Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa khởi tố vụ án liên quan đến sản phẩm Loramen. Từ dung dịch khử mùi, sản phẩm bị quảng cáo sai sự thật để đẩy giá bán, thu lợi bất chính. Dòng tiền sau đó được che giấu qua hệ thống sổ kế toán kép nhằm trốn thuế. Vụ án cung cấp dữ liệu thực tế về lỗ hổng quản lý kinh doanh trực tuyến và tính cấp thiết của các biện pháp kiểm soát tài chính.
Phương thức thay đổi thông tin sản phẩm và phân chia lợi nhuận
Hồ sơ điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hà Nội ghi nhận điểm xuất phát của sản phẩm Loramen là các cơ sở sản xuất dược phẩm được cấp phép hoạt động. Sản phẩm này được Công ty TNHH Thương mại và Xuất nhập khẩu Thiên Phú đặt hàng gia công. Theo lời khai ban đầu của các đối tượng, về mặt vật lý, Loramen chỉ là dạng dung dịch bôi ngoài da, có tác dụng hỗ trợ khử mùi và giảm lượng mồ hôi cơ thể. Sản phẩm hoàn toàn không chứa các hoạt chất có khả năng điều trị bệnh hoặc tăng cường chức năng sinh lý nam giới.
Tuy nhiên, khi tiếp nhận hàng hóa từ dây chuyền sản xuất, Công ty TNHH Thương mại và Xuất nhập khẩu Thiên Phú do Lã Thúy Kiều và Lê Văn Phú điều hành đã không phân phối sản phẩm theo đúng hồ sơ công bố. Với tư cách là đơn vị nắm giữ quyền phân phối, công ty này quyết định thay đổi thông tin sản phẩm và thiết lập một mức giá bán lẻ hoàn toàn không tương xứng với giá trị sản xuất thực tế.
Để tiếp cận người tiêu dùng, Công ty Thiên Phú hợp tác với Nguyễn Thị Hương (sử dụng tên gọi "Cô giáo Hương" trên mạng xã hội) để tổ chức bán hàng. Quá trình này được thực hiện theo kịch bản chi tiết. Các cá nhân tổ chức quay video trực tiếp tại khu vực kho bãi và xưởng sản xuất để tạo sự tin tưởng đối với người xem. Trong các phiên phát sóng, Nguyễn Thị Hương liên tục cung cấp thông tin sai lệch, giới thiệu dung dịch khử mùi Loramen là "thuốc tăng cường sinh lý nam".
Hành vi cung cấp thông tin sai lệch về công năng sản phẩm đã tác động trực tiếp đến quyết định đặt hàng của người tiêu dùng. Thông qua phương thức tiếp thị lừa dối này, giá bán lẻ của một lọ Loramen được ấn định ở mức 369.000 đồng. Thông tin ban đầu cho thấy, từ tháng 11/2024 đến tháng 4/2026, tổng doanh thu bán lẻ trực tuyến của sản phẩm Loramen đạt 11,6 tỷ đồng. Lợi nhuận thu về được phân chia theo tỷ lệ 50-50 giữa đơn vị phân phối là Công ty Thiên Phú và cá nhân thực hiện quảng cáo. Qua thỏa thuận này, Nguyễn Thị Hương nhận được khoản tiền từ 5 đến 7 tỷ đồng.
Song song với quá trình bán hàng thông qua quảng cáo sai sự thật, toàn bộ dòng tiền phát sinh từ hoạt động kinh doanh Loramen bị can thiệp bởi các thủ đoạn gian lận kế toán. Cơ quan điều tra đã làm rõ vai trò của Công ty TNHH COSMETIC GARDEN Việt Nam trong việc hợp thức hóa hồ sơ hàng hóa và che giấu doanh thu. Dưới sự điều hành của Giám đốc Khúc Thị Phương Thúy và kế toán Dương Thị Hoa, doanh nghiệp này đã thiết lập và duy trì hai hệ thống quản lý tài chính độc lập.
Theo dữ liệu điều tra, các đối tượng đã thực hiện hành vi xuất khống 19 hóa đơn. Hoạt động này nhằm mục đích tạo lập hồ sơ đầu vào, hợp thức hóa nguồn gốc cho một khối lượng hàng hóa nhất định. Tuy nhiên, đối với đầu ra, phần lớn doanh thu thực tế từ việc bán lẻ qua các kênh trực tuyến không được ghi nhận vào hệ thống sổ sách kế toán dùng để lập báo cáo thuế định kỳ.
Tổng số tiền doanh thu bị cố ý để ngoài hệ thống báo cáo thuế của doanh nghiệp lên tới hơn 25,1 tỷ đồng. Hành vi không kê khai khoản doanh thu này đã vi phạm trực tiếp các quy định pháp luật về quản lý thuế, dẫn đến hậu quả làm thất thu ngân sách Nhà nước số tiền thuế giá trị gia tăng hơn 2,4 tỷ đồng. Việc di chuyển số tiền 25,1 tỷ đồng này được thực hiện thông qua các tài khoản ngân hàng cá nhân và các giao dịch tiền mặt, hoàn toàn tách biệt khỏi tài khoản pháp nhân của công ty.
Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Tú, chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế và thuế, nhận định: "Việc phát hiện doanh thu ngoài sổ sách là bằng chứng rõ ràng cho thấy doanh nghiệp đang duy trì hai hệ thống sổ kế toán: một sổ lưu hành nội bộ và một sổ dùng riêng cho mục đích đối phó với cơ quan thuế. Sổ nội bộ phản ánh chi tiết toàn bộ doanh thu và chi phí thực tế. Trong khi đó, phần chênh lệch tài chính sẽ được luân chuyển qua tài khoản cá nhân. Đặc thù của hoạt động thương mại điện tử là người mua hàng cá nhân hiếm khi yêu cầu người bán xuất hóa đơn điện tử. Lỗ hổng này tạo điều kiện thuận lợi để người bán không ghi nhận giao dịch, từ đó giấu nhẹm doanh thu và thực hiện hành vi trốn thuế". 
Trách nhiệm pháp lý và các quy định mới về quản lý thương mại điện tử
Trước tình trạng các cá nhân và tổ chức lạm dụng không gian mạng để kinh doanh sản phẩm vi phạm và trốn thuế, hệ thống pháp luật trong giai đoạn 2025-2026 đã ban hành các cơ chế quản lý mới. Trọng tâm của các quy định là gắn trách nhiệm cá nhân vào từng giao dịch và kiểm soát dòng tiền ngay trên các nền tảng trung gian.
Cụ thể, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 và Nghị định số 248/2026/NĐ-CP đặt ra quy định bắt buộc đối với mọi cá nhân tham gia bán hàng trực tuyến. Những người thực hiện phát sóng trực tiếp (livestream) nhằm mục đích thương mại phải thực hiện xác thực định danh điện tử. Quá trình này yêu cầu sử dụng Căn cước công dân gắn chip hoặc tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Quy định này chấm dứt tình trạng sử dụng tài khoản ảo hoặc ẩn danh để bán hàng, đảm bảo cơ quan quản lý xác định chính xác cá nhân phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng hàng hóa và thông tin cung cấp cho người tiêu dùng.
Về quản lý thuế và dòng tiền, Nghị định số 117/2025/NĐ-CP thiết lập cơ chế kiểm soát trực tiếp thông qua các sàn giao dịch thương mại điện tử. Các nền tảng có chức năng xử lý đơn hàng trực tuyến bị ràng buộc trách nhiệm pháp lý trong việc khấu trừ thuế tại nguồn đối với từng đơn hàng. Việc khấu trừ phải được thực hiện tự động trước khi nền tảng giải ngân tiền thanh toán cho người bán. Cơ chế này đảm bảo ngân sách Nhà nước thu được thuế ngay khi giao dịch phát sinh, ngăn chặn triệt để khả năng người bán tẩu tán doanh thu hoặc sử dụng sổ sách kép.
Phân tích từ vụ án Loramen cho thấy, việc xử lý các chuỗi kinh doanh vi phạm trên môi trường số yêu cầu áp dụng các phương pháp điều tra hiện đại. Các biện pháp hành chính như thu giữ hàng hóa tại kho bãi hoặc điểm bán lẻ chỉ giải quyết được khâu cuối cùng của quá trình phân phối. Các đối tượng tổ chức hoàn toàn có khả năng thiết lập lại chuỗi cung ứng mới bằng cách thuê đơn vị gia công khác và tạo lập các tài khoản bán hàng mới.
Để ngăn chặn triệt để, công tác điều tra yêu cầu xác định chính xác danh tính người tổ chức, nguồn cung cấp nguyên liệu, phương thức vận chuyển, hệ thống phân phối và biểu đồ di chuyển của dòng tiền. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia hiện nay cung cấp công cụ để cơ quan chức năng thực hiện đối chiếu chéo thông tin. Khi các dữ liệu về giao dịch thương mại điện tử, hóa đơn điện tử, thông tin định danh cá nhân và sao kê tài khoản ngân hàng được kết nối đồng bộ, toàn bộ quy trình vận hành của chuỗi cung ứng bất hợp pháp sẽ bị bộc lộ.
Việc áp dụng đồng bộ các công cụ dữ liệu này cho phép lực lượng chức năng chuyển đổi phương thức quản lý. Thay vì phát hiện hàng hóa vi phạm thông qua kiểm tra vật lý, cơ quan quản lý có thể nhận diện các giao dịch bất thường thông qua hệ thống điện tử. Từ đó, tiến hành phong tỏa tài khoản ngân hàng, truy thu thuế và triệt phá toàn bộ chuỗi cung ứng từ gốc rễ, đảm bảo môi trường kinh doanh minh bạch và tuân thủ pháp luật trên không gian số.
Mời độc giả đón đọc "Bài 2: Hé lộ những đơn vị đã sản xuất ra sản phẩm Loramen".
Thành Nam
