Theo quy định mới, người có nhà ở hợp pháp trên địa bàn Hà Nội nhưng cách nơi làm việc từ 20km trở lên vẫn có thể được mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện đi kèm. Điểm đáng chú ý là chính sách không chỉ xét trên yếu tố “có hay chưa có nhà”, mà chuyển sang đánh giá mức độ phù hợp của nơi ở hiện tại với điều kiện làm việc thực tế của người dân.
Cụ thể, để được hưởng chính sách, người đăng ký phải đang sở hữu hợp pháp một nhà ở tại Hà Nội nhưng chưa từng mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội trên địa bàn. Đồng thời, dự án nhà ở xã hội đăng ký mua hoặc thuê mua phải có vị trí thuận lợi hơn về khoảng cách, tức là khoảng cách từ dự án đến nơi làm việc phải nhỏ hơn 2/3 so với quãng đường từ nhà ở hiện tại đến nơi làm việc. Bên cạnh đó, người đăng ký vẫn phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về đối tượng và thu nhập theo quy định của pháp luật về nhà ở.
Quyết định cũng nêu rõ, trong trường hợp người đứng đơn đã kết hôn, cả hai vợ chồng đều phải đáp ứng các điều kiện nêu trên. Điều này nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc xác định nhu cầu thực sự về nhà ở của hộ gia đình, tránh tình trạng lợi dụng chính sách.
Một điểm mới đáng chú ý là cách thức xác định khoảng cách được quy định cụ thể và có tính chuẩn hóa. Theo đó, khoảng cách giữa các địa điểm sẽ được tính theo tuyến đường giao thông đường bộ ngắn nhất. Việc đo khoảng cách được thực hiện thông qua nền tảng Google Maps, sử dụng chế độ di chuyển bằng ô tô tại thời điểm tiếp nhận và xét duyệt hồ sơ. Đây là cách tiếp cận minh bạch, hạn chế tranh cãi trong quá trình thẩm định.
Các mốc địa điểm dùng để tính toán bao gồm: địa chỉ nhà ở hiện tại theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; địa điểm làm việc theo giấy tờ chứng minh; và địa chỉ dự án nhà ở xã hội đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư.
Đối tượng áp dụng của Quyết định số 51 khá rộng, bao gồm các cá nhân thuộc diện được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định hiện hành; đồng thời áp dụng đối với các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp, chủ đầu tư dự án và các cá nhân, hộ gia đình có liên quan đến hoạt động phát triển, quản lý và sử dụng nhà ở xã hội trên địa bàn thành phố.
Việc Hà Nội bổ sung tiêu chí “khoảng cách đi làm” vào điều kiện xét duyệt cho thấy sự điều chỉnh chính sách theo hướng sát thực tế hơn. Trong bối cảnh nhiều người lao động phải di chuyển quãng đường dài mỗi ngày do nơi ở không phù hợp với vị trí việc làm, quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực đi lại, cải thiện chất lượng sống và nâng cao hiệu quả lao động.
Đồng thời, chính sách mới cũng đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ hơn trong khâu xét duyệt hồ sơ, đặc biệt là việc xác minh địa điểm làm việc và tính toán khoảng cách. Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc đảm bảo chính sách nhà ở xã hội đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu, thay vì chỉ dựa trên tiêu chí sở hữu nhà ở như trước đây.
Minh Thắm
