(TH&CL) Năm 2013, ngành du lịch bị mất điểm nghiêm trọng với hàng loạt vấn nạn, lượng khách quốc tế sụt giảm và có giai đoạn tăng trưởng âm… Phát triển chậm trễ, thiếu đồng bộ… đã ảnh hưởng đến sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước.

Những điểm trừ chưa được cải thiện

Theo số liệu thống kế, tính từ năm 1995 - 2012, lượng khách quốc tế và nội địa ở Việt Nam đều tăng hơn 5 lần, nhưng năm 2013, lượng khách quốc tế đến Việt Nam sụt giảm nghiêm trọng.

Tất cả những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này đều do các biểu hiện tiêu cực của môi trường du lịch như chèo kéo, đeo bám, trộm cắp, lừa đảo, chặt chém, miệt thị du khách… Có những địa phương khi nhắc đến thì nạn “chặt chém” như một nỗi ám ảnh, dù đó là nơi du lịch hấp dẫn nhưng du khách vẫn “một đi không trở lại”. Những hiện tượng này đã và đang tác động xấu đến hình ảnh du lịch, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của du lịch Việt Nam.

Ngoài ra, sự đầu tư thiếu đồng bộ, cơ sở hạ tầng còn kém, môi trường và chất lượng dịch vụ thiếu chuyên nghiệp cũng là vấn đề mà năm 2013 ngành du lịch vẫn chưa giải quyết được. Các yếu tố thúc đẩy, kích cầu và phát triển thương hiệu du lịch Việt Nam còn manh mún, chậm trễ càng khiến cho sự phát triển của ngành du lịch Việt Nam trở nên trì trệ.

Sự thiếu chuyên nghiệp là yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành du lịch một cách trực diện, thể hiện ở nhiều khâu, từ khâu phối kết hợp thiếu hiệu quả của các tổ chức, cá nhân kinh doanh du lịch, đến các DN lữ hành, khách sạn, nhà hàng, phương tiện vận chuyển, siêu thị, cửa hàng lưu niệm và các điểm du lịch. Có những điểm được giới thiệu như là thiên đường nghỉ ngơi, trong các ấn phẩm du lịch, sách hướng dẫn du lịch, trên trang web... nhưng khi du khách mới đặt chân đến sân bay đã vấp phải không ít sự khó chịu như cơ sở hạ tầng sân bay còn lạc hậu, môi trường bị ô nhiễm, kinh doanh chụp giật, chất lượng sản phẩm và dịch vụ không đúng như quảng cáo và nhiều hạn chế khác. Có khi còn được các du khách hình tượng hóa như những bà già nhàu nhĩ.

Năng lực cạnh tranh thấp

Theo các chuyên gia, du lịch Việt Nam đã phát triển khá nhanh trong thời gian qua, trở thành ngành kinh tế quan trọng của đất nước, hình ảnh về du lịch Việt Nam đã bắt đầu được biết tới trên bản đồ du lịch thế giới và khu vực. Việt Nam được đánh giá là một trong những nhóm nước có triển vọng tăng trưởng du lịch cao nhất thế giới nhưng vẫn chưa tạo được sản phẩm du lịch Việt Nam mang tầm vóc thương hiệu du lịch Quốc gia.

Vấn đề xây dựng thương hiệu trong ngành du lịch đã được các DN quan tâm, xây dựng các kế hoạch, chiến lược và đầu tư kinh phí từ 1 - 5% doanh thu cho các hoạt động quảng bá. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện vẫn gặp phải những khó khăn, bất cập về nhân lực, tài chính, giá dịch vụ, cơ chế, chính sách và thủ tục hành chính. Dù vậy, vẫn còn những DN chưa ý thức được vai trò và ý nghĩa quan trọng của thương hiệu trong hoạt động kinh doanh như nâng cao vị thế cạnh tranh của DN trên thị trường để thu hút khách du lịch. Do đó, hầu hết DN du lịch Việt Nam vẫn đang ở thế yếu về năng lực cạnh tranh thu hút khách du lịch do thương hiệu của DN chưa được biết đến trên thị trường khu vực và thế giới.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khi trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội đã cho rằng: “Du lịch Việt Nam tiềm năng lớn, nhưng phải “liệu cơm gắp mắm”, chúng ta cũng không thể kỳ vọng quá lớn về sự thay đổi vượt bậc của ngành này. Và nếu không chuẩn bị, khắc phục, hạn chế những yếu kém thì ngành du lịch Việt Nam không chỉ mất thị trường du lịch trong khu vực, mà ngay cả thị trường du lịch nội địa cũng khó giữ vững”.

Gia Bình