Mối nguy hại từ loài gặm nhấm
Hantavirus là một họ virus lây truyền chủ yếu từ động vật gặm nhấm sang người thông qua tiếp xúc với nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột cống và chuột nhắt. Người dân thường nhiễm bệnh do hít phải virus bay lơ lửng trong không khí khi dọn dẹp các không gian kín, kém thông gió hoặc làm việc trong môi trường nông nghiệp có nhiều chuột.
Mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc vào từng chủng virus và khu vực địa lý. Tại châu Mỹ, Hantavirus thường gây ra Hội chứng phổi (HCPS) với tỷ lệ tử vong từ 35% đến 50%. Trong khi đó tại châu Á và châu Âu, virus này gây bệnh sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS) với tỷ lệ tử vong thấp hơn, dao động từ 1% đến 15%. Hiện nay y học vẫn chưa có vaccine đặc hiệu hay thuốc điều trị trúng đích cho loại virus này mà chủ yếu tập trung vào chăm sóc hỗ trợ và quản lý biến chứng.
Khả năng lây lan giữa người với người rất thấp
Điểm mấu chốt khiến Hantavirus khó trở thành đại dịch là cơ chế lây nhiễm. Cho đến nay, Andes là chủng virus duy nhất trong họ Hanta được ghi nhận có khả năng lây từ người sang người. Tuy nhiên việc lây nhiễm này đòi hỏi sự tiếp xúc rất gần và kéo dài trong không gian hẹp thông qua giọt bắn đường hô hấp hoặc dịch tiết cơ thể. Các du khách trên tàu MV Hondius vừa qua cũng được xác định nhiễm chủng virus Andes này.
Tiến sĩ Maria Van Kerkhove từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, nguy cơ bùng phát dịch quy mô lớn là không cao vì tỷ lệ lây lan của virus rất kém. Các nghiên cứu thực địa cho thấy ngay cả khi một phần tư số loài gặm nhấm trong một khu vực mang virus, số ca nhiễm ở người vẫn duy trì ở mức rất thấp mỗi năm.
Nhận diện triệu chứng và biện pháp phòng ngừa
Bệnh có thời gian ủ bệnh kéo dài từ 1 đến 8 tuần với các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với cúm như sốt, đau đầu, đau cơ và buồn nôn. Khi tiến triển nặng, người bệnh có thể bị suy hô hấp cấp, tràn dịch phổi hoặc suy thận.
Để phòng ngừa, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ khuyến cáo người dân cần giữ môi trường sống sạch sẽ và hạn chế tiếp xúc với loài gặm nhấm. Đặc biệt khi dọn dẹp khu vực có dấu vết của chuột, cần làm ẩm bề mặt trước khi quét dọn để tránh virus bay lơ lửng trong bụi. Việc bảo quản thực phẩm kín kẽ và xử lý rác thải đúng cách vẫn là những biện pháp then chốt để đẩy lùi nguy cơ lây nhiễm từ loại virus nguy hiểm này.
Tâm An
