Với bệnh gan mạn tính nói chung và viêm gan B nói riêng, điều người bệnh cần nhất là theo dõi có hệ thống, đúng chuyên khoa, đúng lịch hẹn và đúng chỉ định
Với bệnh gan mạn tính nói chung và viêm gan B nói riêng, điều người bệnh cần nhất là theo dõi có hệ thống, đúng chuyên khoa, đúng lịch hẹn và đúng chỉ định

Sự tiến triển âm thầm đằng sau những triệu chứng mơ hồ

Bệnh lý về gan thường không khởi phát với những cơn đau dữ dội, khiến người bệnh dễ rơi vào tâm lý chủ quan. Trường hợp của một bệnh nhân 54 tuổi đang điều trị tại Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai là một minh chứng điển hình trong y khoa. Dù có tiền sử mắc viêm gan B hơn 10 năm và duy trì lối sống lành mạnh, bệnh nhân chỉ nhận thấy cơ thể mệt mỏi kéo dài. Nghĩ rằng đây là dấu hiệu làm việc quá sức, ông đến viện thăm khám và bất ngờ nhận kết quả chẩn đoán ung thư biểu mô tế bào gan. Sau quá trình sinh thiết và hội chẩn liên khoa khẩn trương, các bác sĩ đã quyết định can thiệp bằng phương pháp đốt sóng cao tần để xử lý khối u.

Bác sĩ Lưu Thị Minh Diệp (Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, sự việc của bệnh nhân phản ánh một thực trạng đáng lo ngại. Rất nhiều bệnh nhân mang virus trong nhiều năm nhưng không theo dõi sát sao, để tổn thương hình thành và tiến triển thành ung thư một cách âm thầm. Gan là cơ quan có khả năng bù trừ rất tốt, do đó bệnh hiếm khi bộc lộ triệu chứng rầm rộ ở giai đoạn đầu. Những biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn hay tức nhẹ vùng mạn sườn phải thường bị người bệnh tự chẩn đoán nhầm thành rối loạn tiêu hóa. Sự chủ quan này chính là nguyên nhân trực tiếp tước đi cơ hội phát hiện bệnh sớm.

Báo động tình trạng bỏ trị và hệ lụy khôn lường

Viêm gan B được giới chuyên môn xác định là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến ung thư gan. Theo thống kê y tế, Việt Nam hiện có khoảng 7,6 triệu người nhiễm virus viêm gan B, nhưng mới chỉ có hơn 1,6 triệu người được chẩn đoán và vỏn vẹn 45.000 trường hợp được điều trị. Nghịch lý nằm ở chỗ, ngay cả khi đã xác định rõ tình trạng bệnh, tỷ lệ tuân thủ phác đồ điều trị lại không cao.

Nhiều bệnh nhân sau một thời gian dùng thuốc thấy cơ thể ổn định đã tự ý dừng điều trị và bỏ lịch tái khám định kỳ. Nguy hiểm hơn, một bộ phận không nhỏ còn từ bỏ phác đồ y khoa để tìm đến các loại thuốc nam, thuốc bắc truyền miệng không rõ nguồn gốc. Hậu quả là virus bùng phát trở lại, phá hủy tế bào gan. Chỉ đến khi cơ thể suy kiệt, khối u lớn dần hoặc đã di căn, người bệnh mới quay lại cơ sở y tế. Lúc này, các phương pháp can thiệp ít xâm lấn không còn hiệu quả, các lựa chọn điều trị bị thu hẹp và tiên lượng sống giảm sút nghiêm trọng.

Tầm soát y tế định kỳ là lá chắn duy nhất

Mang trong mình virus viêm gan B không đồng nghĩa với bản án ung thư gan chắc chắn, nhưng đây là nhóm bệnh nhân được phân loại vào diện cần theo dõi y tế dài hạn và nghiêm ngặt. Việc kiểm soát bệnh không chỉ dừng lại ở nỗ lực ức chế tải lượng virus, mà còn bao gồm việc đánh giá chức năng gan thường xuyên để nhận diện sớm các tổn thương tiền ung thư.

Các chuyên gia y tế nhấn mạnh, người mắc bệnh gan mạn tính tuyệt đối không được chờ đến khi cơ thể xuất hiện các cơn đau mới đi kiểm tra. Việc tuân thủ lịch tái khám, thực hiện các xét nghiệm chỉ điểm khối u và siêu âm tầm soát định kỳ là con đường duy nhất để phát hiện sớm ung thư gan. Khi bệnh được nhận diện ở giai đoạn đầu, bệnh nhân hoàn toàn có cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến với tỷ lệ thành công cao. Trong cuộc chiến với ung thư gan, sự chủ động tuân thủ y lệnh và kỷ luật trong việc chăm sóc sức khỏe của chính người bệnh là yếu tố quyết định.

Tâm An