Thống kê từ Cục Hải quan do Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương công bố cho thấy, các doanh nghiệp trong nước đã xuất bán hơn 2,4 triệu tấn, thu về 917,08 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, nguồn thu ngoại tệ chỉ giảm 3,3% nhưng khối lượng hàng hóa xuất khẩu đã sụt giảm tới 22,1%.
Khoản kim ngạch gần 1 tỷ USD đạt được phần lớn nhờ động lực từ giá bán tăng vọt trên thị trường quốc tế. Riêng tháng 9, giá xuất khẩu bình quân toàn ngành đạt 564 USD mỗi tấn, tăng 11,1% so với tháng liền kề và tăng tới 70,3% so với cùng kỳ năm trước. Mức giá bình quân tính chung cho cả 9 tháng đạt 381,2 USD mỗi tấn, ghi nhận mức tăng 24,1%.
Sự sụt giảm về sản lượng chịu chi phối lớn từ sức tiêu thụ tại Trung Quốc, thị trường tiêu thụ áp đảo của sắn Việt Nam. Trong tháng 9, quốc gia láng giềng này đã nhập khẩu 124.260 tấn với giá trị 69,29 triệu USD, chiếm 91,48% tổng khối lượng xuất khẩu của cả nước. Mặc dù giá xuất bán bình quân sang Trung Quốc trong tháng 9 đạt 557,7 USD mỗi tấn, tăng 12,6% so với tháng 8 và tăng 71,1% so với cùng kỳ năm ngoái, lượng hàng xuất sang đây lại giảm 51,1%, kéo giá trị sụt giảm 16,4%. Lũy kế 9 tháng, Việt Nam xuất sang thị trường này 2,23 triệu tấn, mang về 833,95 triệu USD, giảm 23,4% về khối lượng và giảm 5,4% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Xu hướng sụt giảm đơn hàng trong tháng 9 cũng xuất hiện ở nhiều đối tác khác khi lượng hàng xuất sang Philippines giảm 73,8%, Malaysia giảm 57,1% và Hàn Quốc giảm 42,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Điểm sáng hiếm hoi trong tháng này là thị trường Đài Loan thuộc Trung Quốc với lượng nhập khẩu tăng 28,7% và giá trị tăng 110%. Xét toàn diện 9 tháng, một số thị trường vẫn ghi nhận mức tăng trưởng khả quan so với cùng kỳ năm 2025, gồm Hàn Quốc tăng 45,5%, Pakistan tăng 41,4%, Malaysia tăng 38,6% và Nhật Bản tăng 31,4%.
Đối với riêng nhóm mặt hàng sắn nguyên liệu, sản lượng xuất khẩu 9 tháng đầu năm đạt 963.350 tấn, tương ứng trị giá 227,43 triệu USD, tăng 2,8% về lượng và tăng 19,2% về giá trị so với cùng thời điểm năm 2025. Giá bán bình quân của riêng mặt hàng này trong tháng 9 đạt 255,1 USD mỗi tấn, tăng 4,1% so với tháng trước và tăng 11,3% so với cùng kỳ.
Cục Xuất nhập khẩu nhận định hoạt động bán hàng của ngành sắn thời gian tới sẽ tiếp tục gặp khó nếu sức mua từ Trung Quốc không phục hồi rõ nét. Dù mức giá bình quân neo cao cùng nhu cầu mở rộng từ Nhật Bản, Hàn Quốc hay Malaysia đóng vai trò trợ lực, việc giảm bớt tỷ trọng phụ thuộc vào một thị trường truyền thống và đa dạng hóa kênh tiêu thụ vẫn là bài toán then chốt nhằm hạn chế rủi ro cho toàn ngành.
Về vùng nguyên liệu nội địa, số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường ghi nhận tính đến tháng 5/2025, cả nước duy trì 5 khu vực trồng sắn tập trung gồm Trung du miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Với ưu thế dễ canh tác, ít tốn chi phí và công chăm sóc, tổng diện tích hiện dao động từ 520.000 đến 550.000 ha, năng suất đạt 19 đến 20 tấn mỗi ha, cung cấp hơn 10 triệu tấn củ tươi hàng năm.
Theo đề án phát triển bền vững ngành hàng sắn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, mục tiêu đặt ra là nâng tổng sản lượng sắn tươi cả nước lên mức 11,5 đến 12,5 triệu tấn vào năm 2030. Trong cơ cấu này, khoảng 85% sản lượng tươi sẽ được đưa vào các dây chuyền chế biến sâu như tinh bột hoặc mỳ chính. Đồng thời, ngành nông nghiệp hướng tới tỷ lệ 40 đến 50% diện tích dùng giống đạt chuẩn, 50% diện tích tuân thủ canh tác bền vững, tạo nền tảng đưa kim ngạch xuất khẩu toàn ngành chạm mốc từ 1,8 đến 2 tỷ USD.
Tâm An
