Thay vì tiếp cận câu chuyện chuyển đổi số từ những khái niệm công nghệ, phường Nghĩa Đô lựa chọn bắt đầu từ những nhu cầu gần gũi với người dân: làm thủ tục hành chính trực tuyến thuận tiện hơn, tiếp nhận thông tin nhanh hơn, gửi phản ánh tới chính quyền dễ dàng hơn và biết cách tự bảo vệ mình trước những nguy cơ trên môi trường mạng.
Đó cũng là mục tiêu của mô hình “Tổ dân phố số” và 50 Tổ chuyển đổi số cộng đồng được UBND phường Nghĩa Đô ra mắt, trao quyết định thành lập chiều 8/9.
Với mô hình này, chuyển đổi số được đưa xuống từng tổ dân phố, gắn với những địa điểm sinh hoạt quen thuộc của cộng đồng. Lực lượng tại cơ sở sẽ trực tiếp hướng dẫn, hỗ trợ người dân, nhất là những trường hợp còn gặp khó khăn khi tiếp cận các nền tảng và dịch vụ số.
Nhà văn hóa trở thành điểm hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ
Để xây dựng “Tổ dân phố số”, Nghĩa Đô tập trung vào hai nhiệm vụ chính gồm hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin và triển khai các nền tảng số phục vụ kết nối cộng đồng.
Theo đó, phường đã rà soát, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin tại các điểm sinh hoạt cộng đồng. Internet tốc độ cao được phủ sóng, wifi miễn phí được triển khai tại 100% nhà văn hóa.
Các điểm sinh hoạt cộng đồng cũng được trang bị máy tính, máy in để phục vụ người dân tra cứu thông tin và thực hiện dịch vụ công trực tuyến. Thiết bị trình chiếu được bố trí phục vụ họp trực tuyến, tuyên truyền, phổ biến pháp luật và sinh hoạt chi bộ.
Việc đầu tư hạ tầng tại nhà văn hóa giúp những thiết chế vốn gắn với hoạt động cộng đồng có thêm chức năng trong môi trường số. Người dân chưa có đủ thiết bị hoặc gặp khó khăn khi thực hiện các thao tác trực tuyến có thể tiếp cận công nghệ ngay tại địa bàn dân cư.
Song song với hạ tầng, phường thiết lập các nhóm trao đổi thông tin chính thức của từng tổ dân phố trên nền tảng “Công dân Thủ đô số - iHanoi”.
Mã QR tham gia nhóm được niêm yết tại nhà văn hóa, bảng tin khu dân cư và chuyển tới các hộ gia đình. Qua đó, người dân có thêm một kênh để cập nhật thông tin, gửi phản ánh, kiến nghị và tương tác với chính quyền trên môi trường số.
Cách làm này hướng tới rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân. Thay vì chỉ tiếp nhận thông tin theo các phương thức truyền thống, cư dân có thể sử dụng nền tảng số để trao đổi những vấn đề liên quan trực tiếp đến địa bàn mình sinh sống.
50 tổ trở thành lực lượng hỗ trợ ngay tại khu dân cư
Điểm đáng chú ý của mô hình không chỉ nằm ở việc đầu tư thiết bị hay xây dựng các nhóm trực tuyến mà là hình thành lực lượng trực tiếp hướng dẫn người dân sử dụng những tiện ích đó.
Với 50 Tổ chuyển đổi số cộng đồng, phường Nghĩa Đô tạo mạng lưới hỗ trợ tại các khu dân cư, đưa việc hướng dẫn kỹ năng số đến gần người dân hơn.
Các tổ sẽ tập trung hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, các nền tảng và tiện ích số; hướng dẫn thanh toán không dùng tiền mặt và nâng cao kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin.
Một nhiệm vụ ngày càng thiết thực là hướng dẫn người dân nhận diện, phòng tránh các hình thức lừa đảo trên không gian mạng. Khi các giao dịch và hoạt động thường ngày dịch chuyển ngày càng nhiều lên môi trường số, kỹ năng bảo vệ thông tin cá nhân, nhận biết đường dẫn giả mạo hay các thủ đoạn chiếm đoạt tài sản cũng trở thành yêu cầu cần thiết đối với mỗi người dân.
Các Tổ chuyển đổi số cộng đồng đồng thời có nhiệm vụ ghi nhận những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình người dân sử dụng dịch vụ số để phản ánh tới chính quyền. Đây là chiều tương tác quan trọng của mô hình, bởi chuyển đổi số không chỉ đưa nền tảng xuống cơ sở mà còn cần tiếp nhận phản hồi từ chính những người trực tiếp sử dụng.
Phát biểu tại chương trình, Phó Chủ tịch UBND phường Nghĩa Đô Lê Mạnh Tiến nhấn mạnh, chuyển đổi số ở cơ sở phải hướng tới mục tiêu phục vụ người dân tốt hơn, nhanh hơn và thuận tiện hơn; đồng thời giúp chính quyền gần dân, hiểu dân và giải quyết công việc hiệu quả hơn.
Phường xác định phương châm “lấy người dân làm trung tâm, lấy tổ dân phố làm địa bàn triển khai, lấy sự thuận tiện và mức độ hài lòng của người dân làm thước đo”.
Theo ông Lê Mạnh Tiến, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng cần sớm xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể, lựa chọn những nội dung thiết thực để triển khai, qua đó đưa công nghệ thực sự đi vào cuộc sống và mang lại tiện ích cho người dân.
Chuyển đổi số bắt đầu từ những việc người dân cần
Việc xây dựng mô hình “Tổ dân phố số” tại Nghĩa Đô nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cùng các kế hoạch, chỉ thị của thành phố về thúc đẩy chuyển đổi số ở cơ sở.
Điểm cốt lõi của mô hình là chuyển từ việc “có nền tảng số” sang giúp người dân thực sự biết và có thể sử dụng nền tảng số. Hạ tầng internet, máy tính hay ứng dụng chỉ phát huy hiệu quả khi người dân tiếp cận thuận lợi và nhận được hỗ trợ khi gặp khó khăn.
Vì vậy, 50 Tổ chuyển đổi số cộng đồng được kỳ vọng trở thành những “cầu nối” tại cơ sở, hỗ trợ từ những thao tác cụ thể như thực hiện dịch vụ công, tham gia nhóm trên iHanoi, thanh toán trực tuyến đến nâng cao kỹ năng tự bảo vệ trên không gian mạng.
Từ nhà văn hóa, tổ dân phố đến từng hộ gia đình, cách triển khai của Nghĩa Đô hướng chuyển đổi số về những nhu cầu thiết thực trong đời sống hằng ngày. Hiệu quả của mô hình, theo mục tiêu phường đặt ra, sẽ không chỉ được đo bằng số thiết bị hay nền tảng được triển khai, mà bằng mức độ thuận tiện và sự hài lòng của người dân.
Minh Thắm
