Hiện nay, hoạt động này đang được thực hiện theo Thông tư 23/2021/TT-BTC và được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư 31/2025/TT-BTC. Theo dự thảo mới, các quy định liên quan đến mẫu tem và cách dán tem điện tử cơ bản được giữ nguyên như hiện hành.
Tem điện tử được hiểu là loại tem có thể nhận biết bằng mắt thường, đồng thời tích hợp dữ liệu điện tử cho phép tra cứu trên hệ thống thông tin của cơ quan thuế và hải quan. Công cụ này đóng vai trò quan trọng trong quản lý nhà nước, hỗ trợ doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Lộ trình chuyển đổi rõ ràng
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là việc từng bước chuyển đổi từ cơ chế cơ quan nhà nước trực tiếp in và phát hành tem sang cơ chế xã hội hóa.
Cụ thể, trong giai đoạn hiện tại:
Cục Hải quan tiếp tục in, phát hành và bán tem điện tử đối với thuốc lá, rượu nhập khẩu cho các đơn vị được phép nhập khẩu hoặc mua hàng tịch thu, đấu giá.
Cục Thuế thực hiện tương tự đối với sản phẩm sản xuất trong nước, cung cấp tem cho các tổ chức, cá nhân có giấy phép sản xuất hợp pháp.
Tuy nhiên, từ ngày 1/1/2027, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân sẽ được phép tự đặt in tem điện tử để sử dụng. Đến ngày 1/1/2028, việc tự in tem sẽ trở thành bắt buộc, đồng nghĩa với việc cơ quan thuế và hải quan chấm dứt hoàn toàn hoạt động in, phát hành tem.
Yêu cầu chặt chẽ trong in và quản lý tem
Dự thảo cũng đưa ra các điều kiện cụ thể đối với việc đặt in tem. Theo đó, doanh nghiệp phải: In đúng mẫu tem theo quy định; Ký hợp đồng in với đơn vị in, trong đó nêu rõ loại tem, ký hiệu, số lượng và số thứ tự; Thực hiện thanh lý hợp đồng sau mỗi lần in hoặc khi kết thúc hợp đồng.
Đồng thời, các tổ chức, cá nhân sản xuất hoặc nhập khẩu rượu, thuốc lá phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản lý, sử dụng tem cũng như truyền dữ liệu liên quan đến tem điện tử về cơ quan quản lý theo quy định.
Nguyên tắc sử dụng tem điện tử
Dự thảo nhấn mạnh các nguyên tắc bắt buộc: Sử dụng tem đúng mục đích, đúng đối tượng; Không được trao đổi, mua bán, vay mượn tem dưới mọi hình thức; Không được cố ý làm mất hoặc hư hỏng tem đã được phát hành.
Việc chuyển đổi sang cơ chế doanh nghiệp tự in tem được kỳ vọng sẽ nâng cao tính chủ động, giảm thủ tục hành chính, đồng thời tăng cường trách nhiệm và minh bạch trong quản lý thị trường rượu, thuốc lá trong thời gian tới.
Hoàng Phương (t/h)
