Danh mục chính thức sẽ định hình dòng tiền
Theo lịch của FTSE Russell, kết quả kỳ rà soát bán niên tháng 9/2026 của FTSE GEIS dự kiến được công bố từ ngày 21/8 và có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Đây là một trong những mốc quan trọng trong tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ Frontier lên Secondary Emerging Market.
Theo lộ trình, tỷ trọng phân bổ vào các chỉ số sẽ được thực hiện qua 4 giai đoạn. Đợt đầu tiên bắt đầu từ ngày 21/9/2026 với 10%, tiếp đó là 20% vào ngày 22/3/2027, 35% vào ngày 21/6/2027 và 35% còn lại vào ngày 20/9/2027.
Như vậy, dòng vốn gắn với quá trình nâng hạng sẽ không xuất hiện đồng loạt trong một thời điểm mà được đưa vào thị trường theo từng bước. Điều này khiến danh mục chính thức của FTSE GEIS có ý nghĩa đặc biệt, bởi đây sẽ là cơ sở để các quỹ thụ động và quỹ chỉ số tham chiếu hệ thống chỉ số toàn cầu xác định tỷ trọng đầu tư vào cổ phiếu Việt Nam.
Trước thời điểm FTSE Russell công bố danh sách, các tổ chức phân tích đã đưa ra những kịch bản dự báo. Trong báo cáo cập nhật dòng vốn ngoại, BSC Research dự kiến 28 cổ phiếu Việt Nam có thể được đưa vào FTSE GEIS và ước tính lượng vốn mà các quỹ ETF, Index Fund có thể phân bổ.
BSC đồng thời lưu ý đây chưa phải danh sách chính thức. Một số cổ phiếu như HDB, SSB, TPB, BSR, FRT, VPX và PVS vẫn có khả năng được xem xét nếu các tiêu chí về vốn hóa, free-float, foreign headroom hoặc tỷ trọng đầu tư nằm sát ngưỡng quy định.
Vì vậy, sự kiện ngày 21/8 không chỉ được thị trường quan tâm ở việc có bao nhiêu mã được thêm vào danh mục. Những thay đổi so với các dự báo trước đó, đặc biệt tại nhóm cổ phiếu vốn hóa thấp hơn, cũng có thể tạo ra những điều chỉnh đáng chú ý về kỳ vọng dòng tiền.
Hơn 1,3 tỷ USD nhưng dòng tiền sẽ phân hóa mạnh
Theo mô hình của BSC Research, 28 quỹ ETF và Index Fund được phân tích có thể phân bổ khoảng 1.327,61 triệu USD vào cổ phiếu Việt Nam. Tổng tài sản quản lý của các quỹ trong phạm vi nghiên cứu khoảng 1.156,7 tỷ USD.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý là lượng vốn này không được phân bổ đồng đều giữa các cổ phiếu.
VIC đang đứng đầu trong ước tính của BSC với khoảng 459,38 triệu USD, tương đương gần 34,6% tổng dòng tiền dự kiến. VHM đứng thứ hai với khoảng 168,95 triệu USD, tiếp đến là HPG với 78,77 triệu USD và VPB khoảng 52,52 triệu USD.
Như vậy, riêng VIC và VHM có thể chiếm khoảng 47,3% tổng dòng tiền theo mô hình dự báo. Nếu tính thêm HPG và VPB, 4 cổ phiếu này có thể chiếm khoảng 57,2%.
Ở nhóm tiếp theo, BSC ước tính MSN có thể nhận khoảng 51,63 triệu USD, FPT 48,19 triệu USD, VCB 46,72 triệu USD, SSI 38,27 triệu USD, VNM 37,44 triệu USD, STB 34,11 triệu USD và VIX 33,84 triệu USD.
Các cổ phiếu còn lại trong danh sách dự báo có lượng vốn thấp hơn, dao động từ khoảng 28,63 triệu USD đối với MCH đến 9,58 triệu USD đối với EIB.
Cơ cấu này cho thấy tác động của dòng vốn FTSE sẽ có sự phân hóa rõ rệt. Việc một cổ phiếu được đưa vào chỉ số không đồng nghĩa với việc cổ phiếu đó sẽ nhận được lượng vốn tương đương các mã khác.
Quy mô vốn hóa, tỷ trọng cổ phiếu có thể đầu tư, free-float, room ngoại và cơ cấu sở hữu đều có thể ảnh hưởng đến tỷ trọng của từng doanh nghiệp trong chỉ số. Vì vậy, nhóm vốn hóa lớn với tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cao có nhiều khả năng trở thành tâm điểm của dòng tiền thụ động.
Đáng chú ý, dòng vốn nâng hạng cũng cần được nhìn trong một khoảng thời gian dài hơn. Với tổng quy mô ước tính 1,33 tỷ USD, lượng vốn tương ứng theo 4 đợt chuyển đổi lần lượt khoảng 132,76 triệu USD, 265,52 triệu USD, 464,66 triệu USD và 464,66 triệu USD.
Điều này đồng nghĩa phần lớn dòng tiền dự kiến sẽ xuất hiện từ năm 2027, thay vì tập trung toàn bộ ngay trong tháng 9/2026.
Bên cạnh dòng vốn mới, quá trình chuyển đổi còn có thể làm thay đổi trạng thái của các quỹ đang theo dõi bộ chỉ số FTSE Frontier. Khi tỷ trọng phân bổ sang nhóm thị trường mới nổi thứ cấp tăng lên, áp lực từ các quỹ theo dõi chỉ số Frontier được kỳ vọng giảm dần, trong khi các quỹ tham chiếu chỉ số mới bắt đầu gia tăng tỷ trọng cổ phiếu Việt Nam.
Dù vậy, dòng tiền quốc tế vẫn không phải yếu tố duy nhất quyết định diễn biến từng cổ phiếu. Theo BSC, thị trường toàn cầu hiện còn tập trung mạnh vào các chủ đề AI và bán dẫn, trong khi Việt Nam chưa có tỷ trọng lớn ở những nhóm ngành này. Bên cạnh đó, cơ cấu thị trường trong nước với tỷ trọng cao của tài chính và bất động sản, tỷ lệ nhà đầu tư cá nhân lớn, free-float hạn chế tại một số doanh nghiệp và room ngoại ở một số mã cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ vốn.
Do đó, việc được đưa vào FTSE GEIS có thể tạo thêm lực cầu mang tính cơ học, nhưng mức độ hưởng lợi giữa các cổ phiếu sẽ khác nhau. Nhóm vốn hóa lớn, đặc biệt VIC và VHM theo mô hình của BSC, đang nổi bật về quy mô dòng vốn dự kiến; trong khi các cổ phiếu còn lại cần chờ tỷ trọng chính thức từ FTSE Russell để đánh giá chính xác hơn.
Trong dài hạn, điều quan trọng hơn một đợt giải ngân là việc nâng hạng có thể mở rộng đáng kể khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế của thị trường Việt Nam. Khi các tiêu chuẩn về thanh khoản, free-float, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và chất lượng hàng hóa tiếp tục được cải thiện, dòng vốn ngoại sẽ có thêm cơ sở để gia tăng hiện diện trên thị trường.
Lưu ý: Các số liệu về danh mục và dòng tiền trong bài là ước tính của BSC Research trên dữ liệu ngày 17/8/2026, không phải danh sách hay cam kết dòng vốn chính thức từ FTSE Russell. Các con số thực tế có thể thay đổi tùy theo free-float, trọng số, cơ cấu cổ đông và dữ liệu chính thức tại thời điểm FTSE công bố.
Minh Thành (t/h)
