Thực tiễn cho thấy, HTX đã và đang trở thành “hạt nhân” tổ chức lại sản xuất nông nghiệp. Thông qua việc liên kết các hộ nông dân, xây dựng kế hoạch sản xuất đồng bộ và áp dụng quy trình kỹ thuật thống nhất, nhiều HTX đã góp phần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao năng suất và chất lượng nông sản.
Điển hình như HTX Vườn Nhà Đà Lạt, phường Xuân Trường - Đà Lạt đã tiên phong ứng dụng công nghệ vào quản lý sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Mỗi ngày, HTX cung ứng ra thị trường khoảng 6 tấn rau, củ, quả, với thị trường tiêu thụ trải rộng tại các tỉnh phía Bắc như Hà Nội, Sơn La, Yên Bái. Việc ứng dụng phần mềm quản lý và kiểm soát quy trình sản xuất giúp sản phẩm đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh đã chủ động tham gia sâu vào chuỗi giá trị. HTX Nông nghiệp Lang Biang - Đà Lạt đã đưa sản phẩm cà phê arabica lên các sàn thương mại điện tử như Postmart và Shopee, qua đó cắt giảm khâu trung gian và nâng giá trị sản phẩm lên gấp 2–3 lần. Tương tự, HTX Nông nghiệp Long Việt (huyện Tuy Đức) đã tận dụng nền tảng TikTok để quảng bá quy trình sản xuất mắc ca an toàn, góp phần gia tăng doanh thu và hỗ trợ hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số thoát nghèo bền vững.
Tương tự, HTX Thủy canh Việt và HTX Nông nghiệp công nghệ cao Thiên An... cũng đã chủ động đẩy mạnh chuyển đổi số, gắn với việc mở rộng liên kết chuỗi giá trị để tạo ưu thế cạnh tranh bằng chất lượng nông sản tốt. Theo Liên minh HTX tỉnh, nhận thức sâu sắc chuyển đổi số trong HTX là xu thế tất yếu giúp HTX phát triển, HTX Thanh long sạch Hòa Lệ, HTX Dịch vụ nông nghiệp tổng hợp Tân Tiến, HTX Công bằng Thuận An... đã chú trọng sử dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc sản phẩm, kết hợp với thương mại điện tử, marketing qua các nền tảng mạng xã hội zalo, facebook giúp tối ưu hóa giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường. Việc sử dụng phần mềm quản lý, bán hàng, kế toán trong các HTX cũng được quan tâm triển khai thực hiện như HTX Nông nghiệp tổng hợp Sen Núi, HTX Mắc ca Di Linh...
Trong xu thế chuyển đổi số, nhiều HTX tại Lâm Đồng đã tích cực ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc, quản lý sản xuất và mở rộng thị trường. Các nền tảng thương mại điện tử như Shopee, TikTok, Lazada hay YouTube đang trở thành kênh tiêu thụ hiệu quả, giúp nông sản địa phương tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh đó, HTX còn đóng vai trò quan trọng trong phát triển nông nghiệp xanh. Thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, sản xuất hữu cơ và các mô hình nông nghiệp tuần hoàn, nhiều HTX đã góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Việc kiểm soát chặt chẽ quy trình sản xuất cũng giúp đảm bảo an toàn thực phẩm và nâng cao giá trị nông sản. 
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, khu vực HTX còn góp phần ổn định đời sống xã hội nông thôn. Với hơn 1.200 HTX và trên 160.000 thành viên, khu vực kinh tế tập thể tại Lâm Đồng đã tạo việc làm cho hàng trăm nghìn lao động, nâng cao thu nhập và thúc đẩy tinh thần liên kết, hợp tác trong cộng đồng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, các HTX trên địa bàn tỉnh vẫn còn đối mặt với nhiều khó khăn như quy mô nhỏ, năng lực quản trị hạn chế, thiếu vốn đầu tư và hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ. Việc liên kết với doanh nghiệp ở một số nơi chưa thật sự bền vững, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất và tiêu thụ.
Trong thời gian tới, để phát huy vai trò của HTX, tỉnh Lâm Đồng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ; nâng cao năng lực quản trị; thúc đẩy chuyển đổi số và mở rộng liên kết chuỗi giá trị. Đồng thời, cần xác định HTX là tổ chức kinh tế tự chủ, hoạt động theo cơ chế thị trường, lấy lợi ích thành viên làm trung tâm.
Với những định hướng đúng đắn và sự vào cuộc đồng bộ, khu vực hợp tác xã được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực quan trọng, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, sinh thái, hiệu quả và có sức cạnh tranh cao tại tỉnh Lâm Đồng.
Hoàng Phương
