Đề xuất này nằm trong dự thảo sửa đổi, bổ sung Quyết định số 09/2024/QĐ-TTg, được xây dựng nhằm tạo hành lang pháp lý phù hợp để huy động nguồn lực tài chính cho các dự án trọng điểm của Thủ đô. Đây cũng là bước cụ thể hóa cơ chế đặc thù theo Nghị quyết 258/2025/QH15 của Quốc hội, cho phép Hà Nội có thêm dư địa phát triển hạ tầng và kinh tế.
Theo quy định hiện hành của Luật Các tổ chức tín dụng, nhằm đảm bảo an toàn hệ thống, giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng được khống chế ở mức 13% vốn tự có của ngân hàng, và tối đa 21% đối với một khách hàng cùng người có liên quan. Dự kiến trong năm tới, các mức này còn giảm xuống 12% và 19%.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, các dự án hạ tầng quy mô lớn tại Hà Nội có nhu cầu vốn rất cao, vượt xa khả năng cấp tín dụng theo trần hiện hành. Vì vậy, Ngân hàng Nhà nước đề xuất áp dụng cơ chế linh hoạt hơn đối với các dự án đã được Hội đồng nhân dân và Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư.
Cụ thể, mức trần cấp tín dụng có thể được nâng lên 38% vốn tự có đối với một khách hàng và 52% đối với một khách hàng cùng các bên liên quan. Đây là mức cao hơn đáng kể so với quy định chung, nhưng đã từng được áp dụng trong một số dự án trọng điểm quốc gia trước đây.
Thực tế, các công trình như Thủy điện Sơn La, Thủy điện Lai Châu, Nhiệt điện Vĩnh Tân 4 hay Nhiệt điện Quảng Trạch 1 đã từng được phép cấp tín dụng vượt trần tương tự. Những tiền lệ này cho thấy cơ chế linh hoạt có thể giúp huy động nguồn lực tài chính lớn mà vẫn đảm bảo kiểm soát rủi ro.
Việc nới trần tín dụng được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn. Theo ước tính, một số dự án có tổng mức đầu tư lên tới khoảng 300.000 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn vay chiếm khoảng 85%, tương đương hơn 250.000 tỷ đồng.
Tính đến cuối năm 2025, các ngân hàng lớn như Vietcombank và VietinBank có vốn tự có lần lượt trên 222.000 tỷ đồng và 229.000 tỷ đồng. Nếu áp dụng mức trần mới, quy mô cấp tín dụng tối đa cho một khách hàng có thể đạt gần 87.000 tỷ đồng, và lên tới khoảng 119.000 tỷ đồng đối với nhóm khách hàng liên quan.
Ngân hàng Nhà nước cho rằng, khi kết hợp cơ chế nới trần với hình thức cho vay hợp vốn giữa nhiều ngân hàng, hệ thống tài chính hoàn toàn có khả năng đáp ứng nhu cầu vốn lớn cho các dự án trọng điểm. Đồng thời, việc phân bổ nguồn vốn giữa nhiều tổ chức tín dụng cũng giúp giảm thiểu rủi ro tập trung.
Bên cạnh việc nâng trần tín dụng, dự thảo cũng đề xuất cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính nhằm rút ngắn thời gian tiếp cận vốn. Một trong những thay đổi đáng chú ý là giảm thời gian mời tham gia hợp vốn từ 45 ngày xuống còn tối thiểu 30 ngày.
Quy trình xử lý hồ sơ cũng được rút gọn đáng kể. Sau khi nhận đủ hồ sơ, Ngân hàng Nhà nước sẽ có 5 ngày để lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan. Các cơ quan này có 5 ngày để phản hồi, và tối đa 17 ngày để hoàn tất việc thẩm định trước khi trình cấp có thẩm quyền.
Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất tăng thẩm quyền cho người đứng đầu Ngân hàng Nhà nước. Theo đó, Thống đốc sẽ được trực tiếp xem xét và quyết định việc cấp tín dụng vượt giới hạn đối với các dự án lớn tại Hà Nội, thay vì phải trình lên Thủ tướng như trước.
Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tháo gỡ nút thắt về vốn, tạo điều kiện để Hà Nội đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng chiến lược. Đồng thời, đây cũng là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Thủ đô trong giai đoạn tới.
Nam Sơn (t/h)
