Trong giai đoạn chuyển tiếp, nhóm nhân sự này có thể tiếp tục hỗ trợ cho cơ quan Đảng, Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội hoặc được bố trí tham gia các chức danh tại thôn, tổ dân phố. Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, cả nước có khoảng 120.500 người thuộc diện kết thúc hoạt động. Do quy mô nhân sự rất lớn, phương án xử lý được thiết kế linh hoạt theo hướng phân loại, chuyển tiếp và giảm dần theo thời gian thay vì cắt giảm đồng loạt.
Ba phương án chuyển tiếp và giải quyết chế độ hậu kỳ
Từ sau ngày 1/7/2025, việc sắp xếp đội ngũ này được thực hiện theo ba hướng chính. Thứ nhất là nghỉ việc và hưởng chính sách tinh giản theo Nghị định 154/2025. Những người nghỉ trong giai đoạn từ 1/7/2025 đến trước 31/5/2026 vẫn thuộc diện được giải quyết chế độ dựa trên thời gian công tác và độ tuổi. Đặc biệt, người đủ tuổi nghỉ hưu hoặc đang hưởng hưu trí được trợ cấp một lần bằng 15 tháng phụ cấp hiện hưởng.
Hướng thứ hai là tiếp tục ở lại hệ thống cơ sở trong thời gian ngắn hạn. Nhiều địa phương như Hà Nội và TPHCM đã hướng dẫn tạm bố trí nhân sự vào các vị trí hỗ trợ công việc tại xã, phường mới hoặc tham gia các chức danh ở thôn đến hết tháng 5/2026. Trong thời gian này, họ vẫn được hưởng đầy đủ phụ cấp và chế độ theo nghị quyết của HĐND cấp tỉnh. Hướng thứ ba, mang tính bền vững hơn nhưng số lượng hạn chế, là xét tiếp nhận vào công chức theo Nghị định 170/2025. Điều kiện bắt buộc là cá nhân phải có ít nhất 5 năm công tác, đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và có chuyên môn phù hợp với vị trí việc làm mới.
Thách thức trong việc sắp xếp nhân sự và tương lai sau tháng 5/2026
Tình hình giải quyết chế độ hiện đang có sự phân hóa giữa các địa phương. Hải Phòng là một trong những đơn vị đi đầu khi phê duyệt cho gần 2.000 trường hợp nghỉ việc theo chính sách tinh giản tính đến đầu tháng 3/2026. Tuy nhiên, tại một số nơi khác, việc chi trả kinh phí hỗ trợ vẫn còn chậm trễ, gây tâm lý chờ đợi cho người lao động.
Tương lai của đội ngũ này sau mốc 31/5/2026 sẽ phụ thuộc lớn vào việc rà soát, sắp xếp lại thôn và tổ dân phố. Một số ít nhân sự có kinh nghiệm sẽ được xem xét bố trí vào các vị trí như Bí thư chi bộ, Trưởng thôn hoặc các chức danh đoàn thể. Tuy nhiên, do xu hướng tinh gọn đầu mối và tăng cường kiêm nhiệm, khả năng hấp thụ toàn bộ lực lượng này vào bộ máy cơ sở là không lớn. Phần lớn nhân sự còn lại sẽ phải chuyển sang khu vực ngoài nhà nước sau khi nhận đầy đủ các khoản trợ cấp tinh giản biên chế theo quy định.
Sự chuyển đổi này là bước đi tất yếu để tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương. Việc đảm bảo quyền lợi chính đáng và lộ trình chuyển nghề rõ ràng cho đội ngũ không chuyên trách chính là chìa khóa để quá trình cải cách chính quyền địa phương diễn ra thuận lợi và nhân văn.
Tâm An
