Bệnh nhân bắt đầu xuất hiện các triệu chứng đầu tiên như sốt và đau đầu từ ngày 21 tháng 1. Tình trạng sức khỏe suy giảm nhanh chóng khi người bệnh có dấu hiệu tăng tiết nước bọt và mất phương hướng kèm theo các cơn co giật. Chỉ sau khoảng một tuần kể từ khi khởi phát thì người này đã tử vong. Kết quả xét nghiệm sau đó xác nhận bệnh nhân dương tính với virus Nipah.
Điều tra dịch tễ cho thấy bệnh nhân không hề đi du lịch nước ngoài nhưng lại có thói quen uống mật cây chà là tươi. Đây là một tập quán phổ biến tại Bangladesh nhưng cũng chính là con đường lây truyền chính của virus. Virus Nipah được truyền từ dơi ăn quả sang người khi chúng thải chất thải hoặc nước bọt vào nhựa cây chà là hoặc các loại trái cây mà con người sử dụng trực tiếp.
Hiện tại các cơ quan y tế địa phương đang giám sát chặt chẽ 35 người đã tiếp xúc gần với bệnh nhân nhưng may mắn là toàn bộ các mẫu xét nghiệm đều cho kết quả âm tính. Tính từ đầu năm 2025 đến nay thì Bangladesh đã ghi nhận tổng cộng 4 trường hợp tử vong do loại virus nguy hiểm này.
Mặc dù virus Nipah có tỷ lệ tử vong rất cao lên tới 75% nhưng Tổ chức Y tế Thế giới đánh giá nguy cơ lây lan quốc tế hiện vẫn ở mức thấp. Tuy nhiên các quốc gia châu Á như Thái Lan và Malaysia cùng Việt Nam đã chủ động tăng cường giám sát y tế tại các cửa khẩu quốc tế thông qua việc kiểm tra thân nhiệt hành khách từ vùng dịch.
Hiện nay y học vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay vaccine được cấp phép để phòng ngừa loại virus này. Do đó việc tự bảo vệ bản thân thông qua các biện pháp vệ sinh an toàn thực phẩm là yếu tố quan trọng nhất.
Tuyệt đối không sử dụng mật hoặc nhựa cây tươi được thu hoạch tại những khu vực có sự hiện diện của dơi ăn quả mà chưa qua xử lý nhiệt.
Rửa sạch và gọt vỏ trái cây một cách kỹ lưỡng đồng thời loại bỏ những quả có dấu hiệu bị động vật cắn hoặc đục khoét.
Tránh tiếp xúc trực tiếp với động vật hoang dã đặc biệt là dơi và lợn tại các khu vực đã từng ghi nhận ca nhiễm virus Nipah.
Thực hiện ăn chín uống sôi để đảm bảo loại bỏ các tác nhân gây bệnh lây truyền qua thực phẩm.
Số ca tử vong xác nhận tại Bangladesh từ đầu năm 2025 là 4 trường hợp.
Nguồn lây chính được xác định là mật cây chà là tươi bị nhiễm chất thải từ dơi ăn quả.
Tỷ lệ tử vong của căn bệnh này rất cao đạt mức 75% trên tổng số ca mắc.
WHO không khuyến nghị hạn chế đi lại nhưng các quốc gia Đông Nam Á đã tăng cường kiểm tra thân nhiệt tại sân bay.
Chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu nên phòng bệnh bằng vệ sinh thực phẩm là ưu tiên hàng đầu.
Sự việc này nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc duy trì các thói quen ăn uống an toàn đặc biệt là khi tiếp xúc với các loại nông sản tươi từ những vùng sinh thái đặc thù.
Nguyễn Thanh
