Theo nội quy, người dân đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh được bảo đảm đầy đủ các quyền lợi như trình bày nội dung vụ việc, nhận hướng dẫn, giải thích các quy định liên quan từ cơ quan bảo hiểm xã hội, đồng thời có quyền khiếu nại hoặc tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của chính người tiếp công dân. Người dân cũng có quyền yêu cầu nhận thông báo bằng văn bản về tiến độ và kết quả giải quyết vụ việc, hoặc sử dụng người phiên dịch nếu không thành thạo tiếng Việt.
Đi cùng quyền lợi là các nghĩa vụ pháp lý bắt buộc. Công dân khi đến làm việc phải xuất trình đầy đủ giấy tờ tùy thân hợp lệ, trường hợp là người đại diện hoặc được ủy quyền thì phải có giấy tờ chứng minh tư cách theo quy định. Nội quy cấm tuyệt đối việc mang vũ khí, hung khí, vật liệu nổ, chất cháy hay các vật dụng nguy hiểm vào phòng tiếp công dân; nghiêm cấm các hành vi gây mất an ninh trật tự, đe dọa, xúc phạm danh dự, nhân phẩm cán bộ thi hành công vụ. Người dân cần có thái độ chuẩn mực, giữ gìn vệ sinh chung, bảo quản tài sản công vụ, tuân thủ hướng dẫn của lực lượng bảo vệ, tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày và rời khỏi trụ sở khi hết giờ làm việc. Việc tự ý ghi âm, ghi hình hay phát trực tiếp lên mạng xã hội khi chưa được sự cho phép của người tiếp công dân đều bị xem là hành vi vi phạm nội quy.
Quyết định 876 cũng liệt kê chi tiết 13 trường hợp cán bộ tiếp công dân được quyền từ chối tiếp. Trong đó, cán bộ được phép từ chối làm việc với những người cố tình tự ý ghi âm, ghi hình, phát trực tiếp sau khi người chủ trì đã yêu cầu chấm dứt nhằm bảo vệ bí mật nhà nước, bảo mật đời tư, bảo vệ dữ liệu cá nhân, danh tính người tố cáo hoặc khi hành vi này gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự nơi công sở.
Quyền từ chối tiếp công dân cũng áp dụng đối với người đang trong tình trạng say xỉn do chất kích thích, người mắc bệnh tâm thần làm mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi, người có lời nói hay hành động đe dọa, lăng mạ lực lượng làm nhiệm vụ. Cán bộ tiếp dân cũng được từ chối tiếp những trường hợp khiếu nại, tố cáo kéo dài đối với các vụ việc đã được giải quyết đúng chính sách pháp luật, đã có kết luận rà soát bằng văn bản từ cơ quan có thẩm quyền và đã được giải thích rõ ràng nhưng người dân vẫn cố tình không chấp hành, hoặc những đối tượng có hành vi tụ tập kích động, lôi kéo gây rối an ninh trật tự.
Ở chiều ngược lại, nội quy đặt ra tiêu chuẩn khắt khe về trách nhiệm và tác phong của cán bộ tiếp công dân. Người thi hành nhiệm vụ phải mặc trang phục chỉnh tề, giữ thái độ tôn trọng, lắng nghe và ghi chép trung thực, chính xác các nội dung công dân phản ánh; tuyệt đối không được sách nhiễu, cản trở hay gây phiền hà cho người dân. Đồng thời, cán bộ tiếp dân có trách nhiệm giữ bí mật tuyệt đối về họ tên, địa chỉ, bút tích cùng toàn bộ thông tin cá nhân của người tố cáo theo đúng quy định của pháp luật nhằm bảo vệ an toàn cho người phản ánh. Khi phát hiện các hành vi vi phạm nội quy, cán bộ có quyền lập biên bản và đề nghị lực lượng chức năng can thiệp, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.
Tâm An
