Sản xuất vụ đông giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nông nghiệp của Hà Nội, góp phần khai thác hiệu quả diện tích đất sau thu hoạch lúa mùa, bổ sung nguồn cung rau màu và tạo thêm việc làm, thu nhập cho người dân khu vực nông thôn. Trong bối cảnh chi phí đầu vào và yêu cầu về chất lượng nông sản ngày càng được quan tâm, việc tổ chức sản xuất đúng thời vụ, bảo đảm chất lượng giống, phân bón và chủ động thị trường tiêu thụ trở thành những yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế của vụ sản xuất.
Để bảo đảm tiến độ vụ đông năm 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đề nghị các địa phương tập trung chỉ đạo, hướng dẫn người dân khẩn trương thu hoạch những diện tích lúa mùa đã đến thời kỳ thu hoạch, giải phóng đất phục vụ gieo trồng. Các địa phương đồng thời chủ động xây dựng phương án cung cấp nước tưới, chuẩn bị điều kiện sản xuất phù hợp với từng loại cây trồng.
Việc chuyển tiếp nhanh từ vụ mùa sang vụ đông có ý nghĩa quan trọng, nhất là đối với những cây ưa ấm như ngô, bí xanh và khoai lang. Nếu gieo trồng chậm, cây có thể gặp điều kiện thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn sinh trưởng, ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm. Vì vậy, ngành nông nghiệp yêu cầu tăng cường tuyên truyền, vận động người dân chủ động chuẩn bị giống, vật tư và nhân lực, bảo đảm triển khai sản xuất trong khung thời vụ phù hợp.
Đối với diện tích lúa nếp hoa vàng đang trong giai đoạn đòng già đến trỗ bông, cơ quan chuyên môn hướng dẫn duy trì đủ nước trên ruộng, thường xuyên kiểm tra đồng ruộng và theo dõi các đối tượng gây hại như sâu đục thân hai chấm, sâu cuốn lá nhỏ, các loại rầy. Công tác phòng trừ cần được thực hiện kịp thời, đúng kỹ thuật nhằm bảo vệ năng suất, chất lượng lúa trước khi thu hoạch.
Trong sản xuất cây vụ đông, Hà Nội khuyến khích áp dụng các tiến bộ kỹ thuật như không làm đất, làm đất tối thiểu, làm bầu và trồng gối vụ. Những biện pháp này giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đất, tận dụng quỹ thời gian sau thu hoạch lúa mùa và tạo điều kiện để cây trồng sinh trưởng trong giai đoạn thích hợp.
Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp canh tác cần căn cứ vào điều kiện thực tế của từng vùng sản xuất, đặc điểm cây trồng và khả năng chủ động tưới tiêu. Các địa phương được yêu cầu tăng cường hướng dẫn người dân chăm sóc rau màu, bón thúc, vun xới, bảo đảm chế độ nước phù hợp, đồng thời phòng trừ sâu bệnh theo đúng quy trình kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường sinh thái.
Cùng với việc bảo đảm tiến độ gieo trồng, chất lượng vật tư nông nghiệp là vấn đề được ngành chức năng đặc biệt quan tâm. Giống cây trồng, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật có ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chi phí và hiệu quả sản xuất. Nếu sử dụng sản phẩm không bảo đảm chất lượng, người dân không chỉ đối mặt với nguy cơ thiệt hại kinh tế mà còn có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát sâu bệnh và bảo đảm chất lượng nông sản.
Trước yêu cầu đó, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị tăng cường kiểm tra, hướng dẫn các cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp trên địa bàn, bảo đảm cung ứng đầy đủ các loại giống, phân bón và thuốc bảo vệ thực vật đạt chất lượng, phục vụ kịp thời nhu cầu sản xuất vụ đông.
Các hành vi kinh doanh giống cây trồng không có quyết định công nhận hoặc quyết định lưu hành theo quy định; buôn bán giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật kém chất lượng; kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật ngoài danh mục được phép sử dụng tại Việt Nam hoặc phân bón chưa được công nhận lưu hành phải được kiểm tra, xử lý nghiêm.
Việc tăng cường quản lý thị trường vật tư nông nghiệp không chỉ bảo vệ quyền lợi người sản xuất mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, tạo điều kiện để các doanh nghiệp cung ứng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng phát triển ổn định. Đây cũng là yêu cầu cần thiết trong quá trình nâng cao chất lượng sản xuất nông nghiệp và bảo đảm an toàn cho chuỗi cung ứng thực phẩm.
Bên cạnh quản lý vật tư đầu vào, ngành nông nghiệp Hà Nội chú trọng triển khai các chính sách hỗ trợ giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo quy định; đồng thời tăng cường phối hợp xây dựng mô hình sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm. Việc hỗ trợ cần gắn với hướng dẫn kỹ thuật, lựa chọn cây trồng phù hợp và nâng cao hiệu quả tổ chức sản xuất tại từng địa phương.
Đối với cây vụ đông, đầu ra của sản phẩm có ảnh hưởng lớn đến thu nhập của người dân. Nhiều loại rau màu có thời gian thu hoạch ngắn, yêu cầu tiêu thụ nhanh, trong khi giá bán có thể biến động theo nguồn cung trên thị trường. Vì vậy, tổ chức sản xuất gắn với kế hoạch tiêu thụ là giải pháp quan trọng để hạn chế tình trạng thu hoạch tập trung nhưng thiếu thị trường ổn định.
Sự tham gia của hợp tác xã và doanh nghiệp trong các khâu cung ứng vật tư, thu mua, sơ chế, bảo quản và phân phối có thể giúp hình thành mối liên kết chặt chẽ hơn giữa sản xuất và tiêu thụ. Thông qua hợp tác, người dân có điều kiện tiếp cận yêu cầu về chất lượng, chủng loại và thời điểm cung ứng sản phẩm; doanh nghiệp cũng chủ động hơn trong việc xây dựng nguồn hàng, đáp ứng nhu cầu của hệ thống phân phối.
Đặc biệt, việc phát triển các mô hình sản xuất theo hướng an toàn, có sự phối hợp giữa người dân, hợp tác xã và đơn vị tiêu thụ sẽ tạo thuận lợi cho quá trình kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và nâng cao giá trị sản phẩm. Đây là cơ sở để nông sản vụ đông từng bước mở rộng thị trường, đồng thời tăng tính ổn định trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nông nghiệp.
Để bảo vệ kết quả sản xuất, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tiếp tục chỉ đạo các Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tăng cường điều tra, dự tính, dự báo khả năng phát sinh, phạm vi và mức độ gây hại của các đối tượng sâu bệnh chính. Trên cơ sở đó, hướng dẫn các địa phương triển khai biện pháp chăm sóc, phòng trừ phù hợp, hạn chế thiệt hại và tránh phát sinh chi phí không cần thiết.
Cùng với đó, cán bộ kỹ thuật được phân công phối hợp với Trung tâm Dịch vụ tổng hợp các xã, phường hướng dẫn thời vụ, kỹ thuật gieo trồng và chăm sóc những cây trồng chính trong vụ đông. Công tác kiểm tra các cơ sở kinh doanh vật tư nông nghiệp tiếp tục được thực hiện nhằm bảo đảm điều kiện phục vụ sản xuất và kịp thời phát hiện, xử lý những trường hợp vi phạm.
Từ yêu cầu đẩy nhanh tiến độ gieo trồng đến kiểm soát chất lượng vật tư và phát triển liên kết tiêu thụ, sản xuất vụ đông năm 2026 tại Hà Nội đang được triển khai theo hướng chú trọng cả năng suất lẫn hiệu quả kinh tế. Việc chủ động tổ chức sản xuất, tăng cường trách nhiệm của các đơn vị cung ứng và mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp, hợp tác xã sẽ góp phần nâng cao giá trị nông sản, ổn định thu nhập cho người dân và phát huy tiềm năng kinh tế nông nghiệp của Thủ đô.
Minh Thắm
