Cơ chế lây truyền và tác động đến cơ thể
Hantavirus chủ yếu lây sang người qua đường hô hấp khi chúng ta hít phải bụi hoặc khí dung chứa virus từ phân, nước tiểu, nước bọt của chuột đã khô phát tán trong không khí. Ngoài ra, việc tiếp xúc trực tiếp với bề mặt nhiễm virus hoặc bị chuột cắn cũng là những con đường lây nhiễm tiềm ẩn. Đáng chú ý, phần lớn các chủng virus này không lây từ người sang người, ngoại trừ một số trường hợp hiếm gặp tại Nam Mỹ.
Khi xâm nhập vào cơ thể, virus tấn công tế bào nội mô mạch máu, làm tăng tính thấm thành mạch và gây rối loạn tuần hoàn nghiêm trọng. Tùy theo khu vực địa lý, virus có thể gây ra hai thể bệnh chính là hội chứng phổi (thường gặp ở châu Mỹ) với tỷ lệ tử vong lên tới 50%, và sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (phổ biến ở châu Á, châu Âu) với tỷ lệ tử vong từ 1 đến 15%.
Nhận diện triệu chứng và diễn tiến bệnh
Bệnh có thời gian ủ bệnh khá dài, thường từ 1 đến 6 tuần, thậm chí kéo dài đến 8 tuần, gây khó khăn cho việc chẩn đoán sớm. Trong giai đoạn đầu, các triệu chứng thường bị nhầm lẫn với cúm hoặc sốt xuất huyết như sốt cao, mệt mỏi, đau cơ và buồn nôn.
Tuy nhiên, bệnh có thể diễn tiến rất nhanh chỉ trong vài ngày. Ở thể phổi, người bệnh sẽ ho khan, tức ngực và khó thở dữ dội dẫn đến suy hô hấp cấp. Ở thể thận, bệnh nhân có dấu hiệu xuất huyết dưới da, mắt đỏ, tiểu ít hoặc vô niệu do suy thận cấp. Hiện nay, thế giới vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho virus Hanta, mọi nỗ lực y tế chủ yếu tập trung vào hỗ trợ hô hấp, tuần hoàn và duy trì chức năng thận cho bệnh nhân.
Trước tính chất nguy hiểm của loại virus này, các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần tập trung vào việc kiểm soát môi trường sống. Biện pháp quan trọng nhất là giữ vệ sinh nhà cửa, kho bãi sạch sẽ, bịt kín các khe hở để ngăn chặn sự xâm nhập của chuột.
Khi vệ sinh những khu vực có dấu vết của chuột, tuyệt đối không quét khô để tránh làm phát tán virus vào không khí; thay vào đó, nên làm ẩm bề mặt bằng dung dịch sát khuẩn trước khi dọn dẹp. Việc đeo khẩu trang, găng tay và bảo quản thực phẩm kín kẽ không chỉ giúp phòng ngừa virus Hanta mà còn bảo vệ sức khỏe trước nhiều dịch bệnh truyền nhiễm khác từ động vật. Ngay khi có các biểu hiện nghi vấn sau khi tiếp xúc với môi trường có chuột, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Tâm An
