Nhìn lại cuối năm 2025, thị trường tiền tệ ghi nhận nhiều chuyển động đáng chú ý. Nhu cầu tín dụng tăng mạnh trong khi huy động vốn tăng chậm hơn đã tạo áp lực lên mặt bằng lãi suất. Chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng ở mức 15–16% và huy động vốn khoảng 7–8% khiến các ngân hàng buộc phải điều chỉnh lãi suất để cân đối nguồn vốn. Điều này đặt doanh nghiệp vào thế phải tính toán kỹ lưỡng hơn trong các kế hoạch tài chính.
Tuy vậy, cộng đồng doanh nghiệp không chỉ nhìn vấn đề qua lăng kính chi phí. Điều họ cần nhất là sự ổn định và khả năng dự báo. Ông Phạm Văn Xô, Chủ tịch Hiệp hội Xuất nhập khẩu TP.HCM cho rằng, mặt bằng lãi suất hiện nay vẫn trong ngưỡng có thể chấp nhận. Theo ông, điều quan trọng là chính sách phải duy trì được tính nhất quán để doanh nghiệp yên tâm xây dựng chiến lược dài hạn.
Ở góc độ doanh nghiệp vừa và nhỏ, bà Phạm Thị Minh Huệ – Giám đốc Tài chính Công ty Xuất nhập khẩu và Thương mại Ánh Dương nhìn nhận, lãi suất cho vay năm 2025 có thời điểm giảm 0,3–0,6 điểm phần trăm. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn, đặc biệt là vốn trung và dài hạn, vẫn còn nhiều rào cản. Sau những biến động kinh tế, ngân hàng thận trọng hơn trong xét duyệt tín dụng. Yêu cầu về tài sản bảo đảm và dòng tiền ngày càng khắt khe, khiến nhiều doanh nghiệp dù có đơn hàng và phương án kinh doanh khả thi vẫn gặp khó.
Trong khi khu vực tư nhân còn dè dặt, đầu tư công được kỳ vọng trở thành lực kéo quan trọng cho giai đoạn 2026–2030. Với tổng vốn đầu tư phát triển dự kiến lên tới 8,5 triệu tỉ đồng, nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn sẽ được triển khai, từ đường sắt cao tốc, cao tốc liên vùng đến cảng hàng không và hệ thống metro tại các đô thị trọng điểm. Đây không chỉ là các công trình xây dựng đơn thuần, mà là nền tảng nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nhấn mạnh, đầu tư công cần được nhìn nhận như một đòn bẩy dài hạn, chứ không chỉ là công cụ kích cầu ngắn hạn. Khi hạ tầng được hoàn thiện đồng bộ, dòng vốn tư nhân sẽ có thêm động lực để mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn cũng chịu sức ép không nhỏ từ chi phí tài chính. Ông Nguyễn Thanh Nghĩa, lãnh đạo một doanh nghiệp thép tại TP.HCM cho biết, với hạn mức vay hàng nghìn tỉ đồng, chỉ cần lãi suất tăng thêm 1 điểm phần trăm cũng có thể làm chi phí tài chính tăng đáng kể, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh.
Những thực tế đó đặt ra yêu cầu cao hơn cho cơ quan điều hành trong năm 2026. Chính sách tiền tệ không còn nhiều dư địa để nới lỏng mạnh, vì vậy trọng tâm cần chuyển từ việc giảm lãi suất bằng mọi giá sang nâng cao chất lượng phân bổ vốn. Dòng tiền cần được định hướng vào các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu, công nghệ cao và hạ tầng then chốt.
Khi vốn được phân bổ hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa đầu tư công và nguồn lực tư nhân, nền kinh tế sẽ không chỉ đạt tốc độ tăng trưởng cao mà còn xây dựng được nền tảng bền vững cho tương lai. Thành công của năm Bính Ngọ vì thế không nằm ở con số lãi suất, mà ở việc dòng tiền chảy đúng hướng, nuôi dưỡng sức bật cho cả một chu kỳ phát triển mới.
Nam Sơn (t/h)
