Nhiều lợi thế để phát triển nông nghiệp hữu cơ
Là địa phương thuộc khu vực Nam Tây Nguyên, Lâm Đồng sở hữu hơn 800.000 ha đất nông nghiệp cùng hệ sinh thái đa dạng, khí hậu ôn hòa và quỹ đất bazan màu mỡ. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao như rau, hoa, cà phê, chè, cây ăn quả và dược liệu.
Trong nhiều năm qua, nông nghiệp luôn đóng vai trò là trụ cột kinh tế của tỉnh. Tuy nhiên, việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật trong sản xuất truyền thống đã gây ra nhiều hệ lụy như suy giảm chất lượng đất, ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Trước yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước về chất lượng nông sản, việc chuyển đổi sang mô hình sản xuất hữu cơ được xem là hướng đi tất yếu nhằm nâng cao giá trị gia tăng, bảo vệ môi trường và xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững.
Diện tích sản xuất hữu cơ vượt hơn 130% kế hoạch
Theo ông Phạm Thanh Sơn, Phó Trưởng phòng – Phòng Khuyến nông về Trồng trọt và Lâm nghiệp, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng, từ năm 2020, tỉnh đã triển khai Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2020–2025 và đạt nhiều kết quả tích cực.
Sau 5 năm thực hiện, tổng diện tích sản xuất nông nghiệp hữu cơ được chứng nhận trên địa bàn đạt hơn 2.095 ha, vượt 130,9% mục tiêu đề ra. Kết quả này cho thấy sự hưởng ứng mạnh mẽ của người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp đối với mô hình sản xuất nông nghiệp thân thiện với môi trường.
Đến nay, toàn tỉnh đã xây dựng 16 mô hình sản xuất hữu cơ trong các lĩnh vực như rau, lúa, cà phê, chè, cây ăn quả, dược liệu và nấm. Các mô hình không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn giúp tăng thu nhập cho nông hộ từ 10–20% so với phương thức canh tác truyền thống.
Trong lĩnh vực chăn nuôi, nhiều mô hình bò thịt và gà đẻ trứng hữu cơ cũng được triển khai theo hướng không sử dụng kháng sinh và chất kích thích tăng trưởng, góp phần tạo ra nguồn thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng.
Ứng dụng công nghệ cao nâng giá trị nông sản hữu cơ
Một trong những điểm nổi bật trong quá trình phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Lâm Đồng là việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sơ chế, chế biến và bảo quản sản phẩm.
Nhiều mô hình được đầu tư hệ thống máy móc hiện đại đã góp phần giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm nhân công và nâng cao chất lượng sản phẩm. Trong sản xuất lúa gạo, hệ thống xay xát và đóng gói tự động giúp giảm tới 75% công lao động. Đối với cà phê, công nghệ phân loại màu và hệ thống phơi sấy hiện đại giúp nâng cao chất lượng hạt và giảm đáng kể chi phí vận hành.
Riêng với sản phẩm mắc ca, việc ứng dụng máy cưa hạt và máy dán nhãn tự động giúp giảm từ 80–90% chi phí nhân công, đồng thời tăng tính chuyên nghiệp trong khâu chế biến và thương mại hóa sản phẩm.
Nhờ ứng dụng công nghệ, nhiều sản phẩm nông nghiệp hữu cơ của tỉnh đã đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường xuất khẩu và từng bước xây dựng được chỗ đứng vững chắc trên thị trường nội địa.
Tăng cường liên kết chuỗi và xây dựng thương hiệu
Song song với phát triển sản xuất, tỉnh đặc biệt chú trọng xây dựng thương hiệu và xúc tiến thương mại cho các sản phẩm hữu cơ.
Nhiều sản phẩm như rau, lúa, cà phê, chè và mắc ca đã được hỗ trợ xây dựng thương hiệu, thiết kế logo và bao bì, góp phần nâng cao khả năng cạnh tranh và tạo niềm tin đối với người tiêu dùng.
Các hoạt động xúc tiến thương mại được tổ chức tại nhiều địa phương như Thành phố Hồ Chí Minh, Khánh Hòa, Cần Thơ và Đồng Nai đã mở rộng đầu ra cho nông sản hữu cơ của tỉnh.
Đến nay, Lâm Đồng đã hình thành 11 chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ với sự tham gia của 131 hộ dân trên diện tích hơn 280 ha. Các chuỗi liên kết giúp ổn định đầu ra, nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo điều kiện để người dân yên tâm đầu tư sản xuất lâu dài.
Hướng tới mục tiêu hơn 11.000 ha sản xuất hữu cơ
Trên nền tảng những kết quả đạt được, tỉnh đang xây dựng Đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu mở rộng diện tích sản xuất hữu cơ lên khoảng 11.200 ha.
Theo định hướng, tỉnh sẽ tập trung phát triển các cây trồng chủ lực như lúa, rau, cà phê, chè, cây ăn quả và mắc ca theo tiêu chuẩn hữu cơ. Trong lĩnh vực chăn nuôi, các vùng sản xuất hữu cơ quy mô lớn đối với bò sữa, bò thịt, dê, cừu, gia cầm và ong mật cũng sẽ được ưu tiên phát triển.
Bên cạnh đó, tỉnh hướng đến phát triển khoảng 300 ha thủy sản hữu cơ và mở rộng diện tích trồng dược liệu dưới tán rừng nhằm khai thác hiệu quả tài nguyên tự nhiên và đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp.
Theo ông Phạm Thanh Sơn, để đạt được mục tiêu đề ra trong giai đoạn tới, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách, tăng cường nguồn lực đầu tư và thúc đẩy liên kết giữa các bên trong chuỗi giá trị.
“Phát triển nông nghiệp hữu cơ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống và hướng tới một nền nông nghiệp xanh, bền vững cho tương lai”, ông Sơn nhấn mạnh.
Hoàng Phương
