Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đầu tháng 5 đã ghi nhận một chùm ca viêm đường hô hấp cấp nặng trên tàu du lịch MV Hondius, hành trình từ Argentina qua khu vực Nam Đại Tây Dương. Tính đến ngày 4/5, tổng cộng 7 trường hợp liên quan đã được ghi nhận, trong đó có 2 ca xác định nhiễm virus Hanta và 5 ca nghi nhiễm. Đáng chú ý, 3 người đã tử vong, 1 trường hợp nguy kịch và 3 người còn lại có triệu chứng nhẹ.
Trước diễn biến này, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) đã phát đi thông tin chính thức nhằm giúp người dân nhận diện nguy cơ và chủ động phòng bệnh, tránh tâm lý hoang mang.
Theo Bộ Y tế, virus Hanta là tác nhân gây bệnh truyền nhiễm cấp tính, lây từ động vật gặm nhấm, đặc biệt là chuột, sang người. Dù chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam, nhưng nguy cơ lây nhiễm không thể chủ quan do chuột là loài phổ biến trong môi trường sống.
Con đường lây truyền chủ yếu của virus Hanta là qua tiếp xúc với nước tiểu, phân, nước bọt của chuột nhiễm bệnh, hoặc qua vết cắn. Đặc biệt, khi dọn dẹp nhà cửa, kho bãi có chuột cư trú, các chất thải khô có thể phát tán thành bụi mịn mang mầm bệnh. Việc hít phải các hạt bụi này có thể khiến con người bị nhiễm virus. Trường hợp lây từ người sang người rất hiếm, nhưng đã từng được ghi nhận.
Virus Hanta được đánh giá là nguy hiểm vì có thể gây các bệnh nặng như hội chứng phổi do virus Hanta hoặc sốt xuất huyết kèm suy thận. Bệnh có thể tiến triển nhanh, gây khó thở, suy hô hấp, tụt huyết áp và đe dọa tính mạng. Hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ và hồi sức tích cực tại cơ sở y tế.
Thời gian ủ bệnh thường từ 2 đến 4 tuần, có thể kéo dài tới 8 tuần. Các triệu chứng ban đầu gồm sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy. Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện ho, tức ngực, khó thở, mệt lả và tụt huyết áp.
Trong bối cảnh nguy cơ lây nhiễm từ chuột luôn tiềm ẩn, Bộ Y tế khuyến cáo người dân tuyệt đối không tiếp xúc trực tiếp với chuột sống, chuột chết hoặc các chất thải của chúng. Khi dọn dẹp khu vực có dấu vết chuột, cần mở cửa thông thoáng, sử dụng găng tay và khẩu trang, đồng thời làm ẩm khu vực trước khi vệ sinh để hạn chế bụi phát tán. Việc quét khô hoặc dùng máy hút bụi có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Ngoài ra, người dân cần rửa tay bằng xà phòng sau khi vệ sinh, xử lý rác hoặc tiếp xúc với khu vực có nguy cơ; bịt kín các khe hở trong nhà, bảo quản thực phẩm kín và thu gom rác hàng ngày để hạn chế chuột xâm nhập.
Bộ Y tế cũng lưu ý, nếu xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ sau khi tiếp xúc với chuột hoặc môi trường có nguy cơ, người dân cần đến ngay cơ sở y tế và cung cấp đầy đủ thông tin dịch tễ để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.
Dù chưa ghi nhận ca bệnh tại Việt Nam, cơ quan y tế nhấn mạnh việc chủ động phòng ngừa vẫn là yếu tố then chốt để ngăn chặn nguy cơ lây lan của virus Hanta trong cộng đồng.
Phương Thảo (t/h)
