Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội vừa có báo cáo kết quả khảo sát về hệ thống bến bãi đỗ xe và lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông xanh trên địa bàn thành phố. Báo cáo cho thấy năng lực hạ tầng đỗ xe hiện nay vẫn còn rất hạn chế so với nhu cầu thực tế ngày càng gia tăng của đô thị hơn 10 triệu dân.
Theo quy hoạch, Hà Nội có tổng cộng 1.960 bãi đỗ xe công cộng, gồm 97 bãi đỗ xe ngầm, 496 bãi đỗ xe cao tầng và số còn lại là các bãi đỗ xe mặt bằng. Tuy nhiên đến nay, toàn thành phố mới chỉ có 72 bãi đỗ xe được đưa vào khai thác sử dụng, tương đương khoảng 5% quy hoạch.
Ngoài ra, hiện có 61 bãi đỗ xe đang triển khai đầu tư xây dựng, trong khi phần lớn các dự án còn lại vẫn chưa được thực hiện.
Trong bối cảnh số lượng ôtô, xe máy liên tục tăng nhanh qua từng năm, tình trạng thiếu bãi đỗ xe tại khu vực nội đô ngày càng trở nên rõ rệt. Nhiều tuyến phố trung tâm thường xuyên xảy ra tình trạng phương tiện dừng đỗ tràn lan trên lòng đường, vỉa hè, gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông và không gian công cộng.
Hiện Sở Xây dựng Hà Nội đang cấp phép tạm cho khoảng 200 điểm trông giữ xe dưới lòng đường với tổng diện tích khoảng 41.000m² nhằm đáp ứng nhu cầu trước mắt.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội, giải pháp sử dụng tạm thời lòng đường, hè phố chỉ mang tính tình thế và không thể đáp ứng lâu dài khi thành phố triển khai các chính sách hạn chế phương tiện tại khu vực lõi đô thị.
Để phục vụ định hướng xây dựng Vùng phát thải thấp, Sở Xây dựng Hà Nội đang báo cáo UBND TP Hà Nội đề xuất chủ trương đầu tư nhiều dự án bãi đỗ xe trong giai đoạn 2026-2030.
Trong đó, thành phố đề xuất triển khai 3 dự án bãi đỗ xe theo hình thức đầu tư công và xây dựng công trình khẩn cấp gồm: bãi đỗ xe ngầm tại khu vực vườn hoa Đường Thành - Phùng Hưng (phường Hoàn Kiếm), bãi đỗ xe ngầm tại khu vực Cung Văn hóa Hữu nghị Việt Xô (phường Cửa Nam) và bãi đỗ xe ngầm tại khu đất phía Tây công viên Bách Thảo (phường Ba Đình).
Đây đều là những khu vực nằm gần trung tâm, có nhu cầu đỗ xe lớn và thường xuyên chịu áp lực giao thông cao.
Song song với các bãi đỗ xe trong nội đô, Sở Xây dựng cũng đang xây dựng phương án bố trí các điểm đỗ xe tại khu vực cửa ngõ giáp ranh Vùng phát thải thấp. Mục tiêu là tạo điểm trung chuyển để người dân gửi phương tiện cá nhân bên ngoài khu vực hạn chế, sau đó tiếp tục di chuyển vào trung tâm bằng phương tiện công cộng.
Theo rà soát bước đầu, cơ quan chức năng đã xác định khoảng 210 vị trí với tổng diện tích gần 24.000m² trong khu vực Vành đai 1 để phục vụ phương án tổ chức giao thông mới.
Định hướng của thành phố là phân luồng từ xa, khuyến khích người dân gửi xe tại các điểm ngoài Vành đai 1 rồi sử dụng các tuyến xe buýt gom hoặc phương tiện công cộng để di chuyển vào khu vực trung tâm. Cách tiếp cận này được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực giao thông, giảm ô nhiễm và hạn chế tình trạng dừng đỗ xe tràn lan tại khu vực lõi đô thị.
Tuy vậy, Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội cũng cho rằng, hệ thống bãi đỗ xe hiện nay mới chỉ đáp ứng bước đầu cho giai đoạn thí điểm tại 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm. Nếu mở rộng phạm vi Vùng phát thải thấp trong tương lai, nhu cầu về bãi đỗ trung chuyển sẽ còn tăng rất lớn.
Do đó, thành phố cần ưu tiên phát triển các bãi đỗ xe quy mô lớn tại các “vành đai chuyển tiếp”, đồng thời đẩy mạnh các bãi đỗ tập trung gắn với hệ thống vận tải công cộng để hình thành mạng lưới trung chuyển đồng bộ.
Theo nhiều chuyên gia đô thị, việc phát triển bãi đỗ xe trung chuyển là điều kiện quan trọng nếu Hà Nội muốn giảm dần phương tiện cá nhân trong nội đô. Bởi nếu thiếu điểm gửi xe thuận tiện và kết nối công cộng hiệu quả, việc hạn chế phương tiện đi vào khu vực trung tâm sẽ rất khó triển khai trên thực tế.
Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy lộ trình giao thông xanh và kiểm soát ô nhiễm không khí, bài toán bến bãi đỗ xe được xem là một trong những mắt xích hạ tầng quan trọng quyết định khả năng vận hành hiệu quả của Vùng phát thải thấp trong những năm tới.
Minh Thắm
