Trong lịch sử Apatit Việt Nam, ngày 23/9 gắn với hai dấu mốc. Ngày 23/9/1955, Mỏ Apatit Lào Cai chính thức được thành lập. Ngày 23/9/1958, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm khai trường Mỏ Apatit Lào Cai. Người căn dặn cán bộ, công nhân đoàn kết, đẩy mạnh thi đua sản xuất “nhiều - nhanh - tốt - rẻ”.
Trong những năm chiến tranh, cán bộ, công nhân mỏ vừa duy trì sản xuất, vừa thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc. 301 cán bộ, công nhân đã lên đường vào Nam chiến đấu. Sau chiến tranh biên giới năm 1979, người lao động trở lại khai trường, khắc phục hậu quả và khôi phục sản xuất.
Năm 2005, Công ty chuyển sang hoạt động theo mô hình Công ty TNHH MTV. Cùng với quá trình đổi mới, Apatit Việt Nam đầu tư nâng cao năng lực khai thác, chế biến và quản lý tài nguyên. Sau 50 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm mỏ, những nỗ lực phấn đấu, xây dựng và trưởng thành của các thế hệ cán bộ, công nhân viên, người lao động đã được ghi nhận bằng danh hiệu cao quý Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới do Đảng và Nhà nước phong tặng năm 2009. Đây cũng là đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh Lào Cai được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Công ty hiện là đơn vị khai thác quặng apatit duy nhất của cả nước, cung cấp nguyên liệu cho sản xuất phân bón, hóa chất và phục vụ sản xuất nông nghiệp. 
Giai đoạn 2025–2030, Apatit Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những hướng trọng tâm; đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và mở thêm các khai trường theo quy hoạch.
Từ những khai trường đầu tiên đến hoạt động sản xuất hiện nay, công việc của người Apatit vẫn gắn với quặng apatit và đất mỏ Lào Cai. Những kinh nghiệm, kỹ thuật và tác phong sản xuất được tích lũy qua nhiều thế hệ tiếp tục được vận dụng trong công việc hôm nay.
PV
