Chuyển đổi số - “Đòn bẩy” giúp doanh nghiệp Việt tăng tốc sau khủng hoảng

Tuy nhiên, giữa bức tranh đầy thách thức ấy, một xu hướng nổi lên rõ rệt: Những doanh nghiệp đầu tư sớm cho chuyển đổi số lại cho thấy sức chống chịu tốt hơn, khả năng phục hồi nhanh hơn và thậm chí còn mở rộng được thị phần trong giai đoạn khó khăn. Chuyển đổi số không còn là khẩu hiệu mang tính thời thượng, mà đang trở thành “đòn bẩy” chiến lược giúp doanh nghiệp Việt tăng tốc sau khủng hoảng.

Bài toán sống còn sau những “cú sốc” thị trường

Khác với suy nghĩ của nhiều người, chuyển đổi số không đơn thuần là việc đưa công nghệ vào vận hành. Đó là quá trình tái cấu trúc toàn diện mô hình quản trị, cách tiếp cận khách hàng, vận hành chuỗi cung ứng và phát triển sản phẩm dựa trên dữ liệu và nền tảng công nghệ.

Trong giai đoạn đại dịch, khi hoạt động trực tiếp bị đình trệ, nhiều doanh nghiệp từng phụ thuộc hoàn toàn vào mô hình kinh doanh truyền thống đã rơi vào thế bị động. Ngược lại, những đơn vị có nền tảng số hóa từ sớm lại nhanh chóng thích ứng bằng thương mại điện tử, làm việc từ xa, bán hàng đa kênh và tự động hóa quy trình vận hành.

Một ví dụ điển hình là Thế Giới Di Động. Trong thời điểm thị trường bán lẻ gặp khó khăn vì giãn cách xã hội, doanh nghiệp này vẫn duy trì doanh thu nhờ hệ thống bán hàng trực tuyến, dữ liệu khách hàng lớn và năng lực quản trị chuỗi cung ứng theo thời gian thực. Việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp kiểm soát tồn kho, tối ưu logistics và phản ứng nhanh với thay đổi của thị trường.

Ông Nguyễn Đức Tài, Tổng Giám đốc Thế Giới Di Động, cũng thừa nhận: “Với loại hình kinh doanh bán lẻ mở rộng cửa hàng không khó, nhưng quản lý là cả một thách thức”. Việc ứng dụng giải pháp quản lý nguồn lực ERP (Enterprise Resource Planning) xuyên suốt trong quy trình và đồng bộ các hệ thống cho phép TGDĐ dễ dàng quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh, ở các cửa hàng chi nhánh ở bất kỳ nơi đâu mà không cần đến sự giám sát trực tiếp của ban lãnh đạo.

Bên cạnh đó, ông Tài chia sẻ “Một hệ thống ERP tốt giúp bạn mở rộng cửa hàng mà vẫn có thể quản lý chặt chẽ. Chính sách đãi ngộ nhân viên cũng giúp bạn tránh được tình trạng bán chui và sự lôi kéo của đối thủ.”

Chỉ khoảng thập kỷ trước, quan điểm ERP chỉ dành cho các doanh nghiệp có quy mô lớn vẫn còn tồn tại. Thế nhưng dưới tác động của nền kinh tế và xu hướng phát triển thần tốc công nghệ 4.0 càng khẳng định sự cấp thiết của chuyển đổi số trong doanh nghiệp. Bất kì doanh nghiệp nào có nhu cầu quản lý mối quan hệ với khách hàng, khai thác dữ liệu khách hàng để tăng tối đa tỷ lệ chuyển đổi, quản lý hiệu quả mô hình vận hành và cải thiện quản trị nội bộ… đều có thể sử dụng ERP.

Sự thành công của TGDĐ là sự phối hợp và tối ưu của nhiều yếu tố, trong đó công nghệ là yếu tố giải quyết hiệu quả bài toán vận hành – kinh doanh, tạo lợi thế cạnh tranh hiệu quả. Đây cũng chính là minh chứng cho tầm quan trọng của tiến trình số hóa, chuyển đổi số doanh nghiệp Việt.

Tương tự, Tập đoàn FPT không chỉ đẩy mạnh chuyển đổi số nội bộ mà còn trở thành đối tác công nghệ cho hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước. Từ điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo đến dữ liệu lớn, các giải pháp số đang mở ra cơ hội tăng trưởng mới cho nhiều lĩnh vực như tài chính, y tế, giáo dục và sản xuất.

Một trong số đó, FPT cho biết, đã hợp tác với Smart Holdings – công ty cung cấp giải pháp CNTT hàng đầu Nhật Bản trong lĩnh vực sản xuất – để thành lập Công ty TNHH FPT Smart Technologies Japan ((FST-Japan) hướng đến mục tiêu thúc đẩy chuyển đổi số ngành sản xuất Nhật Bản, trong đó ô tô là lĩnh vực trọng tâm chiến lược.

Ông Đỗ Văn Khắc, Phó Tổng Giám đốc FPT Software kiêm Tổng Giám đốc FPT Japan, Tập đoàn FPT cho biết, việc lập liên doanh nằm trong chiến lược dài hạn của tập đoàn với mục tiêu thúc đẩy quá trình số hóa, đặc biệt là lĩnh vực ô tô. Kết hợp năng lực công nghệ toàn cầu của FPT với chuyên môn sâu rộng của Smart Holdings mang đến cho công ty vị thế và khả năng để cung cấp các giải pháp thông minh và mang tới tác động mạnh mẽ, giúp tối ưu vận hành, tăng tốc quá trình chuyển đổi sang các hệ thống thế hệ mới và bền vững.

“Chúng tôi sẽ tạo ra giá trị mới bằng cách kết hợp kinh nghiệm toàn cầu và nguồn nhân lực đẳng cấp thế giới với năng lực triển khai trực tiếp và chất lượng Nhật Bản, từ đó mang đến những dịch vụ tiên tiến cho các doanh nghiệp sản xuất, đặc biệt là các khách hàng trong ngành ô tô”, ông Koichiro Sato, Chủ tịch kiêm CEO Smart Holdings, nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia kinh tế, một trong những giá trị lớn nhất của chuyển đổi số là giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu suất. Trong bối cảnh chi phí nguyên liệu, nhân công và vận hành đều gia tăng, việc ứng dụng công nghệ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể các khâu trung gian và hạn chế phụ thuộc vào lao động thủ công.

Nhiều doanh nghiệp sản xuất tại Việt Nam hiện đã triển khai hệ thống quản trị ERP, ứng dụng robot tự động và phân tích dữ liệu để tối ưu năng suất. Thay vì quản lý bằng sổ sách hoặc quy trình rời rạc, mọi hoạt động từ sản xuất, bán hàng đến kế toán được kết nối trên cùng một nền tảng dữ liệu. Điều này giúp lãnh đạo doanh nghiệp đưa ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn.

Không chỉ các tập đoàn lớn, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đang tận dụng chuyển đổi số để tìm kiếm cơ hội phục hồi. Sau đại dịch, hàng loạt cửa hàng truyền thống đã chuyển sang bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Các ứng dụng thanh toán không tiền mặt, livestream bán hàng và quảng cáo số giúp họ tiếp cận khách hàng với chi phí thấp hơn nhiều so với mô hình truyền thống.

Khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ Hà Nội cho thấy trong giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19 (năm 2022), 90% các doanh nghiệp tại Hà Nội quan tâm đến chuyển đổi số. Trong đó, 40% doanh nghiệp sẵn sàng đầu tư để tiến hành chuyển đổi. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số doanh nghiệp diễn ra khá thấp và chưa đạt được kỳ vọng mong muốn.

Sự thay đổi hành vi tiêu dùng cũng đang tạo áp lực buộc doanh nghiệp phải chuyển đổi. Người tiêu dùng hiện nay ưu tiên trải nghiệm nhanh, cá nhân hóa và thuận tiện. Nếu doanh nghiệp không hiện diện trên môi trường số, nguy cơ bị bỏ lại phía sau là rất lớn.

Chuyển đổi số không còn là lựa chọn

Dù mang lại nhiều cơ hội, chuyển đổi số tại Việt Nam vẫn tồn tại không ít rào cản. Một bộ phận doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, vẫn xem đây là câu chuyện “xa vời” vì thiếu nguồn lực tài chính, nhân sự công nghệ và chiến lược dài hạn.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp mới chỉ dừng ở mức ứng dụng công nghệ đơn lẻ thay vì chuyển đổi toàn diện. Việc đầu tư thiếu đồng bộ dễ dẫn đến tình trạng “số hóa nửa vời”, gây lãng phí và không tạo ra hiệu quả thực chất.

Theo các chuyên gia, vấn đề lớn nhất không nằm ở công nghệ mà ở tư duy quản trị. Chuyển đổi số đòi hỏi lãnh đạo doanh nghiệp phải thay đổi cách vận hành truyền thống, chấp nhận thử nghiệm mô hình mới và xây dựng văn hóa dữ liệu trong tổ chức.

Trong ngành ngân hàng, chuyển đổi số cũng đang diễn ra mạnh mẽ. Techcombank và VPBank là những đơn vị đầu tư lớn cho ngân hàng số, ứng dụng AI và dữ liệu lớn để tối ưu trải nghiệm khách hàng. Thay vì phụ thuộc vào giao dịch tại quầy, nhiều dịch vụ tài chính hiện được thực hiện hoàn toàn trên điện thoại chỉ trong vài phút.

Điều đáng chú ý là chuyển đổi số không chỉ giúp doanh nghiệp tăng trưởng mà còn tạo khả năng chống chịu trước khủng hoảng. Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, doanh nghiệp có dữ liệu và công nghệ sẽ phản ứng nhanh hơn trước thay đổi của thị trường.

Các chuyên gia cho rằng, giai đoạn hậu khủng hoảng chính là “thời điểm vàng” để doanh nghiệp tái cấu trúc và đầu tư cho chuyển đổi số. Nếu trước đây công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, thì nay đã trở thành yếu tố cốt lõi quyết định năng lực cạnh tranh.

Chính phủ Việt Nam hiện cũng đang thúc đẩy mạnh chương trình chuyển đổi số quốc gia, với mục tiêu hình thành nền kinh tế số và xã hội số. Hạ tầng viễn thông, thanh toán điện tử, dữ liệu công dân và các nền tảng số đang được đầu tư mạnh mẽ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp chuyển đổi.

Tuy nhiên, để quá trình này thực sự hiệu quả, doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu và lộ trình phù hợp thay vì chạy theo xu hướng. Không phải doanh nghiệp nào cũng cần những công nghệ đắt đỏ. Điều quan trọng là lựa chọn giải pháp phù hợp với quy mô, nhu cầu và chiến lược phát triển.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm, mà đã trở thành yêu cầu sống còn đối với doanh nghiệp Việt. Những doanh nghiệp đi nhanh sẽ có cơ hội mở rộng thị trường, tối ưu vận hành và tạo lợi thế cạnh tranh bền vững. Ngược lại, những đơn vị chậm thay đổi có nguy cơ tụt lại phía sau trong cuộc đua của nền kinh tế số.

Sau mọi cuộc khủng hoảng, thị trường luôn tái định hình và cơ hội thường thuộc về những người thích nghi nhanh nhất. Với doanh nghiệp Việt Nam hôm nay, chuyển đổi số chính là chiếc chìa khóa để không chỉ phục hồi, mà còn bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.

Thu Trang