Làm rõ chính sách tại hội nghị với hộ kinh doanh Thủ đô

Tại Hội nghị “Đồng hành cùng hộ kinh doanh Thủ đô” do Cục Thuế thành phố Hà Nội tổ chức, nhiều nội dung liên quan đến nghĩa vụ thuế, hóa đơn và chứng từ của hộ kinh doanh đã được trao đổi trực tiếp, trong đó nổi bật là quy định đối với nhóm hộ có doanh thu thấp.

Đại diện Cục Thuế cho biết, theo quy định tại Nghị định 68, các hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng mỗi năm thuộc diện không chịu thuế. Do không phát sinh nghĩa vụ thuế, nhóm đối tượng này cũng không phải sử dụng hóa đơn trong hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh nhiều hộ kinh doanh vẫn còn lúng túng về việc có phải xuất hóa đơn hay thực hiện kê khai thuế khi giao dịch với các đối tác khác.

Doanh nghiệp mua hàng không hóa đơn được sử dụng bảng kê

Tại hội nghị, một hộ kinh doanh đặt câu hỏi liên quan đến việc mua hàng từ các hộ không xuất hóa đơn, cụ thể cần chuẩn bị những gì để đảm bảo đúng quy định về chứng từ và được ghi nhận chi phí hợp lệ.

Giải đáp nội dung này, bà Lê Thị Chinh – Phó trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế, Cục Thuế cho biết, pháp luật hiện hành đã có quy định rõ ràng. Theo đó, khi doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ từ hộ kinh doanh không sử dụng hóa đơn, doanh nghiệp vẫn có thể ghi nhận chi phí thông qua bảng kê.

Bảng kê này phải thể hiện đầy đủ thông tin theo mẫu quy định, bao gồm nội dung giao dịch, giá trị, bên bán và các yếu tố liên quan. Đồng thời, người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền của doanh nghiệp phải ký xác nhận và chịu trách nhiệm về tính chính xác của các thông tin kê khai.

Quy định này giúp đảm bảo tính hợp lệ của chi phí trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời vẫn phù hợp với đặc thù của nhóm hộ kinh doanh nhỏ không phát hành hóa đơn.

Lưu ý điều kiện thanh toán để được tính chi phí hợp lệ

Bên cạnh việc sử dụng bảng kê, đại diện Cục Thuế cũng lưu ý thêm về điều kiện thanh toán đối với các giao dịch không có hóa đơn.

Cụ thể, trong trường hợp mua hàng từ hộ kinh doanh không xuất hóa đơn, nếu tổng giá trị thanh toán trong ngày vượt quá 5 triệu đồng, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt. Đây là điều kiện quan trọng để khoản chi đó được tính vào chi phí hợp lệ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Hai nội dung cốt lõi được nhấn mạnh gồm: Sử dụng bảng kê thay thế hóa đơn trong trường hợp mua hàng từ hộ kinh doanh không xuất hóa đơn, và đảm bảo phương thức thanh toán phù hợp đối với các khoản chi có giá trị lớn.

Tăng cường quản lý, tránh thất thu ngân sách

Cũng tại hội nghị, ông Mai Sơn – Phó Cục trưởng Cục Thuế cho biết, việc kê khai doanh thu của hộ kinh doanh trong năm 2026 không phải là căn cứ để truy thu lại thuế khoán của năm 2025. Tuy nhiên, cơ quan thuế vẫn sẽ thực hiện truy thu đối với các trường hợp phát hiện có dấu hiệu kê khai không đúng doanh thu trong các năm trước.

Thực tế cho thấy, có những hộ kinh doanh được xác định mức doanh thu khoán khoảng 5 tỷ đồng nhưng doanh thu thực tế có thể cao hơn nhiều, thậm chí lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong trường hợp doanh thu thực tế tăng trên 50% so với mức khoán, hộ kinh doanh có trách nhiệm kê khai điều chỉnh với cơ quan thuế.

Nếu không thực hiện đúng quy định, khi bị phát hiện, cơ quan chức năng sẽ tiến hành truy thu thuế theo quy định pháp luật. Với các trường hợp nghiêm trọng, hành vi che giấu doanh thu còn có thể bị xử lý hình sự về tội trốn thuế.

Phân loại quản lý theo quy mô, giảm gánh nặng cho hộ nhỏ

Việc quy định ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng để xác định nhóm hộ không chịu thuế và không phải sử dụng hóa đơn được xem là một bước phân loại rõ ràng trong công tác quản lý.

Theo đó, các hộ kinh doanh nhỏ, doanh thu thấp sẽ được giảm bớt nghĩa vụ và thủ tục, trong khi cơ quan thuế tập trung nguồn lực quản lý đối với các hộ có quy mô lớn hơn, tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách.

Cách tiếp cận này không chỉ giúp giảm áp lực cho khu vực kinh doanh nhỏ lẻ, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo công bằng và minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Minh Thắm