Tham dự hội thảo có ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương); đại diện lãnh đạo Sở Công Thương các địa phương và đại diện ban quản lý các chợ trên địa bàn thành phố Huế.
Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Hữu Linh- Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước cho biết “Để phát triển chợ truyền thống, Bộ Công Thương sẽ xây dựng nghị định mới thay thế Nghị định số 60/2024/NĐ-CP. Dự thảo Nghị định được sửa đổi theo hướng tạo nguồn vốn để đầu tư xây dựng chợ, đặc biệt là các chợ tại vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc. Đẩy mạnh phân cấp và phân quyền như chuyển giao thẩm quyền cho thuê, chuyển nhượng quyền khai thác tài sản chợ đối với các chợ liên quan đến quốc phòng, an ninh quốc gia cho địa phương. Bổ sung đối tượng là cá nhân (hộ kinh doanh cá thể, doanh nghiệp tư nhân) được tham gia đầu tư xây dựng chợ, quản lý kinh doanh chợ. Cho phép khai thác đa mục tiêu, đa công năng tại chợ. Bổ sung quy định sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ để tham gia dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư và quản lý, sử dụng tài sản kết cấu hạ tầng chợ được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư…”
Ông cho biết thêm: Chợ truyền thống có vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng hàng hóa. Tại khu vực nông thôn, chợ đóng vai trò vừa là nơi thu gom nông sản từ các hộ sản xuất nhỏ lẻ, vừa là kênh phân phối hàng hóa tiêu dùng và vật tư nông nghiệp đến người dân. Tại khu vực đô thị, mặc dù các mô hình bán lẻ hiện đại như siêu thị và trung tâm thương mại phát triển mạnh, chợ dân sinh vẫn giữ thị phần lớn trong cung ứng thực phẩm tươi sống nhờ tính tiện lợi, gần gũi và chi phí giao dịch thấp. Ngoài ra, chợ truyền thống vừa đóng vai trò quan trọng trong giải quyết việc làm và đảm bảo an sinh xã hội vừa không gian lưu giữ các giá trị văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, hiện nay chợ truyền thống còn tồn tại một số thực trạng như bán hàng hoá không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không đảm bảo an toàn thực phẩm…
Ông Phan Hùng Sơn - Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Huế cho biết, hiện nay trên địa bàn thành phố Huế có 145 chợ, trong đó 4 chợ hạng 1, 22 chợ hạng 2 và 119 chợ hạng 3. Chợ do doanh nghiệp quản lý có 2 chợ, 17 chợ do HTX quản lý, các chợ còn lại do đơn vị sự nghiệp công lập hoặc UBND cấp xã quản lý trực tiếp. Mặc dù, hệ thống chợ từ thành thị đến nông thôn được quan tâm đầu tư, phát triển nhưng mô hình quản lý chợ truyền thống vẫn đang gặp nhiều khó khăn, cơ sở hạ tầng các chợ đã xuống cấp. Nguồn thu ngân sách không nhiều nên hiệu quả hoạt động kinh doanh chưa cao, năng lực của đơn vị quản lý chợ tại địa phương hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh, khai thác chợ cũng như công tác duy tu bảo dưỡng công trình chợ. Ngoài ra, các chợ ở địa bàn nông thôn, miền núi chưa đảm bảo đầy đủ các tiêu chí về cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn theo bộ tiêu chí về xây dựng nông thôn mới và nông thôn mới nâng cao.
Ông cho biết thêm, với mục tiêu nâng cao hiệu quả, hiệu lực công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động chợ truyền thống, giải quyết cơ bản những vấn đề tồn tại, thành phố đã xây dựng kế hoạch phát triển và quản lý chợ trên địa bàn thành phố Huế giai đoạn 2026 - 2030. Theo kế hoạch đến hết năm 2030, 100% các chợ trên địa bàn thành phố được phê duyệt phương án giá sử dụng diện tích bán hàng; phấn đấu 100% các chợ được xây dựng mới, cải tạo, sửa chữa đảm bảo an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, phòng cháy chữa cháy, văn minh thương mại, an ninh trật tự. Hiệu quả, hiệu lực công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động chợ được nâng cao, nhất là công tác vận hành và quản lý chợ, xã hội hóa trong công tác đầu tư xây dựng chợ. 
Để tồn tại và phát triển, một số chợ đã và đang triển khai giải pháp công nghệ như: Các quầy hàng có trang bị mã QR thanh toán, đa dạng hoá các kênh bán hàng, chăm sóc khách hàng, bán hàng trên các nền tảng số.
Với những nghiên cứu qua thực tế về chợ truyền thống ở Việt Nam, ông Steve Davies từ Place Solutions Group đề xuất xây dựng mô hình “thành phố chợ” hướng tới việc khai thác đầy đủ tiềm năng của hệ thống chợ công cộng với sự tham gia hợp tác với các bên liên quan. “Thành phố chợ” sẽ có các mạng lưới phân phối ưu tiên và hỗ trợ thực phẩm lành mạnh, giá cả phải chăng, an toàn và các hàng hóa khác được sản xuất trong khu vực; tạo điều kiện để nhiều loại hình tiểu thương khởi nghiệp mở rộng kinh doanh; xây dựng những không gian công cộng mang tính bao trùm, nơi tôn vinh di sản văn hóa tạo nên điểm nhấn trong phát triển du lịch.
Thống nhất ý kiển, tại hội thảo, nhiều đại biểu cho rằng, nếu không can thiệp và có giải pháp kịp thời, các chợ truyền thống sẽ giảm dần lượng khách, giảm doanh thu, xuống cấp gian hàng. Người mua chuyển dịch sang siêu thị, mua sắm online sẽ khiến chợ mất vai trò là kênh tiêu dùng chính có thể gây đứt gãy mạng lưới cung ứng thực phẩm tươi tại chỗ, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt đô thị, suy giảm vốn xã hội đặc trưng của Huế.
Minh Tích
