Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Quyết định quy định về việc sử dụng xe mô tô, xe gắn máy và phương tiện thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn. Nội dung dự thảo tập trung vào việc siết chặt quản lý hoạt động vận tải cá nhân, đặc biệt là nhóm xe ôm và giao hàng sử dụng nhiên liệu hóa thạch, trong bối cảnh thành phố từng bước triển khai các vùng phát thải thấp.
Theo dự thảo, một trong những điểm đáng chú ý là quy định cấm lưu thông đối với xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch tham gia vận chuyển hành khách, hàng hóa thông qua nền tảng phần mềm, ứng dụng kết nối vận tải khi đi vào các khu vực được xác định là vùng phát thải thấp. Đây là nhóm phương tiện chiếm tỷ lệ lớn trong hoạt động vận chuyển đô thị hiện nay, nên nếu được áp dụng, quy định sẽ tác động trực tiếp đến hàng chục nghìn lao động đang tham gia lĩnh vực này.
Không chỉ dừng ở việc kiểm soát phương tiện, dự thảo còn đặt ra yêu cầu đối với các đơn vị vận hành nền tảng kết nối vận tải. Cụ thể, trong trường hợp người điều khiển phương tiện vi phạm quy định về trật tự, an toàn giao thông đường bộ hoặc vi phạm quy định về dừng, đỗ tại các vị trí đón trả khách, xếp dỡ hàng hóa, các tổ chức cung cấp ứng dụng phải thực hiện khóa tài khoản có thời hạn khi nhận được thông báo bằng văn bản từ lực lượng chức năng hoặc chính quyền địa phương. Quy định này nhằm tăng trách nhiệm của doanh nghiệp công nghệ trong việc phối hợp quản lý hoạt động vận tải.
Đối với nhóm xe mô tô, xe gắn máy kinh doanh vận chuyển nhưng không sử dụng nền tảng công nghệ, dự thảo cũng đề xuất hạn chế lưu thông trong vùng phát thải thấp theo các khung giờ và thời điểm cụ thể. Ngoài thời gian bị cấm, các phương tiện này chỉ được phép hoạt động khi đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình do Chính phủ hoặc thành phố ban hành. Cách tiếp cận này cho thấy định hướng kiểm soát không chỉ dựa vào hình thức kinh doanh, mà còn gắn trực tiếp với yếu tố môi trường.
Bên cạnh việc siết chặt đối với phương tiện chạy xăng, dự thảo cũng mở ra không gian hoạt động cho các loại hình thân thiện hơn với môi trường. Xe đạp công cộng được phép hoạt động liên tục theo tổ chức giao thông, trong khi xe xích lô du lịch được quy định chỉ hoạt động trên các tuyến đường và điểm dừng đỗ do thành phố phê duyệt, nhằm bảo đảm vừa phát triển du lịch, vừa giữ gìn trật tự đô thị.
Việc đưa ra các quy định này diễn ra trong bối cảnh Hà Nội đang đối mặt với áp lực lớn về ô nhiễm không khí và mật độ phương tiện cá nhân cao. Nếu được thông qua, chính sách không chỉ tác động đến hoạt động mưu sinh của một bộ phận người dân, mà còn đặt ra yêu cầu chuyển đổi phương tiện theo hướng ít phát thải hơn trong thời gian tới.
Dự thảo hiện đang trong quá trình lấy ý kiến rộng rãi từ các tổ chức, cá nhân liên quan trước khi hoàn thiện và trình cấp có thẩm quyền xem xét ban hành. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình xây dựng hệ thống giao thông đô thị theo hướng bền vững, song cũng đòi hỏi các giải pháp đi kèm để hỗ trợ người lao động thích ứng với thay đổi.
Minh Thắm
