Một trong những nền tảng quan trọng giúp dược liệu Việt gia tăng cơ hội xuất khẩu là việc áp dụng các hệ thống tiêu chuẩn chất lượng và an toàn thực phẩm. Ngày càng nhiều sản phẩm tham gia chương trình OCOP, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn như ISO, GMP hay VietGAP. Việc kiểm soát chặt chẽ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc không chỉ giúp nâng cao uy tín mà còn đáp ứng yêu cầu khắt khe từ các thị trường phát triển.
Tại Công ty TNHH Dược liệu Việt Tú, định hướng phát triển những năm gần đây tập trung vào các sản phẩm đông trùng hạ thảo nuôi cấy theo quy trình kiểm soát nghiêm ngặt. Đại diện doanh nghiệp cho biết các dòng sản phẩm chủ lực đã đạt chứng nhận OCOP 4 sao cấp tỉnh và đáp ứng các tiêu chí chất lượng cơ bản phục vụ xuất khẩu. Song song với việc đầu tư phòng nuôi cấy, doanh nghiệp còn đẩy mạnh nghiên cứu sản phẩm chế biến như viên nang, trà túi lọc, nước uống bổ dưỡng nhằm phù hợp hơn với thị hiếu quốc tế.
Thực tế, đông trùng hạ thảo nuôi cấy trong nước đang dần khẳng định vị thế nhờ chất lượng ổn định và giá thành cạnh tranh so với hàng nhập khẩu. Nếu trước đây sản phẩm chủ yếu phục vụ phân khúc cao cấp nội địa, thì nay nhiều doanh nghiệp đã hướng đến thị trường nước ngoài thông qua đa dạng hóa mẫu mã và chuẩn hóa hồ sơ kiểm nghiệm.
Bên cạnh đó, nghệ vàng – loại dược liệu quen thuộc – cũng được ứng dụng công nghệ cao để gia tăng giá trị. Công ty Cổ phần Công nghệ Dược liệu Bắc Hà đã đầu tư dây chuyền chiết xuất curcumin từ nghệ nếp vàng vùng núi phía Bắc theo quy trình kiểm soát từ nguyên liệu đầu vào đến thành phẩm. Nguyên liệu sản xuất đạt chuẩn VietGAP, trong khi quy trình chế biến đáp ứng tiêu chuẩn GMP và ISO 22000. Một số sản phẩm tinh chế của doanh nghiệp đã được công nhận OCOP 5 sao, mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế.
Các mô hình sản xuất theo chuỗi giá trị khép kín đang giúp dược liệu Việt chuyển mình từ nguyên liệu thô sang sản phẩm có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Cùng với đó, việc tham gia hội chợ quốc tế, chương trình xúc tiến thương mại và đặc biệt là thương mại điện tử xuyên biên giới tạo thêm kênh tiếp cận khách hàng nước ngoài mà không phụ thuộc hoàn toàn vào nhà nhập khẩu truyền thống.
Tuy nhiên, con đường ra thị trường toàn cầu vẫn đặt ra không ít thách thức. Quy định về kiểm nghiệm, chứng nhận và đăng ký sản phẩm tại nhiều quốc gia đòi hỏi chi phí lớn và quy trình phức tạp. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc hoàn thiện hồ sơ pháp lý, bảo đảm truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu quốc tế cần nguồn lực đáng kể.
Ngoài ra, phát triển vùng nguyên liệu ổn định, đồng nhất chất lượng vẫn là yếu tố then chốt. Khi liên kết giữa nông dân và doanh nghiệp được củng cố, sản xuất dược liệu mới có thể đáp ứng yêu cầu về quy mô và tính bền vững.
Với sự chủ động đầu tư công nghệ, chuẩn hóa sản xuất và mở rộng kênh phân phối, đặc sản dược liệu Việt Nam đang từng bước tạo nền tảng vững chắc để gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nam Sơn (t/h)
