Cùng với sự phát triển nhanh của công nghệ thanh toán, các thủ đoạn tội phạm công nghệ cao cũng liên tục biến tướng, nhắm trực tiếp vào người dùng thẻ ngân hàng. Gần đây, tại một số quốc gia đã xuất hiện hình thức gian lận mới là đánh tráo con chip trên thẻ vật lý, khiến nhiều ngân hàng trong nước phải phát đi cảnh báo khẩn tới khách hàng.
Theo thông tin từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank), với thủ đoạn này, kẻ gian lợi dụng sơ hở trong quá trình thanh toán tại quầy để tráo con chip thật trên thẻ của khách hàng bằng chip giả. Sau đó, đối tượng sử dụng con chip thật đã đánh cắp để thực hiện các giao dịch gian lận. Quá trình tráo chip diễn ra rất nhanh và tinh vi, khiến khách hàng khó phát hiện nếu không quan sát kỹ trong quá trình thanh toán.
Cảnh báo từ Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam (MSB) cũng cho thấy, các đối tượng thường lợi dụng sơ hở khi khách hàng đưa thẻ cho nhân viên thu ngân hoặc người khác để đánh tráo con chip thật trên thẻ bằng chip giả có hình dạng tương tự.
Việc con chip thật bị lấy đi đồng nghĩa với việc khách hàng để mất, thất lạc thẻ, nhưng lại hiểu nhầm vẫn đang cầm thẻ thật và giữ thẻ trên tay. Thực chất, đây chỉ còn là phôi thẻ không còn chip. Trong khi đó, còn con chip thật đã bị các đối tượng sử dụng để quẹt thẻ và chiếm đoạt tiền.
Nhiều ngân hàng khác như Ngân hàng TMCP Quốc Tế (VIB), Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Ngân hàng TMCP Bảo Việt (BAOVIET Bank) cũng phát đi cảnh báo tương tự. Điểm chung được các ngân hàng nhấn mạnh là hành vi tráo chip diễn ra trong thời gian rất ngắn, khách hàng vẫn giữ thẻ nhưng chip thật đã bị đánh cắp và sử dụng trái phép.
Theo khuyến cáo từ các ngân hàng, một số dấu hiệu nhận biết thẻ có thể đã bị tráo chip gồm: Thẻ vẫn còn chip nhưng máy POS không nhận diện hoặc báo lỗi khi thanh toán; thẻ không còn sử dụng được tính năng thanh toán chạm dù trước đó vẫn hoạt động bình thường.
Để phòng tránh rủi ro, các ngân hàng khuyến nghị khách hàng nâng cao cảnh giác trong quá trình sử dụng thẻ. Chủ thẻ cần không để thẻ rời khỏi tầm mắt, tuyệt đối không đưa thẻ cho nhân viên mang đi nơi khác. Khi thanh toán, người dùng nên yêu cầu mang máy POS đến tận bàn hoặc trực tiếp ra quầy thu ngân để tự thực hiện giao dịch.
Sau mỗi lần thanh toán, khách hàng cần kiểm tra lại thẻ ngay, đặc biệt là phần con chip, xem có dấu hiệu bị cạy, lỏng hoặc thay đổi bất thường hay không. Đồng thời, khách hàng tuyệt đối không cung cấp mã PIN, mã CVV hay mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc tin nhắn.
Người dùng cũng được khuyến nghị kích hoạt thông báo biến động số dư qua SMS hoặc ứng dụng ngân hàng để phát hiện sớm các giao dịch bất thường. Trên ứng dụng ngân hàng số, khách hàng nên chủ động quản lý thẻ bằng cách tạm khóa từng chức năng thanh toán không cần thiết như thanh toán trực tuyến, ATM, POS, contactless hoặc giao dịch quốc tế. Việc điều chỉnh hạn mức giao dịch theo ngày cũng giúp giảm thiểu rủi ro nếu xảy ra gian lận.
Trong trường hợp phát hiện con chip trên thẻ có dấu hiệu bị hỏng hoặc nghi ngờ đã bị tráo, khách hàng cần khóa thẻ ngay trên ứng dụng ngân hàng, đồng thời liên hệ tổng đài chăm sóc khách hàng để báo sự cố và làm thủ tục thay thế thẻ. Nếu phát sinh thiệt hại, người dùng nên trình báo cơ quan công an để được hỗ trợ điều tra theo quy định.
Các ngân hàng khuyến cáo, việc chủ động kiểm soát thẻ và thói quen thanh toán an toàn là yếu tố then chốt giúp người dùng hạn chế nguy cơ bị chiếm đoạt tiền trước những thủ đoạn gian lận ngày càng tinh vi.
Minh Thành
