Thực tế cho thấy, kỳ nghỉ Tết với các hoạt động du lịch, thăm thân và vui chơi tại nơi công cộng đã làm gia tăng sự tiếp xúc giữa người và động vật. Anh Nguyễn Tấn, ngụ tại TP.HCM là một trong nhiều trường hợp phải đến viện tiêm phòng sau khi bị mèo nhà cào trong đợt về quê. Sự lo lắng của anh càng nhân lên khi con vật chết không rõ nguyên nhân chỉ 10 ngày sau đó. Tương tự, chị Lê cũng phải bỏ dở công việc để đi tiêm ngừa ngay sau khi bị một chú chó không rõ nguồn gốc cào trầy xước tay tại công viên.
Theo TS.BS Nguyễn Minh Ngọc, Trưởng Phòng khám đa khoa, Viện Pasteur TP.HCM, nếu ngày thường đơn vị chỉ tiếp nhận khoảng 60-70 lượt tiêm thì dịp cao điểm vừa qua, số lượng người dân đến tiêm phòng dại tăng vọt. Sự gia tăng này phản ánh đúng thực trạng nguy cơ lây nhiễm virus dại từ động vật sang người đang có diễn biến phức tạp trong cộng đồng.
Một trong những sai lầm phổ biến của người dân là chủ quan chờ đợi xem con vật có biểu hiện lạ hay không rồi mới đi tiêm. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khẳng định, đối với bệnh dại, không có khái niệm "thời gian vàng" cố định. Khuyến cáo quan trọng nhất là phải tiêm vaccine càng sớm càng tốt ngay sau khi bị động vật nghi dại tấn công.
Thời gian ủ bệnh dại rất khó lường, có thể kéo dài từ vài tuần đến nhiều tháng tùy thuộc vào vị trí vết cắn, độ sâu của vết thương và lượng virus xâm nhập. Vết cắn càng gần hệ thần kinh trung ương như vùng đầu, mặt, cổ thì thời gian virus tấn công não bộ càng nhanh. Khi chưa phát bệnh, người bị nhiễm virus vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường, nhưng một khi đã xuất hiện các triệu chứng như sợ nước, sợ gió, co thắt họng hoặc kích động thì y học gần như không còn khả năng cứu chữa.
Tại Việt Nam, đặc biệt là khu vực nông thôn, việc quản lý và tiêm phòng dại cho vật nuôi vẫn còn lỏng lẻo. Nhiều người vẫn giữ tư duy "chó nhà nuôi nên an toàn", nhưng thực tế thú cưng vẫn có thể lây nhiễm virus từ động vật bên ngoài mà chủ nuôi không hề hay biết.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng gay gắt tại các tỉnh phía Nam như hiện nay, động vật dễ trở nên kích động và có xu hướng tấn công người nhiều hơn. Virus dại cũng có xu hướng gia tăng theo chu kỳ, khiến nguy cơ bùng phát dịch bệnh luôn hiện hữu. Các bác sĩ khuyến cáo, tiêm vaccine là biện pháp phòng bệnh tối ưu và duy nhất hiện nay. Người dân tuyệt đối không nên tự ý điều trị bằng các bài thuốc dân gian hay đắp lá vào vết thương, tránh để xảy ra những hậu quả đáng tiếc khi bệnh đã khởi phát.
Nguyễn Thanh
