Theo đơn vị tư vấn, việc điều chỉnh quy hoạch là yêu cầu cấp thiết nhằm cụ thể hóa chiến lược phát triển kinh tế – xã hội quốc gia, quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung, cũng như quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn 2050. Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, khu kinh tế cửa khẩu cần một khung phát triển mới, đồng bộ và dài hạn.
Phạm vi lập quy hoạch khoảng 15.804 ha, bao gồm xã Lao Bảo, một phần các xã Khe Sanh, Tân Lập và khu vực lân cận; phía Tây và Tây Nam giáp khu thương mại Densavan (tỉnh Savannakhet, Lào). Thời hạn quy hoạch chia thành giai đoạn ngắn hạn đến năm 2035 và dài hạn đến năm 2045.
Mục tiêu đặt ra là xây dựng Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo trở thành cực tăng trưởng năng động, bền vững của tỉnh, phù hợp chiến lược phát triển kinh tế cửa khẩu quốc gia, đồng thời bảo đảm quốc phòng – an ninh và nâng cao đời sống cư dân biên giới.
Theo định hướng, khu kinh tế sẽ phát triển thành mô hình tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực; hình thành trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch, logistics và công nghiệp chế biến, chế tạo. Đặc biệt, khu vực này được kỳ vọng trở thành đầu mối giao thông quan trọng trên hành lang kinh tế Đông – Tây, kết nối Myanmar, Thái Lan, Lào với Biển Đông, qua đó thúc đẩy giao thương quốc tế và phát triển kinh tế khu vực.
Trong thời gian tới, Lao Bảo sẽ hướng tới mô hình khu kinh tế thương mại qua biên giới chung Lao Bảo (Việt Nam) – Densavan (Lào), tiến tới nghiên cứu hình thành khu thương mại tự do. Khu vực này dự kiến áp dụng các cơ chế ưu đãi cao đối với hoạt động thương mại biên giới, đồng thời đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội hiện đại, đáp ứng nhu cầu của người dân, du khách và nhà đầu tư.
Hội đồng thẩm định đánh giá nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch cơ bản tuân thủ quy định pháp luật về quy hoạch, bám sát yêu cầu của Luật Quy hoạch và Luật Xây dựng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị bổ sung giải pháp phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thu hút chuyên gia và lao động kỹ thuật; làm rõ định hướng phát triển hạ tầng số, logistics thông minh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của khu kinh tế.
Theo dự báo, đến năm 2035, quy mô dân số khu kinh tế đạt khoảng 81.900 – 84.700 người; đến năm 2045 tăng lên khoảng 93.800 – 97.100 người.
Kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng yêu cầu cơ quan lập quy hoạch tiếp thu đầy đủ ý kiến thẩm định, rà soát kỹ hạ tầng, quỹ đất và không gian phát triển; xây dựng lộ trình cụ thể gắn với hạ tầng kết nối và yêu cầu pháp lý trong bối cảnh thể chế, địa giới hành chính có nhiều thay đổi. Trên cơ sở đó, hoàn thiện hồ sơ trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt theo quy định.
Với vị trí chiến lược trên hành lang kinh tế Đông – Tây, Khu kinh tế – Thương mại đặc biệt Lao Bảo từ năm 2020 đã được Thủ tướng phê duyệt là một trong tám khu kinh tế cửa khẩu trọng điểm được ưu tiên đầu tư từ ngân sách nhà nước. Điều này tạo nền tảng quan trọng để Quảng Trị khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội khu vực biên giới trong giai đoạn mới.
Hậu Thạch (t/h)
