Doanh thu tăng mạnh, hình thành chuỗi giá trị rõ nét
Với hơn 100.000 ha sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, Lâm Đồng đã tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh chóng của hệ thống HTX. Hiện toàn tỉnh có gần 1.000 HTX, hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản và dịch vụ nông nghiệp.
Trong đó, khối trồng trọt chiếm ưu thế tuyệt đối với 739 HTX. Doanh thu bình quân đạt khoảng 2,5 tỷ đồng/HTX/năm, thu nhập của lao động thường xuyên dao động từ 75–78 triệu đồng/người/năm.
Điểm đáng chú ý là nhiều HTX đã vượt khỏi mô hình sản xuất truyền thống, từng bước xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ sản xuất – chế biến – tiêu thụ. Việc áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn mở rộng cánh cửa xuất khẩu.
Những mô hình “đầu tàu” kéo tăng trưởng
HTX Nông nghiệp Đạ M’ri là một ví dụ điển hình cho xu hướng sản xuất quy mô lớn, gắn với thị trường quốc tế. Với 375 ha sầu riêng đạt chuẩn VietGAP, sản lượng năm 2025 đạt khoảng 6.000 tấn, trong đó 75% xuất khẩu sang Trung Quốc.
Giá bán tại vườn dao động 45.000 – 50.000 đồng/kg đã mang lại nguồn thu lớn, giúp nhiều thành viên vươn lên khá giả. Không dừng lại ở đó, HTX còn định hướng chuyển dần sang sản xuất hữu cơ nhằm ổn định đầu ra và nâng cao giá trị lâu dài.
Ở một hướng đi khác, HTX Vườn Nhà Đà Lạt lại chọn chiến lược “đánh vào sự khác biệt”. Các loại nông sản độc lạ như bí sợi mì, khoai tây tím, lơ san hô hay cải xoăn cảnh đã nhanh chóng tạo hiệu ứng thị trường.
Kết quả, HTX này đạt doanh thu 12 tỷ đồng trong năm 2025, liên kết hơn 200 hộ nông dân và tạo việc làm ổn định với mức thu nhập trên 110 triệu đồng/người/năm – mức cao so với mặt bằng chung khu vực nông thôn.
Tham vọng nâng chuẩn, mở rộng thị trường
Trong giai đoạn tới, Lâm Đồng đặt mục tiêu tái cấu trúc mạnh mẽ khu vực HTX theo hướng hiện đại và bền vững. Trọng tâm là phát triển các chuỗi giá trị nông nghiệp có sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp – HTX – nông dân.
Năm 2026, tỉnh dự kiến hỗ trợ 10–15 HTX đạt các chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ, đồng thời thúc đẩy áp dụng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng như HACCP, ISO, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu.
Mục tiêu đặt ra là nâng doanh thu bình quân lên 2,7 tỷ đồng/HTX/năm, đồng thời cải thiện thu nhập lao động lên khoảng 78 triệu đồng/người/năm.
Song song đó, các HTX sẽ được hỗ trợ xúc tiến thương mại, tham gia hội chợ, phát triển sản phẩm OCOP và mở rộng kênh bán hàng trên nền tảng thương mại điện tử.
“Nút thắt” vốn, đất đai và thị trường
Dù tăng trưởng nhanh về số lượng, chất lượng hoạt động của nhiều HTX vẫn chưa tương xứng. Phần lớn có quy mô nhỏ, vốn điều lệ thấp, khả năng huy động nguồn lực còn hạn chế.
Khó khăn lớn nhất hiện nay là tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi, quỹ đất sản xuất và đầu tư hạ tầng. Bên cạnh đó, năng lực xây dựng thương hiệu, tìm kiếm thị trường và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế vẫn là điểm yếu cố hữu.
Nếu không sớm tháo gỡ các “điểm nghẽn” này, khu vực HTX – dù có tiềm năng lớn – vẫn khó bứt phá bền vững trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại.
Hoàng Phương
