Với chủ đề “Phở Việt – Di sản sống trong lòng thời đại”, Festival Phở 2026 diễn ra từ ngày 20/3 đến 22/3/2026 tại Phố đi bộ Thiên Trường. Đây là sự kiện được tổ chức thường niên từ năm 2024, quy tụ đông đảo nghệ nhân, đầu bếp, làng nghề và thương hiệu ẩm thực tiêu biểu trên cả nước. Việc lựa chọn Ninh Bình làm địa điểm tổ chức năm nay nhằm mở rộng không gian quảng bá phở Việt gắn với các giá trị di sản văn hóa và thiên nhiên, tạo điểm nhấn kết nối du lịch và ẩm thực trong khu vực.
Tôn vinh cội nguồn nghề phở
Trước thềm lễ khai mạc, chương trình “Về với đình làng Vân Cù - Mở trang di sản” được tổ chức như một hoạt động tri ân cội nguồn nghề phở. Tại đây, du khách được tham quan làng nghề, giao lưu với các nghệ nhân, tìm hiểu quy trình làm bánh phở, nấu phở theo phương thức truyền thống, đồng thời tham gia nghi lễ dâng hương tri ân Tổ nghề tại Đền Vân Cù.
Ngay sau lễ khai mạc, các không gian của Festival chính thức mở cửa phục vụ du khách với nhiều hoạt động quảng diễn ẩm thực hấp dẫn. Nổi bật là không gian “Cội nguồn Phở”, nơi các nghệ nhân trực tiếp chế biến phở bò Nam Định và phở gà Hà Nội theo phương thức truyền thống, mang đến cho công chúng cơ hội trải nghiệm hương vị phở chuẩn mực.
Bên cạnh đó, Festival còn có nhiều hoạt động đặc sắc như chương trình quảng diễn “Dải Phở cuốn Ba miền”, giới thiệu những biến tấu sáng tạo từ phở truyền thống; chương trình nghệ thuật “Phở Connect” kết hợp biểu diễn nghệ thuật dân gian và giao lưu văn hóa; cùng tọa đàm chuyên đề “We Love Phở - Nhịp cầu di sản và sứ mệnh kết nối toàn cầu” với sự tham gia của các chuyên gia văn hóa, hiệp hội ẩm thực và cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Trong khuôn khổ Festival Phở Ninh Bình 2026, nhiều không gian trải nghiệm văn hóa ẩm thực được thiết kế công phu, tái hiện hành trình phát triển của phở Việt từ truyền thống đến hiện đại.
Không gian “Cội nguồn Phở” lấy cảm hứng từ Chợ Bể của Nam Định xưa - phiên chợ truyền thống giàu bản sắc vùng đất chân sóng. Hình ảnh những sạp hàng mộc mạc, nhịp sinh hoạt đời thường và những đôi quang gánh phở len lỏi giữa khu chợ được tái hiện sinh động, gợi lại bối cảnh ra đời của món phở trong đời sống thường nhật. Từ thức quà quê giản dị nơi góc chợ, bát phở dần trở thành một phần ký ức cộng đồng, hình thành nên giá trị di sản gắn bó với đời sống người Việt qua nhiều thế hệ.
Trong khi đó, không gian “Chuyện kể từ hạt gạo - Hành trình di sản ẩm thực Việt Nam” được thiết kế như một cuốn thực đơn mở rộng, nơi mỗi “trang” kể câu chuyện về các món ăn tiêu biểu của Việt Nam. Hình ảnh hạt gạo - biểu tượng của nền văn minh lúa nước xuyên suốt toàn bộ không gian, qua đó khắc họa hành trình hình thành nhiều món ăn đặc trưng như phở, bún, bánh canh hay hủ tiếu. Trong dòng chảy ấy, phở được đặt ở vị trí trung tâm như một đại diện tiêu biểu của tinh hoa ẩm thực Việt.
Không gian “Hộp ký ức - Khung hình di sản” lại gợi nhớ những chiếc tivi vỏ gỗ quen thuộc của các gia đình Việt Nam xưa. Tại đây, hình ảnh tiệm phở cũ với bếp lửa, nồi nước dùng và quầy hàng giản dị được tái hiện, giúp du khách bước vào hành trình trải nghiệm như một phần của câu chuyện văn hóa ẩm thực.
Đáng chú ý, không gian “Phở Ba miền” tái hiện ba sắc thái văn hóa ẩm thực đặc trưng của Bắc – Trung – Nam. “Phở – Từ Nếp Bắc” gợi hình ảnh căn nhà ba gian truyền thống với mái ngói, khung gỗ trầm; “Hương Phù Sa” của miền Nam mở ra không gian thoáng đãng, ấm áp với vật liệu tre gỗ và ánh sáng chan hòa; còn “Tinh hoa Phố Hội” đại diện cho miền Trung mang sắc vàng trầm, tạo nên không gian lắng đọng, đậm vị và giàu chiều sâu văn hóa.
Khẳng định vị thế phở Việt trên bản đồ ẩm thực thế giới
Phát biểu tại lễ khai mạc, bà Lê Thị Thiết, Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh: vùng đất Thiên Trường không chỉ là một địa danh hành chính mà còn là miền đất lắng đọng chiều sâu lịch sử và văn hóa dân tộc. Đây là quê hương phát tích của Vương triều Trần - triều đại từng ba lần chiến thắng quân Nguyên Mông, làm rạng danh non sông Đại Việt. Trải qua thăng trầm lịch sử, Thiên Trường vẫn giữ vai trò là trung tâm văn hóa, nơi hội tụ và lan tỏa nhiều giá trị truyền thống đặc sắc, trong đó có văn hóa ẩm thực.
Một dấu mốc quan trọng được nhắc tới là năm 2024, phở Nam Định và phở Hà Nội chính thức được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây không chỉ là sự ghi nhận giá trị văn hóa, lịch sử và nghệ thuật ẩm thực, mà còn đặt ra trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy và lan tỏa di sản quý báu này trong đời sống đương đại, hướng tới hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận phở Việt là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Festival Phở 2026 được tổ chức với quy mô gần 50 gian hàng của các nghệ nhân và thương hiệu phở nổi tiếng đến từ ba miền đất nước. Sự kiện không chỉ tôn vinh nghề phở truyền thống mà còn tạo cơ hội giao lưu, kết nối giữa nghệ nhân, doanh nghiệp, nhà nghiên cứu và công chúng yêu ẩm thực trong và ngoài nước.
Thông qua chuỗi hoạt động phong phú như trình diễn chế biến phở, không gian trải nghiệm làng nghề, tọa đàm chuyên đề và giao lưu văn hóa ẩm thực, Festival Phở 2026 được kỳ vọng sẽ góp phần khẳng định thương hiệu phở Nam Định nói riêng và phở Việt nói chung; đồng thời thúc đẩy phát triển du lịch, kinh tế - văn hóa địa phương, lan tỏa hình ảnh con người và vùng đất Thiên Trường thân thiện, giàu bản sắc.
Nguyễn Kiên
