Ma túy được mua bán, vận chuyển với số lượng đặc biệt lớn (hàng trăm bánh heroine, hàng chục kg ma túy tổng hợp). Điển hình, ngày 26/7/2013, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Bộ Công an bắt Tráng A Tàng, thu 265 bánh heroine; ngày 25/7/2015, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Bộ Công an bắt Nguyễn Quốc Hùng, thu 490 bánh heroine; ngày 05/02/2015, Phòng PC47 – Công an tỉnh Cao Bằng phá chuyên án 115CB bắt Triệu Đức Hạnh ở Bắc Kạn thu giữ 156 bánh heroine; ngày 29/03/2014 tại trạm thu phí cầu Bãi Cháy, TP. Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Bộ Công an phối hợp với PC47 – Công an tỉnh Quảng Ninh phá chuyên án 356T bắt quả tang Sình A Lâu, Sình A Minh trú tại Na Ư, Điện Biên và Bountkeut (quốc tịch Lào) vận chuyển 60 bánh heroine. Số heroine các đối tượng mua tại Mộc Châu, Sơn La vận chuyển đi Trung Quốc tiêu thụ.
Bên cạnh đó, tình trạng tái trồng cây thuốc phiện tại 7 tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam vẫn diễn biến phức tạp.
Thực tế, mỗi năm các tỉnh đã phát hiện, phá nhổ khoảng 4-5 ha cây thuốc phiện được trồng chủ yếu ở huyện Mường Tè, huyện Phong Thổ, huyện Tân Uyên (tỉnh Lai Châu); huyện Mường Nhé, huyện Tuần Giáo, huyện Nậm Pồ, huyện Mường Ảng, huyện Mường Chà (tỉnh Điện Biên); huyện Nguyên Bình, Bảo Lâm, Phục Hòa (tỉnh Cao Bằng); huyện Đồng Văn, huyện Vị Xuyên, huyện Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang).
Tính đến cuối năm 2016, 7 tỉnh biên giới có khoảng 25.000 người nghiện có hồ sơ quản lý. Số lượng người nghiện tại các tỉnh trên tuyến chưa có xu hướng giảm, đặc biệt là số người nghiện của Trung Quốc quá lớn, sẽ tạo ra nguồn cầu về ma túy và là một trong những nguyên nhân làm phức tạp thêm tình hình trên tuyến này.
Trước tình hình tội phạm ma túy trên tuyến biên giới Việt - Trung phức tạp, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công an, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy cùng các lực lượng chức năng phối hợp với Cục Phòng chống ma túy Bộ Công an Trung Quốc, các tỉnh biên giới của hai nước hàng năm đều mở cao điểm tuyên truyền đấu tranh với tội phạm ma túy trên tuyến, thường xuyên tổ chức sơ kết, tổng kết cao điểm tấn công trấn áp tội phạm ma túy trên tuyến biên giới Việt - Trung đạt kết quả tốt. Bước đầu các đơn vị giữa hai nước đều có sự phối hợp trao đổi thông tin, phối hợp đấu tranh với các chuyên án chung có công dân của hai nước tham gia mua bán, vận chuyển ma túy từ Việt Nam sang Trung Quốc và ngược lại.
Hiện tại, Trung Quốc có trên 3 triệu người nghiện ma túy có hồ sơ quản lý của công an. Công tác cai nghiện cũng chưa có hiệu quả cao. Mục đích của cai nghiện của Trung Quốc là phòng chống các đối tượng nghiện tự tử, có hành vi vi phạm pháp luật và lây lan sang người khác. Riêng tỉnh Quảng Đông có 600.000 người nghiện. Đây là tỉnh có nhiều cơ sở sản xuất ma túy tổng hợp, năm 2014 đã bắt trên 300 cơ sở sản xuất ma túy tổng hợp, năm 2015 bắt trên 200 vụ sản xuất ma túy tổng hợp, năm 2016 bắt 195 vụ sản xuất ma túy tổng hợp. Qua công tác điều tra cơ bản của Cảnh sát tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc phát hiện có khoảng 6.000 đối tượng nghi liên quan sản xuất trái phép chất ma túy tổng hợp. Có những vụ, Cảnh sát Trung Quốc bắt, thu giữ hàng tấn ma túy tổng hợp.
Nguyên nhân do đồng bào dân tộc của các tỉnh có chung biên giới còn nghèo khó, việc mua bán ma túy với lợi nhuận lớn, số người nghiện của hai nước liên tục gia tăng. Công tác tuyên truyền, vận động quần chúng nhân dân ở khu vực biên giới hai nước còn hạn chế. Cấp ủy chính quyền địa phương các tỉnh còn khó khăn, nên chưa có điều kiện đầu tư cho công tác phòng, chống ma túy. Công tác phối hợp của các lực lượng chức năng ở khu vực biên giới bước đầu có kết quả nhưng còn hạn chế, chưa tương xứng với tình hình do lực lượng mỏng, kinh phí phương tiện còn khó khăn… Lợi nhuận mua bán ma túy rất lớn nên các đối tượng phạm tội ma túy rất dễ lừa gạt, lôi kéo người dân tham gia mua bán, vận chuyển ma túy.
Châu Sơn
