẫn đang trong quá trình nghiên cứu, các nhà khoa học Việt Nam đã đạt bước tiến đáng chú ý khi nhân giống thành công cá cam – loài cá biển có giá trị kinh tế cao, được ưa chuộng tại thị trường Nhật Bản, với giá thương phẩm có thể lên tới khoảng 1 triệu đồng/kg. Thành tựu này không chỉ mang ý nghĩa về mặt khoa học, mà còn mở ra dư địa lớn cho ngành nuôi biển Việt Nam trong bối cảnh nhu cầu thủy sản cao cấp trên thế giới ngày càng gia tăng.

Ảnh: internet

Theo các chuyên gia, con giống từ lâu được xem là “nút thắt” của nuôi biển trong nước do phụ thuộc vào nguồn tự nhiên hoặc nhập khẩu, kéo theo chi phí cao và khó kiểm soát chất lượng. Việc làm chủ công nghệ sinh sản nhân tạo cá cam vì thế được đánh giá là bước đột phá quan trọng, giúp giải quyết điểm nghẽn này, đồng thời tạo nền tảng phát triển nuôi biển công nghiệp. Loài cá này có tốc độ sinh trưởng tốt, giá trị thương mại cao và phù hợp xuất khẩu; hiện đã được nuôi thử nghiệm, song song với việc hoàn thiện quy trình kỹ thuật để hướng tới sản xuất quy mô lớn.

Cá cam là sản phẩm cao cấp tại nhiều thị trường châu Á, đặc biệt là Nhật Bản – nơi loài cá này thường được sử dụng trong các món sashimi; bên cạnh đó, Trung Quốc và Singapore cũng ghi nhận nhu cầu nhập khẩu lớn.

Trong khi đó, nuôi biển Việt Nam hiện vẫn chủ yếu tập trung vào các đối tượng truyền thống như cá song, cá giò, cá chẽm hay tôm hùm. Dù mang lại nguồn thu ổn định, các sản phẩm này chưa tạo được bứt phá về giá trị xuất khẩu, cho thấy dư địa tăng trưởng vẫn còn đáng kể nếu chuyển hướng sang những loài có giá trị kinh tế cao hơn.

Việt Nam có lợi thế lớn với hơn 3.200 km bờ biển, nhiều vùng nước sâu, kín gió, phù hợp phát triển nuôi biển quy mô lớn; hiện đạt khoảng 9,7 triệu m³ lồng nuôi, 58.000 ha nhuyễn thể, sản lượng gần 832.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, ngành vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, công nghệ còn hạn chế, mật độ nuôi cao gây áp lực môi trường và rủi ro dịch bệnh, trong khi quy hoạch và cơ chế giao khu vực biển chưa hoàn thiện.

Định hướng đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đạt 1,45 triệu tấn nuôi biển, xuất khẩu 1,8–2 tỷ USD và xa hơn là 4 tỷ USD vào năm 2045. Để đạt được, việc phát triển các loài giá trị cao như cá cam được xem là then chốt, song cần nhanh chóng thương mại hóa, mở rộng quy mô và hoàn thiện chuỗi giá trị để tận dụng lợi thế cạnh tranh.

Hà Trần (t/h)