Để bào chế dung dịch hỗ trợ điều trị viêm mũi xoang, nghiên cứu sử dụng 5 loại dược liệu và xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho các dược liệu, trong đó Ngũ sắc 6 chỉ tiêu, Kim ngân hoa 7 chỉ tiêu, Cỏ nhọ nồi 5 chỉ tiêu, Bạch chỉ 6 chỉ tiêu và Tế tân 6 chỉ tiêu. 5 tiêu chuẩn cơ sở tiếp tục được nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu và Kinh doanh Dược (Trường Cao đẳng Dược Trung ương Hải Dương) để làm cơ sở phát triển thương mại hóa sản phẩm. 

Việc xây dựng quy trình chiết xuất và bào chế cao đặc dược liệu thực hiện ở quy mô 50kg dược liệu khô/mẻ. Nghiên cứu lựa chọn phương pháp chiết xuất ngâm lạnh có khuấy trộn với các thông số dung môi ethanol 70%, chiết 2 lần, tỷ lệ dược liệu và dung môi là 1:6, chiết ở nhiệt độ phòng, kích thước dược liệu từ 1-2cm, cho hàm lượng flavonoid ≥25mg/g cao, tính theo chế phẩm khô kiệt. Nhóm nghiên cứu tiếp tục cô chân không với áp suất giảm để thu hồi dung môi ở nhiệt độ 500C, sấy trong vòng 48 giờ đạt đến thể chất đặc và độ ẩm <20% trong tủ sấy tĩnh điện nhiệt độ 500C. 

Nghiên cứu cũng tiến hành xây dựng tiêu chuẩn cơ sở cho cao đặc dược liệu và xây dựng được 3 công thức dung dịch hỗ trợ điều trị viêm mũi xoang ở quy mô 10 lọ (20ml/lọ) và nâng cấp quy mô, pha chế được 500 lọ/công thức. Kết quả đã thu được 1.500 lọ dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm mũi xoang từ cao đặc dược liệu, đảm bảo độ an toàn và có tác dụng kháng khuẩn, chống viêm. Từ đó, đề tài tiếp tục xây dựng và thẩm định quy trình sản xuất 3.000 lọ (200ml/lọ) dung dịch xịt hỗ trợ điều trị viêm mũi xoang có chứa dược liệu Ngũ sắc; xây dựng tiêu chuẩn chất lượng của dung dịch với 8 chỉ tiêu và kiểm nghiệm mẫu dung dịch tại phòng kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn ISO17025 đạt tiêu chuẩn chất lượng.

Độ ổn định của dung dịch được đánh giá ở điều kiện thường trong 6 tháng và điều kiện lão hóa cấp tốc 6 tháng, từ đó tính được hạn sử dụng của dung dịch trong vòng 36 tháng từ ngày sản xuất dựa trên độ bền vững của hàm lượng flavonoid. Trong quá trình triển khai đề tài, Ban chủ nhiệm đã triển khai các hoạt động tuyên truyền: 2 video truyền thông, 4 bài báo trên tạp chí, 2 hội thảo khoa học… liên quan đến kết quả triển khai đề tài.

Để kết quả thực hiện đề tài đảm bảo tính khoa học và logic hơn, Hội đồng đề nghị Ban chủ nhiệm chỉnh sửa, bổ sung nội dung liên quan đến nguyên nhân gây ra bệnh viêm xoang mũi, một số thành phần hoạt chất có tác dụng chống viêm trong các dược liệu được sử dụng trong phần tính cấp thiết của việc triển khai đề tài; rà soát, chỉnh sửa lại các chỉ tiêu, số liệu nghiên cứu, đảm bảo hàm lượng các hoạt chất kháng viêm trong dung dịch xịt; thống nhất các thuật ngữ, trích dẫn và tính toán đảm bảo hiệu quả kinh tế trong quá trình triển khai. Hội đồng thống nhất nghiệm thu kết quả thực hiện đề tài sau khi Ban chủ nhiệm chỉnh sửa, bổ sung các thông tin trên.

Quỳnh Nga(t/h)