Ngày 13/8/1996, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập Cục Quản lý Dược Việt Nam trực thuộc Bộ Y tế, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản lý nhà nước về dược. Lần đầu tiên, lĩnh vực dược có một cơ quan chuyên trách thống nhất quản lý toàn bộ chuỗi dược phẩm, từ xây dựng chính sách đến kiểm soát chất lượng, cấp phép lưu hành, quản lý giá và phát triển công nghiệp dược.

Ba mươi năm sau, Cục Quản lý Dược không chỉ trưởng thành cùng ngành Y tế, mà còn góp phần kiến tạo nền móng cho sự phát triển của ngành dược Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định, trải qua 30 năm xây dựng và phát triển, Cục Quản lý Dược đã có những đóng góp rất quan trọng đối với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của ngành dược Việt Nam.

Từ nhiệm vụ bảo đảm từng viên thuốc an toàn đến tay người bệnh, Cục Quản lý Dược từng bước xây dựng hệ thống quản lý hiện đại. hoàn thiện thể chế, thúc đẩy sản xuất trong nước, kiểm soát chất lượng và mở rộng hội nhập quốc tế.

Hành trình ba thập kỷ ấy không chỉ góp phần bảo đảm thuốc cho hàng triệu người dân, mà còn đặt nền móng cho mục tiêu lớn hơn: Xây dựng nền công nghiệp dược Việt Nam tự chủ, hiện đại và đủ sức cạnh tranh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo Cục trưởng Cục Quản lý Dược Vũ Tuấn Cường, mục tiêu đến năm 2030, ngành dược phấn đấu 100% thuốc được cung ứng chủ động, kịp thời cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh. Thuốc sản xuất trong nước phấn đấu đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng và 70% giá trị thị trường;

Tiếp tục phấn đấu đạt mục tiêu sản xuất được 20% nhu cầu nguyên liệu cho sản xuất thuốc trong nước. Vaccine sản xuất trong nước đáp ứng 100% nhu cầu cho tiêm chủng mở rộng và 30% nhu cầu cho tiêm chủng dịch vụ. Việt Nam cũng phấn đấu trở thành trung tâm sản xuất dược phẩm giá trị cao trong khu vực Đông Nam Á. Tiếp nhận chuyển giao công nghệ, gia công có phối hợp chuyển giao công nghệ sản xuất ít nhất 100 thuốc biệt dược gốc, vaccine, sinh phẩm bao gồm cả sinh phẩm tương tự và một số thuốc mà Việt Nam chưa sản xuất được.

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại sự kiện.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý Dược. Ảnh: Tú Quyên

Song hành với phát triển công nghiệp dược là cải cách hành chính và chuyển đổi số. Đến nay, Bộ Y tế đã cung cấp 47 dịch vụ công trực tuyến trong lĩnh vực dược và mỹ phẩm; dữ liệu về thuốc, giá thuốc, cơ sở sản xuất, kinh doanh từng bước được số hóa và công khai, tạo điều kiện để doanh nghiệp, cơ quan quản lý và người dân tiếp cận thông tin thuận lợi hơn.

Những thành tựu của 30 năm qua là nền tảng để Cục Quản lý Dược bước vào giai đoạn phát triển mới với những mục tiêu lớn hơn. Theo định hướng phát triển, Cục sẽ tiếp tục triển khai các chủ trương của Đảng về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chăm sóc sức khỏe nhân dân; tập trung phát triển thuốc công nghệ cao, biệt dược gốc, vắc xin thế hệ mới, công nghệ mRNA và sinh phẩm y tế; đồng thời thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và hoàn thiện hệ thống quản lý theo chuẩn mực quốc tế.

Đến năm 2030, ngành dược phấn đấu chủ động 100% nguồn cung thuốc phục vụ phòng bệnh và chữa bệnh; thuốc sản xuất trong nước đáp ứng khoảng 80% nhu cầu sử dụng và 70% giá trị thị trường; hoàn thành chuyển đổi số toàn diện ngành dược; nâng cao năng lực quản lý đạt chuẩn quốc tế và từng bước đưa Việt Nam trở thành trung tâm sản xuất dược phẩm giá trị cao trong khu vực. Xa hơn, đến năm 2045, mục tiêu là làm chủ công nghệ sản xuất các thuốc chuyên khoa đặc trị, biệt dược gốc, vắc xin và sinh phẩm, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu và đóng góp ngày càng lớn cho nền kinh tế đất nước.

Tập thể lãnh đạo và công chức Cục Quản lý Dược Bộ Y tế
Tập thể lãnh đạo và công chức Cục Quản lý Dược. (Ảnh: Cục Quản lý Dược)

30 năm là một dấu mốc đáng tự hào, nhưng cũng mở ra một hành trình mới với yêu cầu cao hơn về tự chủ, đổi mới sáng tạo và hội nhập. Với nền tảng đã được xây dựng, Cục Quản lý Dược sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong phát triển ngành dược Việt Nam hiện đại, bảo đảm mọi người dân được tiếp cận thuốc chất lượng, an toàn, hiệu quả với chi phí hợp lý, góp phần thực hiện mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đây không đơn thuần là câu chuyện phát triển của một ngành kinh tế - kỹ thuật đặc thù, mà còn là hành trình hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nền công nghiệp dược Việt Nam tự chủ, hiện đại, hội nhập vì sức khỏe nhân dân và vì sự phát triển bền vững của đất nước.

Tú Quyên